Na een jaar schaven presenteerde de Duitse regering woensdag een wet die het pleziergebruik van cannabis van begin tot eind legaliseert en reguleert. Het doel is bovenal om ‘kinderen en jeugdigen’ te beschermen, zei minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach woensdag in Berlijn. ‘Wat we nu doen, werkt niet: het cannabisgebruik stijgt. En wat Nederland en sommige Amerikaanse staten doen, werkt ook niet.’
Daarom gooit Duitsland het over een compleet andere boeg. De Cannabiswet treedt vermoedelijk later dit jaar in werking en legaliseert verkoop én productie. Niet-commerciële verenigingen onder toezicht van de overheid worden daarvoor verantwoordelijk. Leden van die verenigingen mogen 50 gram per persoon per maand kopen. Voor jongvolwassenen tot 21 jaar gelden extra strenge regels (zie kader). Verkoop aan minderjarigen blijft absoluut verboden. Met de legalisering van consumptie formaliseert de regering de bestaande praktijk; ook nu al is de wietlucht in Berlijnse parken onmiskenbaar, en wordt eigen gebruik niet vervolgd.
Over de auteur
Remco Andersen is correspondent Duitsland voor de Volkskrant. Hij woont in Berlijn. Als Midden Oosten-correspondent won hij de Lira-prijs voor buitenlandjournalistiek voor zijn werk in Syrië en Irak.
De wet markeert volgens Lauterbach een keerpunt in de ‘gefaalde drugspolitiek’ van Duitsland. De minister denkt ook dat het Duitse model ‘de beste vorm van legalisering is die tot nu toe door een land is geprobeerd.’
Cannabisproductie en verkoop commercialiseren, zoals een aantal Amerikaanse staten heeft gedaan, leidt volgens Lauterbach tot meer consumptie. Verkoop en consumptie van cannabis toestaan, maar de productie overlaten aan de zwarte markt, zoals Nederland al decennia doet, voedt de criminaliteit. Het leidt er volgens de minister ook toe dat steeds vaker gevaarlijke stoffen worden vermengd met cannabis. ‘Deze wet moet drugscriminaliteit verminderen, cannabis uit de zwarte markt halen, en consumptie reduceren.’
Maar eerst komt de Duitse overheid met een waarschuwingscampagne tegen de drug die ze legaliseert: ‘cannabis, legaal maar...’ De slogan wordt op paars-roze achtergrond verspreid via de ‘digitale kanalen van de overheid’, telkens gevolgd door een waarschuwing. ‘Legaal, maar je wordt wel laatste: regelmatige cannabisconsumptie kan de fysieke prestaties beïnvloeden. Legaal, maar anxiety: cannabisconsumptie kan tot psychische problemen leiden. Legaal, maar liever broccoli: regelmatige cannabisconsumptie past niet in een gezonde levensstijl.’
De campagne is gericht op jongeren, omdat cannabis extra risico’s oplevert voor gebruikers van wie het brein nog in ontwikkeling is. De regering probeert hiermee tegemoet te komen aan bezwaren aan brancheverenigingen van onder meer artsen en psychologen, die een toename van cannabisgebruik door jongeren vrezen. ‘We halen cannabis uit de taboesfeer’, zei Lauterbach. ‘Tegen de tijd dat de wet in werking treedt, is er geen jongere meer die niet weet wat de risico’s zijn. We legaliseren, maar creëren ook bewustzijn.’
Gevraagd waarom hij de leeftijdsgrens niet op 21 heeft gezet, of de maandelijkse maximuminkoop op minder dan 50 gram, wees Lauterbach nogmaals op de kern van de strategie. ‘Wij willen de productie en verkoop weghalen uit de zwarte markt. Dan moet je een systeem optuigen dat daarmee kan concurreren en dat die concurrentie kan winnen. Een minimumleeftijd van 21 is dan niet realistisch.’
Na vier jaar gaat Duitsland de wet evalueren. De regering bekijkt ook hoe commerciële verkooppunten kunnen worden ingericht in aanvulling op de verenigingsstructuur. In de tweede helft van 2024 wordt daar meer over bekend.
Productie en verkoop gebeurt binnen verenigingen zonder winstoogmerk. De overheid controleert kwaliteit en naleving van de regels. Alleen volwassen ingezetenen van Duitsland kunnen lid worden.
Leden mogen per maand 50 gram wiet of hash kopen, per dag maximaal 25 gram. Voor 18- tot 21-jarigen geldt een maandmaximum van 30 gram. Deze leeftijdsgroep mag bovendien alleen cannabis kopen die maximaal 10 procent thc bevat, de werkzame stof.
In de cannabisclubs mag niet worden geconsumeerd, noch binnen 200 meter afstand daarvan. Duitsland krijgt geen coffeeshops.
Cannabis mag niet worden geconsumeerd op minder dan 200 meter afstand van scholen, sportclubs, kinderspeelplaatsen of andere jeugdinstellingen.
Een cannabisclub mag maximaal 500 leden hebben. Volgens minister Lauterbach maakt die grootte prijsconcurrentie met de zwarte markt mogelijk, zonder dat de autoriteiten het overzicht verliezen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden