Als eerste Amerikaanse stad mogen in San Francisco zelfrijdende taxi's volwaardig aan het verkeer deelnemen. De beperkingen op ‘robotaxi's’ worden opgeheven - al spelen economische motieven mee. Wordt dit na bijna 15 jaar ontwikkeling de doorbraak van de zelfrijdende auto?
De bedrijven Waymo (eigendom van Google-moedermaatschappij Alphabet) en Cruise (General Motors) experimenteerden al met robotaxi’s in San Francisco, maar die mochten slechts in een beperkt deel van de stad rijden, alleen ‘s avonds en ‘s nachts.
Nu verlaten zij de experimentele fase om de concurrentie aan te gaan met Uber en andere taxibedrijven die menselijke chauffeurs in dienst hebben. Vicepresident Prashanti Raman van Cruise sprak van een ‘historische mijlpaal’ in de ontwikkeling van de zelfrijdende auto.
De beslissing van de zogeheten Public Utilities Commission is uiterst omstreden. Volgens de stad San Francisco zijn de robotaxi's nog niet rijp om volwaardig aan het verkeer deel te nemen. ‘Ze zijn nog niet klaar voor prime time’, zei Jeanine Nicholson, chef van de brandweer.
De laatste anderhalf jaar registreerde de brandweer 55 incidenten met robotaxi’s: ze blokkeerden de uitgang van brandweerkazerne, veroorzaakten files door er plotseling mee op te houden en reden dwars door politieafzettingen. De gemeente San Francisco noteerde zeshonderd incidenten. Zeventig keer was een robotaxi bij een aanrijding betrokken. Ongelukken met een persoon deden zich niet voor. Wel werd een hond doodgereden door een taxi van Waymo.
De voorstanders van robotaxi’s verwijten hun tegenstanders dat zij een dubbele standaard hanteren. Aan robotaxi’s worden hogere eisen gesteld dan aan menselijke chauffeurs die ook de nodige brokken maken.
De vergunning voor Waymo en Cruise in San Francisco is een stap voorwaarts in een technologische ontwikkeling die veel moeizamer verloopt dan aanvankelijk door velen werd verwacht. Sinds Google in 2009 begon te experimenteren met een zelfrijdende auto, is er vijftig miljard dollar in deze sector geïnvesteerd, schatte het bureau McKinsey.
Elon Musk kondigde al in 2016 zelfrijdende taxi’s van Tesla aan, maar de eerste moet nog op de weg verschijnen. Onder experts groeide de scepsis. Zullen autonome auto’s ooit door een complexe omgeving kunnen navigeren, zoals de binnenstad van Amsterdam, waar fietsers en voetgangers links en rechts voorbij schieten? De technologie die daarvoor ontwikkeld moet worden is zo duur dat zij nooit rendabel te exploiteren is, stelde bijvoorbeeld Carlo van de Weijer, auto-expert van de Technische Universiteit Eindhoven.
Eind vorig jaar werd Argo geliquideerd, een Amerikaans bedrijf dat autonome auto’s ontwikkelde voor Ford en Volkswagen. ‘Het is gemakkelijker een man op de maan te zetten dan een robotaxi te creëren die in een dichtbevolkte stedelijke omgeving kan opereren’, zei topman Doug Fields destijds. Ook Cruise lijdt grote verliezen. In het eerste kwartaal van 2023 verloor het 561 miljoen dollar, terwijl het slechts 30 miljoen aan inkomsten had.
De beslissing om Waymo en Cruise een vergunning te geven is mede ingegeven door economische motieven. Het bedrijfsleven in San Francisco staat achter de robotaxi’s die het innovatieve imago van de stad kunnen versterken. De Public Utilities Commission erkende dat er twijfels waren over de veiligheid, maar wilde een interessante technologische ontwikkeling niet in de weg staan.
De tegenstanders van de robotaxi’s staan juist kritisch tegenover de techsector. Vakbonden vrezen dat er banen verloren gaan als menselijke chauffeurs overbodig worden. Inwoners vinden dat de leefbaarheid van San Francisco wordt geschaad door arrogante technologiebedrijven die het leven duurder maken en vooral de kosten van huisvesting enorm opdrijven.
De actiegroep Safe Street Rebels beschouwt de robotaxi’s als een vorm van techno-fetisjisme, terwijl de verbetering van het openbaar vervoer een goedkopere en effectievere manier zou zijn om de congestie in de stad te bestrijden. De actievoerders brachten de afgelopen maanden robotaxi’s tot stilstand door verkeerskegels op de motorkap te plaatsen. De computer herkent de kegel niet, raakt in verwarring en stopt de auto. De robotaxi kan pas verder rijden als een menselijke medewerker van Waymo of Cruise de kegel heeft verwijderd.
Ondanks alle tegenstand hebben Waymo en Cruise nu een belangrijke overwinning geboekt. Het experiment in San Francisco wordt met grote belangstelling gevolgd in de techwereld, omdat veel straten in de stad smal en heuvelachtig zijn, en de robotaxi’s rekening moeten houden met voetgangers en fietsers. ‘San Francisco is een lakmoestest voor de haalbaarheid van robotaxi’s’, twitterde Kyle Vogt, ceo van Cruise in april. ‘Als het hier kan werken, lijdt het weinig twijfel dat het overal kan werken.’
Source: Volkskrant