‘Voor zijn pogingen om de verkiezingsuitslag in Georgia ongedaan te maken. Dat was een van de staten waar hij in 2020 heel nipt verloor, met minder dan 12 duizend stemmen verschil. De uitslag had daar dus ook de andere kant op kunnen vallen.
‘Trump heeft samen met een aantal adviseurs en medewerkers geprobeerd om die uitslag in Georgia om te draaien. Hij belde zelf met lokale Republikeinse functionarissen, zijn team probeerde valse kiesmannen te installeren en verspreidde desinformatie over onregelmatigheden bij stembureaus. De openbaar aanklager heeft al die activiteiten tweeënhalf jaar lang onderzocht en ondergebracht in een gigantisch juridisch raamwerk om de schuld van Trump en zijn achttien medeverdachten te bewijzen.’
‘Ten eerste draait deze zaak niet alleen om Trump, maar om een criminele organisatie die hij zou hebben geleid om zijn doel te bereiken. De vraag hier is dus niet alleen wat hijzelf wanneer en met welke intenties heeft gedaan, maar ook hoe hij met anderen heeft samengespannen, wat de onderlinge relaties waren en wat die anderen mogelijk hebben gedaan wat belastend is voor Trump zelf – en vice versa. Zij wil een heel netwerk vervolgen.
‘Ten tweede dient deze zaak niet op federaal, maar op staatsniveau. Dat betekent dat Trump zichzelf geen gratie kan verlenen als hij weer president wordt. Ook eventuele andere Republikeinse kandidaten, van wie sommigen dat al hebben beloofd, kunnen hem niet te hulp schieten. Bij lokale zaken is zoiets onmogelijk voor een president. Zelfs de gouverneur van Georgia heeft die macht niet. Dat is een groot probleem voor Trump, want hij heeft er tot nu toe volledig op gerekend dat de politiek hem zal redden.’
‘Trumps pogingen in Georgia hebben letterlijk gefaald vanwege partijgenoten die het spel niet mee wilden spelen. Zij behoren nu tot de belangrijkste getuigen, onder meer omdat zij persoonlijk contact met Trump hebben gehad en daarmee zicht hebben op zijn intenties.
‘Hun rol in deze zaak is een herinnering voor een deel van de Republikeinse partij dat het mogelijk is om je te verzetten tegen Trump en toch je positie te behouden. Brad Raffensperger en gouverneur Brian Kemp zijn er dan ook nooit door in politieke problemen gekomen. Ze zijn allebei nog in functie.
‘Voor de geloofwaardigheid van deze strafzaak zijn de verklaringen van mensen als Kemp en Raffensperger belangrijk. Zeker in Georgia kan dat invloed hebben. Republikeinse stemmers zullen zien dat hun gekozen vertegenwoordigers zich tegen Trump durven keren.’
‘Het lastige van dat verwijt is dat het de kern van het Amerikaanse rechtssysteem onderuitschopt. Eigenlijk zeggen ze dat juryrechtspraak niet werkt, en dat een conservatief geen eerlijk proces zal krijgen in een progressieve stad en vice versa. In Georgia zou je volgens die redenering per definitie een genuanceerdere jury krijgen. Je kunt een heel juridisch traktaat schrijven over de wenselijkheid van juryrechtspraak, maar hun verwijt is te kort door de bocht. Er bestaan allerlei waarborgen om de balans in een jury te bewerkstelligen.
‘Het politieke gewicht van deze locatie is voor Trump misschien wel belangrijker. In Washington D.C. zal hij de verkiezingen nooit winnen, dus het effect van een zaak op die plek is wat dat betreft niet groot. Hetzelfde geldt omgekeerd voor Florida, waar de documentenzaak speelt. In Georgia zit dat anders. De inwoners van deze staat worden straks maandenlang overstelpt met feiten en beschuldigingen rondom deze zaak, terwijl hun stem in 2024 mogelijk doorslaggevend zal zijn voor wie er uiteindelijk in het Witte Huis belandt.’
‘Ik denk dat Trump de enige politicus is waar de media maar niet moe van worden. Maar iedereen lijkt wel een gevoel van déjà vu te krijgen. Bij elke aanklacht gebeurt alles weer in precies dezelfde volgorde. Hoe uitzonderlijk de aanklachten ook zijn, er is een soort routine in geslopen.
‘Dat wil natuurlijk niet zeggen dat elke zaak niet even breed wordt uitgemeten in de media. Dat komt niet alleen door Trump zelf. Deze zaken behoren nou eenmaal tot de belangrijkste in het Amerikaanse rechtssysteem in de afgelopen jaren.
‘Zelf denk ik ook weleens als ik aan een stuk werk: wat voor zin schrijf ik nu weer op? De voormalige president van de Verenigde Staten wordt nu al voor de vierde keer vervolgd. Het blijft, hoe je het ook wendt of keert, niet minder dan historisch.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden