‘We just run this country’, was jarenlang de met trots uitgedragen grondhouding van het CDA. Henri Bontenbal staat voor de zware taak om te bewijzen dat dat tijdperk niet definitief voorbij is.
Een mens moet zich ergens aan vasthouden. Henri Bontenbal zal het vooral in het verleden zoeken. Het Christen-Democratisch Appèl is vaker afgeschreven. Weinigen voorzagen eind jaren zeventig dat de afkalvende confessionele partijen na hun fusie zo sterk aan bestuurskracht zouden winnen dat ze onder Ruud Lubbers weer twaalf jaar lang allesbepalend konden zijn. Toen in 1994 toch de grote klap kwam (van 54 naar 34 zetels), was de dominante verwachting dat de weg bergafwaarts dan toch echt was ingeslagen: in een snel seculariserend land zou het CDA steeds minder te zoeken hebben.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat was buiten de herrijzenis onder leiding van Jan Peter Balkenende gerekend, de man die aantoonde dat kiezers geen kerkgangers hoeven te zijn om wel een hang te hebben naar een partij die pragmatische, zakelijke politiek combineert met de hang naar gemeenschapszin en een bewust vaag gehouden waarden en normen- agenda. Dat geldt nog altijd, want waarom zou er in Nederland geen ruimte zijn voor een belangrijke cultureel- conservatieve partij, zoals in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk? De hoge vlucht van de voormalige CDA’ers Caroline van der Plas en Pieter Omtzigt is daarvan het duidelijkste bewijs. Over een kiezersmarkt hoeft Bontenbal zich geen zorgen te maken.
Hij heeft wel een ander probleem. Tegenover alle nieuwe politieke concurrentie (ook Pim Fortuyn schurkte al tegen het CDA aan) hadden de christendemocraten altijd één belangrijk voordeel: bestuurskracht. Op het Binnenhof mocht dan schamper worden gepraat over al die opeenvolgende CDA-leiders die immer bereid bleken tot onnavolgbare politieke compromissen in ruil voor wat kabinetsposten, voor veel kiezers speelt het mee in hun overwegingen. Het land moet toch geregeerd worden. De partij van Van Agt, Lubbers en Balkenende profileerde zich boven alles als de volwassene in de Kamer, die ook in onzekere tijden verantwoordelijkheid durfde te nemen.
En precies daar is het nu mis. De nieuwe golf van protestpolitiek is een direct gevolg van het gebrek aan probleemoplossend vermogen van de laatste twee kabinetten. Het CDA speelde daarin een cruciale rol. Waarop kan het CDA nog prat gaan? In het klimaatbeleid en het immigratiebeleid is de partij vooral de moeilijk kijkende toeschouwer die overal beren op de weg ziet. In het stikstofbeleid was de aarzelende partijleider Wopke Hoekstra de afgelopen jaren een regelrechte sta-in-de-weg en een belangrijke veroorzaker van de impasse. De altijd nijvere minister De Jonge heeft te weinig tijd gehad om te bewijzen dat hij de woningmarkt vlot kan trekken. De steeds onzekerder ogende partij trok intussen vooral de aandacht met interne schermutselingen.
‘We just run this country’, was altijd de met trots uitgedragen grondhouding van het CDA. Maar dat is precies wat de partij nu al tijdje níét heeft gedaan. Irrelevantie dreigt. Henri Bontenbal heeft slechts drie maanden de tijd om de kiezers te overtuigen dat hij uit ander hout gesneden is.
Source: Volkskrant