Heel af en toe, als de wilde verlangens van de vooravond allang een vroege dood zijn gestorven, zap ik rond half 8 even langs SBS 6 om te kijken hoe het gaat met de deelnemers van Een jaar van je leven. In dit wonderlijke programma zit een groep uitverkorenen inmiddels ruim elf maanden opgesloten in een grote loods in Lelystad, waar de deelnemer die het uiteindelijk het langst volhoudt een miljoen euro wint. Het is u vergeven als u het bestaan van dit programma volledig vergeten was, want de culturele impact van een jaar tv-gevangenschap blijkt niet zo groot meer. De hoogtijdagen van Big Brother liggen niet voor niets ruim twintig jaar achter ons.
Toch schieten er tijdens het kijken genoeg levensvragen door je hoofd. Wat heeft de deelnemers bezield om hun sabbatical te vieren in de meest sfeerloze loods uit de tv-geschiedenis? Waar zijn de ouders? En wat gaat er mis in de kijkcijferberekeningen, die beweren dat er dagelijks toch een paar honderdduizend mensen inschakelen?
Want als er íéts opvalt, is het toch vooral hoe dodelijk saai het programma is. Het blijkt nu eenmaal niet heel spannend om een jaar lang te kijken naar mensen die zichzelf vrijwillig laten opsluiten voor wat geld en aandacht. De deelnemers – het waren er ooit veertig, inmiddels nog zeven – vullen hun dagen met het uitvoeren van ‘eliminatieopdrachten’, dagelijkse ruzietjes met concurrenten of kartwedstrijden met zelfgemaakte skelters. De middelen zijn schaars, al blijkt er meestal nog nét genoeg geld voor eten. De gevangenen laten verhongeren, is zelfs voor de SBS-leiding toch een brug te ver.
Maar verder zijn de programmamakers hier toch vooral sadistische machthebbers in een dictatuur van de verveling, waarbij de onderdanen voor een hoop grijpstuivers een jaar lang ronddwalen in het grote niets. Een van hen gaat er volgende week met de hoofdprijs vandoor, waarna de rest van de deelnemers hun verloren jaar moet zien in te halen. We wensen ze alvast veel succes.
Nee, het contrast met de braaf-burgerlijke groepsdynamiek in We zijn er bijna kon haast niet groter. Dat succesprogramma van Omroep Max begon dinsdagavond aan het twaalfde seizoen, waarbij alles hetzelfde was gebleven. Martine van Os gaat opnieuw een maand mee op een groepskampeeravontuur met pensionado’s, die ditmaal Corsica en Sardinië aandoen. Maar in tegenstelling tot Een jaar van je leven is ‘het grote niets’ hier nog altijd een magistrale verademing. Spanning of concurrentie is er nooit: de hartslag loopt hooguit een beetje op tijdens het voorstelrondje, of als de pannenkoeken koud dreigen te worden.
De reis beslaat voor de deelnemers uiteindelijk maar een maand van hun leven. Dat lijkt misschien lang, maar na Een jaar van je leven voelt alles ineens relatief. De pensionado’s hebben dan misschien geen miljoen: ze zijn in ieder geval domweg gelukkig.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden