Dat voorspelt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn augustusraming. Deze economische en koopkrachtvoorspelling vormt het uitgangspunt voor de begrotingsbesprekingen voor Prinsjesdag, die vrijdag van start gaan. Nu er Tweede Kamerverkiezingen in aantocht zijn, zullen de coalitiepartijen niet graag hun achterban in de kou laten staan. De politieke druk zal dit keer extra groot zijn om degenen die er in de koopkrachtplaatjes van het CPB slecht afkomen tegemoet te komen.
Koopkrachtreparatie kost de schatkist echter veel geld. De demissionaire regeringsploeg kan daarom profiteren van het feit dat het CPB op dit punt optimistisch is. Het planbureau voorspelt dat de mediane koopkracht in 2024 met 1,9 procent stijgt. Het herstel van de koopkracht is te danken aan de stijgende lonen. Door de krappe arbeidsmarkt gaan de salarissen volgend jaar waarschijnlijk harder omhoog dan in de jaren ervoor.
Dit jaar gaat de doorsnee Nederlander er nog 1,1 procent in koopkracht op achteruit, een gevolg van de hoge inflatie. Het CPB verwacht dat de inflatie ook volgend jaar nog tamelijk hoog blijft, hoger dan eerder voorspeld. Met 3,8 procent valt de gemiddelde prijsstijging dan bijna even hoog uit als dit jaar (3,9 procent). Over de periode 2022-’24 gemeten is er een koopkrachtdaling van 1,6 procent, ondanks de groei die het CPB volgend jaar verwacht.
Voor mensen met de laagste inkomens zijn de ontwikkelingen het ongunstigst. Die inkomensgroep, die vaak afhankelijk is van uitkeringen, profiteert niet van de gemiddelde loonstijging. Zij hebben er last van dat, bij ongewijzigd kabinetsbeleid, de compensatiemaatregelen voor de gestegen energielasten in 2022 en 2023 beëindigd worden. Het aantal Nederlanders dat in armoede leeft zou daardoor stijgen tot 5,7 procent van de bevolking (nu is dat 4,8 procent). Het percentage kinderen voor wie dat geldt gaat omhoog van 6,2 naar 7, tenzij het kabinet ingrijpt.
Zorgelijk is dat de overheidsfinanciën er steeds slechter voor staan. De overheid geeft steeds meer geld uit aan klimaatmaatregelen, rentelasten en de gezondheidszorg. Bij ongewijzigd kabinetsbeleid loopt het begrotingstekort op van 2,4 procent in 2024 tot 3,9 procent in 2028. De staatsschuld zou dan snel oplopen richting de 60 procent die tot voor kort als Europese maximumnorm gold. Nu ligt de staatsschuld rond de 50 procent, in 2028 zou die uitkomen op 54,3 procent.
Het CPB voorspelt dat de Nederlandse economie dit jaar 0,7 procent groeit en dat die groei volgend jaar versnelt naar 1,4 procent. Het planbureau noemt die groeicijfers ‘mager’. In de eerste helft van 2023 kromp de economie licht.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden