De zaak is vooral belangrijk voor de nationale klimaatdoelen, maar gaat formeel over een ander onderwerp: stikstof. Daarmee zat de rechter in een lastige positie. Die moest beoordelen of de eenmalige stikstofuitstoot van de aanleg van de CO2-pijpleidingen schadelijk is voor kwetsbare duinnatuur.
Het gaat om heel weinig stikstof. Maar omdat er nog steeds een stikstofoverschot is, kunnen ook kleine beetjes extra de natuurschade vergroten en daarmee strijdig zijn met de natuurbeschermingswet.
De Raad van State sluit uit dat het beetje stikstof in dit geval "significante gevolgen zou hebben" voor de nabijgelegen natuurgebieden. De ecologische analyse is bovendien zorgvuldig uitgevoerd, zegt de Raad van State. Daarmee is voldaan aan de eisen die in het natuurbeschermingsrecht geldt.
Het kabinet is "ontzettend blij" dat het project mag doorgaan, zeggen ministers Micky Adriaansens (Economische Zaken) en Rob Jetten (Klimaat) in een gezamenlijke reactie. Ze vinden het "belangrijk nieuws" voor de energietransitie en het klimaat.
De Porthos-zaak was aangespannen door actiegroep Mobilisation for the Environment (MOB). In een eerdere zitting sneuvelde de stikstofvrijstelling voor bouwprojecten. Per project moet nu weer worden beoordeeld of de extra stikstof te veel is voor omliggende natuur.
De gevolgen zijn vooral groot voor de Nederlandse klimaatdoelen voor het jaar 2030. Porthos moet jaarlijks 2,5 miljoen ton CO2 afvangen van de grote olieraffinaderijen in de haven van Rotterdam, die eigendom zijn van onder andere Shell. Zonder die bijdrage zouden de klimaatdoelen onhaalbaar zijn.
De Nederlandse Staat wil daarom garant staan voor financiële risico's, zo heeft het inmiddels demissionaire kabinet besloten. Betrokken bedrijven kunnen via internationale emissiehandel geld krijgen voor het afvangen en opslaan van hun CO2. Als de internationale CO2-prijs te laag is om de kosten volledig te dekken, springt de overheid bij.
Deze garantstelling kan oplopen tot een subsidiebedrag van maximaal 2 miljard euro. Maar bij de huidige en verwachte CO2-prijzen is het ook mogelijk dat er überhaupt geen overheidsgeld voor nodig is.
Ook mondiaal is CCS, zoals de techniek voor CO2-opslag heet, belangrijk voor het klimaat. Zeker als de opwarming onder de 1,5 graden moet blijven. Dat is de grootste ambitie van het Parijsakkoord. De wereldwijde CO2-uitstoot moet dan in 2050 op netto nul uitkomen en daarna zelfs negatief worden. Dit betekent dat we op jaarbasis meer CO2 uit de atmosfeer zouden weghalen dan we eraan toevoegen.
Johan Vollenbroek van MOB laat weten dat hij tegen het Porthos-project blijft, ook nu het bezwaar van de actiegroep op grond van stikstof is afgewezen. "CCS is een speculatieve techniek", zegt hij. "Het proces en de opslag kosten heel veel energie. En er zijn veel aanwijzingen dat de slagingskans beperkt is."
De uitspraak is ook van belang voor de bouwsector. Bouwend Nederland noemt het een positieve ontwikkeling dat door deze uitspraak duidelijker wordt welke bouwprojecten vergund kunnen worden.
"Ik hoop dat deze duidelijkheid voor de bouwsector leidt tot meer vertrouwen bij investeerders", zegt Arno Visser, voorzitter van Bouwend Nederland. "Investeringen zijn hard nodig om de natuur te herstellen, het woningtekort terug te dringen, nieuwe infrastructuur aan te kunnen leggen en klimaatdoelen te halen."
Visser roept de politiek op vaart te maken met het terugdringen van stikstofneerslag in natuurgebieden via de Aanpak Piekbelasters, zodat snel ruimte ontstaat voor andere activiteiten.
Source: Nu.nl economisch