Wie veel panelen heeft, wekt natuurlijk veel op, zeker als het relatief nieuwe panelen zijn. Maar het gaat hier om terugleveren van zonne-energie die je niet direct zelf gebruikt. Dus kan het ook zo zijn dat iemand met veel panelen die zijn auto altijd laadt als de zon schijnt minder heffing betaalt dan de buurman met minder panelen die overdag amper stroom gebruikt. Huishoudens met veel panelen en een warmtepomp zullen zeker meer gaan betalen. Zij wekken in de zomer veel stroom op die ze niet gebruiken. In de winter, wanneer hun pompen op vol vermogen draaien, is er meestal juist weer amper eigen stroom om dat mee te doen.
De staffel die Vandebron dinsdag publiceerde, begint bij 4 euro per maand voor klanten die jaarlijks 4 tot 1.000 kilowattuur terugleveren. Dat loopt in vijf stappen van 1.000 kilowattuur op tot een maximum van 46 euro per maand voor huishoudens die jaarlijks meer dan 5.000 kilowattuur terugleveren. De gemiddelde Vandebronklant met zonnepanelen betaalt een heffing ‘tussen de 10 en 20 euro’ per maand, becijfert het bedrijf zelf.
Daar staat voor een deel van de klanten wel een bescheiden voordeel tegenover. Het geld dat het bedrijf met de heffingen binnenhaalt, wordt gebruikt om het stroomtarief te verlagen. Sinds dinsdag is Vandebron voor stroom een van de gunstigste aanbieders. Van dat lagere tarief profiteert iedereen die netto per jaar meer stroom afneemt dan teruglevert. Dat zijn sowieso de klanten zonder zonnepanelen en, in mindere mate, de klanten met panelen die minder opwekken dan zij gebruiken.
Vandebron benadrukt dat het hebben van panelen zeker bij de huidige stroomprijs nog altijd financieel aantrekkelijk blijft.
Over de auteur
Tjerk Gualthérie van Weezel schrijft voor de Volkskrant over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
Daar komt het wel op neer. Wettelijk is vastgelegd dat panelenbezitters hun stroom op jaarbasis mogen salderen. Alle stroom die zij opwekken, mogen ze wegstrepen (salderen) tegen de stroom die zij afnemen op minder zonnige momenten. Elke kilowattuur die je saldeert, levert dus evenveel op als het kost om een stroom af te nemen.
Voor klanten met zonnepanelen is dit een uiterste gunstige regeling. Maar energiebedrijven vinden het onhoudbaar. In de praktijk kost salderen hun namelijk veel geld, dat zij moeten terugverdienen door het te verrekenen in de stroomtarieven die alle klanten betalen. Zeker wanneer zij relatief veel klanten met zonnepanelen hebben, zoals Vandebron, worden die tarieven steeds hoger en zullen ze steeds meer klanten zonder panelen verliezen. Dinsdag bleek al dat Vandebron dankzij de nieuwe maatregel een van de aantrekkelijkste aanbieders was voor klanten zonder panelen.
De Tweede Kamer heeft er dit jaar al mee ingestemd om salderen vanaf 2025 geleidelijk af te bouwen. En daarnaast een minimum terugleververtarief vast te leggen, waardoor het hebben van panelen nog altijd lucratief blijft. Maar zeker nu het kabinet is gevallen, ziet het er niet naar uit dat de Eerste Kamer daar op korte termijn mee instemt. Vandebron kan daar duidelijk niet meer op wachten en komt nu dus met een maatregel die het effect van salderen deels opheft.
‘Er is niets in de wet dat energiebedrijven verbiedt dit te doen’, zegt de woordvoerder van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). ‘Zolang ze maar transparant zijn over de tarieven en geen onredelijke marges maken.’ Voor de vraag of het ook wenselijk is, verwijst hij naar het ministerie.
Daar staan ze niet te juichen. ‘Verschillende methoden om de teruggeleverde elektriciteit te verrekenen, komen duidelijkheid niet ten goede’, zegt de woordvoerder. Hij verwijst naar het plan voor het afbouwen van salderen, dat dit juist ‘in één keer voor iedereen moet regelen’. Maar hij kan niet zeggen dat het kabinet ook iets zal ondernemen om de terugleverheffing te verbieden.
Eventueel zou een partij naar de rechter kunnen stappen om het oordeel van de ACM nog eens te toetsen. Logische kandidaten daarvoor zijn de Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond. Die zijn erg kritisch over het afbouwen van salderen en zeker ook over de stap van Vandebron. ‘We vinden dit onbetrouwbaar richting consumenten en ook niet goed voor de energietransitie’, aldus de woordvoerder van de Consumentenbond. ‘Maar we willen eerst met Vandebron en de brancheorganisatie in gesprek.’
Vandebron probeert de maatregel inderdaad zo veel mogelijk als goed nieuws te verkopen. En het bedrijf heeft ook wel een punt. Er zijn zo veel zonnepanelen in Nederland dat een belangrijke nieuwe ontwikkeling moet volgen: we moeten energie beter gaan benutten als het voorhanden is. Door het terugleveren van stroom nu iets duurder te maken, komt er voor consumenten een sterkere prikkel om stroom slim te gebruiken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden