Deze zomer wordt druk geschreven aan het verkiezingsprogramma van onze liberale moederpartij, de VVD. Hoewel optimisme een deugd is voor liberalen, heeft de recente geschiedenis ons waakzaam gemaakt. In het VVD-verkiezingsprogramma van 2017 stond immers het lege onderbuik-conservatieve mantra ‘Normaal. Doen.’ centraal. In 2021 draaide alles om de persoon Mark Rutte en maakten politieke idealen plaats voor de belofte om ‘verantwoordelijkheid te nemen’. Een inspanningsbelofte zonder enig ideologisch kompas.
Nu de nieuwe verkiezingen in aantocht zijn, liggen er kansen voor de VVD om op het liberale pad terug te keren. Volgens de JOVD is het van belang dat de VVD afstapt van depolitiserende inspanningsbeloftes en dat het programma een visionair antwoord biedt op de uitdagingen van de komende decennia. Uitdagingen als extreem weer, nijpende kansenongelijkheid in het onderwijs, een scheefgegroeid verschil tussen lasten op arbeid en vermogen en een woningtekort dat zal stijgen naar 390 duizend.
Over de auteurs
Bram van Bon is landelijk voorlichter van de JOVD. Mauk Bresser is aankomend landelijk voorzitter van de JOVD.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Wie als een dubbeltje geboren wordt kan na dertien jaar VVD-beleid steeds moeilijker een kwartje worden. Van elke extra verdiende euro kan tot wel tachtig cent belanden in de staatskas, terwijl diezelfde euro als rendement op vermogen slechts een schamele belasting hoeft te vrezen. Het bezit van een huis, bezit van private equity en het vooruitzicht op miljoenen aan vaste en passieve erfenisinkomsten lonen meer dan een 40-urige werkweek.
Juist de VVD moet als liberale partij kiezen voor het verlagen van de inkomstenbelasting en afstappen van het taboe op het verhogen van lasten op vermogensinkomsten en afschaffing van bezitssubsidie als de hypotheekrenteaftrek. Het liberalisme is immers van oorsprong een emancipatoir gedachtegoed en geen legitimatie voor bourgeois-belangenbehartiging.
Daarnaast dringt de tijd om aan de slag te gaan met onderwijs. Duizenden Nederlandse kinderen gaan zonder ontbijt naar school. Er is een tekort aan 9.700 fulltime leraren, van wie een op de vijf binnen drie jaar het onderwijs verlaat. Op dit moment verwijzen docenten naar particuliere instituten als het Luzac om leerlingen bij te spijkeren voor examens. Duidelijkere signalen dat het Nederlandse onderwijssysteem tekort schiet, zijn er niet.
Investeer in het salaris van leraren en kies voor een ‘rijke schooldag’ inclusief ontbijt, sport en vormingsonderwijs. De liberale belofte dat iedereen in Nederland de kansen krijgt om het beste uit zichzelf te halen, moet volgens de JOVD weer centraal komen te staan.
Verder was het op 2 augustus Earth Overshoot Day, de dag waarop er wereldwijd meer grondstoffen zijn verbruikt dan de aarde in een jaar kan voortbrengen. Wereldwijd wordt de aarde kapot verbruikt en de kosten doorgeschoven naar de volgende generatie. Dit onverantwoorde handelen is niet liberaal, maar egocentrisch. Een liberaal met een vrijheidsconceptie die zich beperkt tot vrijheid van handelen en de verantwoording voor dat handelen anderzijds achterwege laat, shopt selectief in de liberale theorie.
De natuurcrisis is ook verbonden aan de bouwcrisis, door een dreigende bouwstop. Dat probleem zal niet verdwijnen door de schuld te geven aan de moedige minister Christianne van der Wal, die slechts de boodschapper is van jaren onhoudbaar en uitgesteld natuurbeleid.
Als de VVD geen duidelijk verhaal houdt over natuur en klimaat, worden we overgeleverd aan het linkse consuminderen. Hier moet de VVD een eigen ecologisch antwoord op formuleren en de discussie niet uit de weg gaan.
Kies voor groene groei, maar erken ook dat een liberaal de individuele vrijheden niet als eilanden kan beschouwen. Onze planeet beschermen tegen overstromingen is een groter belang dan de vrijheid om iedere dag je zwembad te kunnen vullen.
Maak tot slot een einde aan de compensatiesamenleving. Bij gratie van gelijkheid in kansen, is ongelijkheid in uitkomsten gelegitimeerd. Als iedereen op dezelfde startlijn begint, hoeft niet iedereen op hetzelfde moment over de eindstreep te komen. Niet elk probleem dat op de politieke weg verschijnt kan worden afgekocht en gecompenseerd.
Maak heldere en soms pijnlijke keuzes en sta daarvoor. Het toeslagensysteem is ingezet als scalpel, maar heeft diepe wonden veroorzaakt. Het is onzinnig dat een 40-urige werkweek kapot wordt belast en vervolgens weer met talloze toeslagen wordt bijgevuld. Maak het systeem eenvoudiger, overzichtelijker en rechtvaardiger.
Door de val van het kabinet op migratie is het risico groot dat de VVD zich op asiel gaat blindstaren. Een echte liberaal heeft ook oog voor de problemen op de eerder genoemde onderwerpen. Het liberalisme is van oorsprong een emancipatoire beweging die vrijheden voor iedereen belangrijker vond dan het belang van een bepaalde subgroep.
VVD: Houd niet alleen je eigen oprit schoon, maar de hele planeet. Kies voor je idealen, hoe pijnlijk ook.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden