N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Nederhop Ook in Nederland bestaat hiphop al decennia: de cultuur wortelde zich hier begin jaren tachtig. Dertien hoogtepunten uit de geschiedenis van hiphop in Nederland: van pioniers LTH, All Star Fresh en Osdorp Posse naar de huidige succesverhalen Roselilah en India Sardjoe.
Een vroege pionier: Lloyd ‘LTH’ Terborg. Foto Lars Smook
Hiphop is ook in Nederland in eerste instantie een hyperlokale cultuur, die vooral in grote steden de kop opsteekt. Een vroege pionier is Lloyd ‘LTH’ Terborg, die al in 1980 actief was in Amsterdam-Zuidoost. Hij richt diverse groepen op en produceert beats voor pionierende mc’s als SugaCane, Rudeboy (later baanbrekend met Urban Dance Squad), Cheryl Lee & The T-Rebels, Charming Crew en LJ Fresh.
Een van dé oer-b-boys was Paulo Nuñe. Foto Ton den Haan
In de eerste jaren van de hiphopcultuur zijn graffiti en breakdance belangrijke blikvangers. Een van dé oer-b-boys was Paulo Nuñes, uit Rotterdam. Die stad kent een scene met een rijke geschiedenis op het gebied van breakdance, waarin onder anderen ook het toonaangevende International Breaking Event (IBE) en HipHopHuis geworteld zijn. De legendarische Nuñes wordt in 1984 in Zwitserland wereldkampioen breakdance.
De eerste uit Nederland afkomstige wereldwijde raphit word (nét als de eerste grote Amerikaanse raphit, ‘Rapper’s Delight’ van Sugarhill Gang uit 1979) in de scene zelf buitengewoon kritisch ontvangen. Met hun radiovriendelijke niemendalletje ‘Holiday Rap’, rondom een sample van de hit ‘Holiday’ van Madonna, scoren MC Miker G & DJ Sven in 1986 in Nederland én in talloze andere landen niettemin een solide nummer-1-hit.
Rapper DEAMS in 2009. Foto Andreas Terlaak
In 1986 is Rap Attack in het Vondelpark het grootste rapevenement in Nederland tot dan toe. Organisator is Norville Small, een Engelsman die in Amsterdam woont en de belangrijkste hiphopfeesten van de eerste generatie organiseert. Een van de rappers die er optreden is de Brabantse pionier Deams . In een tijd waarin rappers met hele crews op het podium staan, is hij een vroege variant van de mc die alleen met dj optreedt.
All Star Fresh met Public Enemy (Chuck D en Professor Griff).
Voordat rappers het meest zichtbaar worden, zijn dj’s dé sterren in de scene. In Nederland is All Star Fresh een van de grote gangmakers in de jaren 80. Eind jaren 80 is hij de eerste dj buiten Amerika die zich plaatst voor de finale van de World Supremacy Battle in New York. Met King Bee scoort hij een grote hit met ‘Back By Dope Demand’ en in 1990 staat hij in het voorprogramma van Madonna in de Rotterdamse Kuip.
Foto Marcel Hemelrijk/ANP
De eerste lichting rappers in Nederland rapt in het Engels. Er zijn wel mc’s als Moonrunners-beatboxer Blonnie B en de later zeer succesvolle Def Rhymz, die in het Nederlands rappen. Maar het is de zegetocht van Osdorp Posse die de basis legt voor een Nederlandstalige rapscene met talloze releases op de labels Djax van Saskia Slegers en het eigen Ramp Records. Osdorp Posse krijgt er in 1995 de Pop Prijs voor.
Ook in 1995: de eerste Nederlandstalige rapsingle in de Top 10. Met zijn soepel vloeiende debuutsingle ‘Spraakwater’ staat Extince uit Oosterhout aan de basis van het enorme hitsucces van de generaties na hem. Ook is het de eerste single die verschijnt op Top Notch, het platenlabel van hiphop-spin-in-het-web Kees de Koning, dat uitgroeit tot marktleider.
Rapper U-niq Foto Andreas Terlaak
In 1998 breekt de invloedrijke Rotterdamse rapgroep Postmen met debuut Documents het verkooprecord voor Nederlandse hiphopalbums. Een jaar later wint de groep de Pop Prijs. Postmen, die Engelstalige rap mengen met reggae, zijn spil van het toonaangevende hiphopcollectief Committee Gunmen met o.a. U-niq, E-Life en Sonny D en staan op grote, nationale festivalpodia, waar hiphopacts tot dan niet of nauwelijks worden geboekt.
Foto Lex van Rossen
In de eerste helft van de jaren nul is rapgroep THC uit Amsterdam-Noord (met onder meer Rocks, RBDjan, Zuen en Appa) een aanjager van het succes van tegelijk rauwe en melodieuze Nederlandstalige straatrap, door klassiekers als ‘In De Noordside’, ‘Kogel Vangen Voor Je Mattie’ en ‘Wil Je Weten Hoe Et Voelt’. De groep pioniert ook in de wijze waarop ze online en onafhankelijk een nieuwe, jonge doelgroep aan zich bindt.
Foto Ed Oudenaarden/ANP
In 2005 is de BuitenWesten-tour met headliners Opgezwolle en DuvelDuvel een hoogtepunt van de samenwerking tussen twee toonaangevende en eigenzinnige rapcrews, die al jaren de Nederlandstalige kwaliteitsrap een enorme artistieke impuls geven. Dankzij overrompelende optredens (met ook Typhoon, Kubus en Jawat) voor een uitzinnig, kolkend publiek, schroeven ze het imago van live-rap in Nederland flink op.
In 2015 is een schrijfkamp op Schiermonnikoog het startpunt van het project New Wave rond opkomend hiphoptalent van hiphoplabel Top Notch. Het groeit uit tot dé springplank van een nieuwe generatie rappers, die de succesvolste zal blijken tot nu toe, met acts als boegbeeld Ronnie Flex, SFB, Jonna Fraser, Lil Kleine, Bokoesam en hitproducer Jack $hirak. Ze domineren jarenlang de streamingcijfers in Nederland.
Foto Maartje Geels/ANP
In april 2022 is de 25-jarige producer Roselilah uit Utrecht de eerste Nederlandse vrouw die een Grammy Award wint in de rapcategorie, voor haar bijdrage aan het nummer ‘Family Ties’ van Baby Keem en Kendrick Lamar. Een jaar eerder wordt een album van rapper 21 Savage waar Roselilah aan meewerkt ook al voor een Grammy genomineerd.
Foto Lars van den Brink
In 2022 wordt de 16-jarige India ‘B-Girl India’ Sardjoe uit Den Haag kampioen van Nederland, Europa én de wereld – ze is daarmee de jongste wereldkampioen breakdance ooit. In juni 2023 verovert ze als eerste Europese breakdancer een Olympisch startbewijs. Ze gaat volgend jaar zomer in Parijs op de Olympische Spelen op voor de eerste Olympische gouden medaille voor breakdance ooit.
Rondom de foto-expositie van onder meer creatief directeur Fab 5 Freddy (zie interview) worden in de Ferro Gashouder in Rotterdam diverse programma’s georganiseerd rond 50 jaar hiphop, met onder meer een optreden van Winne met Rotterdamse rappers van verschillende generaties, dansbattles, dj’s, muziekoptredens en filmscreenings.
11 augustus - 26 augustus. Meer informatie: ferrogashouder.nl
Internationaal hiphopdansfestival op verschillende locaties in de Amsterdamse binnenstad met dansvoorstellingen, battles, workshops, masterclasses, seminars, clubnachten en meer. Deze editie staat in het teken van 50 jaar hiphop met speciale aandacht voor eerstegeneratiepioniers als All Star Fresh, Lloyd Marengo, Paulo Nunes en Henk Bakboord, huidig talent als hiphopcrew The Ruggeds, en onder anderen Waacking-pionier Princess Lockerooo, Allongé en Carmel Loanga.
22 augustus - 28 augustus. Meer informatie: summerdanceforever.com
Hiphopfestival met op vrijdagavond in de Cacaofabriek in Helmond een avond rondom 50 jaar hiphop met een brede oldschool-line up. Onder meer op het podium: Soul Sonic Force (Planet Rock), The Sugarhill Gang (Rapper’s Delight), Melle Mel & Scorpio van The Furious Five (The Message) en Sparky D (Sparky’s Turn). Verder onder meer ook panels, dansbattles, een foto-expositie.
23 september - 24 september. Meer informatie: urbanmatterz.nl
Ook op de 26ste editie van de Nederlandse Dansdagen staat in Maastricht 50 jaar hiphop centraal met speciale aandacht voor de nationale geschiedenis van hiphopdans. Met een programma met dansers, organisatoren en makers uit de hiphopscene, waaronder ISH, Tyrone van der Meer, Drosha en Wennah Wilkers.
29 september - 5 oktober. Meer informatie: nederlandsedansdagen.nl
U kunt ons via dit formulier informeren over Source: NRC