Van androgyn tot transfeminien, en van gay tot gyneseksueel: datingapp Feeld is bedoeld voor ‘open-minded vrijgezellen en koppels’. Wat brengt het gebruikers? ‘Door Feeld heb ik het zelfvertrouwen ontwikkeld om in bed aan te geven wat ik wel en niet wil.’
Je zou denken dat het lastig zou zijn: mensen met naam én foto aan het woord laten over Feeld, de datingapp voor open-minded en ‘sekspositieve’ mensen die al een paar jaar aan populariteit wint. Ik had er eerlijk gezegd een hard hoofd in, toen de Volkskrant de oproep voor deze reportage online zette. Wie heeft er zin om in een weekendmagazine te vertellen over ervaringen op zo’n app – over seksdates, trio’s, kink-experimenten en alle andere dingen waar Feeld om bekendstaat?
Een portret van Feeld en haar gebruikers is een portret van datingapps en de manier waarop die de afgelopen tien jaar de wereld van liefde, seks en relaties zijn gaan vormgeven. Tinder, een van de eerste en nog altijd een van de populairste datingapps, werd gelanceerd in 2012. Daarvoor waren datingapps vooral populair onder gay mannen, als digitale opvolger van de homo-ontmoetingsplaats.
Tinder introduceerde een efficiënte, zij het vrij platgeslagen manier om nieuwe mensen te ontmoeten. Je geeft aan of je man bent of vrouw, of je op mannen of vrouwen valt, en vervolgens krijg je een eindeloze hoeveelheid potentiële partners te zien, over wie je aan de hand van een paar foto’s en een kleine biografie binnen een paar seconden beslist. Iemand die je leuk lijkt, swipe je naar rechts, afvallers naar links – Tinder introduceerde het ‘links- en rechts-swipen’ dat een paar jaar later als terminologie en bezigheid ingeburgerd zou zijn in het moderne datinglandschap.
In de jaren na de lancering van de app werden de eerste Tinderhuwelijken gesloten en de eerste Tinderbaby’s geboren. Was het in de Tinderbeginjaren nog een beetje genant om op een datingapp te zitten, inmiddels is het volslagen normaal. Aan vrijgezellen wordt doorgaans niet gevraagd óf ze op een app zitten, maar op welke.
Als reactie op de enorme populariteit van Tinder – binnen een jaar had de app een miljoen actieve gebruikers; na tweeënhalf jaar waren het er dertig miljoen – kwamen er steeds meer datingappvarianten. Bumble bijvoorbeeld, waarop vrouwen het initiatief nemen tot een gesprek. Happn, een app die focust op het koppelen van singles bij elkaar in de buurt. En ‘exclusieve’ datingapps als Raya en Inner Circle, die alleen mensen toelaten met veel Instagramvolgers, een knap uiterlijk, een hogere opleiding of ‘succesvolle’ carrière. Naast deze bekendere voorbeelden worden alsmaar nieuwe niche-apps gelanceerd, zoals Thursday: een datingapp die alleen op donderdag werkt, zodat gebruikers niet te veel tijd kwijt zijn aan de app. Of Kindred, specifiek voor mensen die geen kinderen kunnen of willen krijgen.
Sinds een paar jaar wint Feeld terrein binnen dit gedifferentieerde datingapplandschap. Feeld is een app voor ‘open-minded vrijgezellen en koppels’ die op zoek zijn naar ‘een nieuwe dimensie van verbinden’ en ‘intense, menselijke ervaringen’, zo valt te lezen op de website. De makers geloven dat niets zo fluïde is als de menselijke relatie, en fluïditeit is dan ook waar het in de app om draait.
Waar Tinder tot 2019 alleen de seksuele voorkeuren ‘mannen’, ‘vrouwen’ of ‘allebei’ aanbood, probeert Feeld vanaf de lancering in 2014 ruimte te bieden aan zo veel mogelijk genders en seksualiteiten. Momenteel biedt Feeld gebruikers een lijst aan met maar liefst achttien mogelijke genders, variërend van cisman of -vrouw, androgyn of genderfluïde tot genderneutraal, transfeminien (geboren met mannelijke geslachtskenmerken, in gedrag en uiterlijk meer vrouwelijk) of pangender (identificatie met meerdere genders).
Wat betreft seksuele voorkeuren heeft Feeld eenentwintig mogelijkheden in de aanbieding – van bi, gay en aseksueel tot objectum-seksueel (voor wie opgewonden raakt van specifieke, niet-levende objecten) of gyneseksueel (voor wie zich aangetrokken voelt tot vrouwelijkheid, niet uitsluitend tot vrouwen). De lijst met verlangens is al even uitgebreid: gebruikers kunnen zoeken naar ‘ethische non-monogamie’ of ‘friends with benefits’, maar ook naar voyeurisme, onderdanige of juist dominante bdsm-relaties of uitsluitend telefoonseks. De helft van de Feeld-gebruikers identificeert zich anders dan heteroseksueel; Feeld biedt iedereen de mogelijkheid op de app van gender te veranderen.
Feeld werd in 2014 bedacht door de Bulgaarse ontwerpers Dimo Trifonov en Ana Kirova. Vroeg in hun relatie kreeg Kirova gevoelens voor een andere vrouw. Samen besloten Kirova en Trifonov vervolgens hun relatie te ‘openen’ – oftewel: zoenen, seks, of daten met anderen toe te staan – zodat Kirova erachter zou komen wat die gevoelens betekenden, en of een al dan niet tijdelijke driehoeksrelatie misschien iets voor hen zou zijn. Omdat er weinig tot geen apps bleken te bestaan die daten op deze manier faciliteerden, ontwierp Trifonov er zelf een: 3nder – spreek uit: Thrinder – een datingapp voor mensen met een relatie. ‘Threesomes made easy’ was de slagzin. Binnen een jaar was de app een miljoen keer gedownload.
Toen Tinder begon te dreigen met rechtszaken wegens overtreding van intellectuele eigendomsrechten, doopte Trifonov de app om tot Feeld. Die naam refereert aan ‘playing the field’ (rondkijken, scharrelen, relationeel gezien de opties openhouden), maar meer nog aan het idee dat ieder mens een ‘veld aan emoties en verlangens’ in zich draagt, en dat deze app het mogelijk maakt dat veld te verkennen.
Trifonov en Kirova gebruikten in het begin vooral zichzelf als referentiepunt. Ze merkten dat Trifonov snel op ‘ja’ en ‘nee’ klikte bij het bekijken van profielen, terwijl Kirova moeilijker kon beslissen of iemand haar leuk leek. Om gebruikers de mogelijkheid te bieden een persoon even op te slaan om later te beslissen, besloten ze als eerste datingapp te breken met het naar links en rechts swipen. Iedereen moest zo veel mogelijk vrijheid krijgen hun seksualiteit, sensualiteit en behoeften te onderzoeken. De bedenkers trokken adviseurs aan uit de transgemeenschap en namens mensen die zich identificeren als non-binair, als heteroflexibel, als kinky. Dat resulteerde in het bijzonder uitgebreide keuzemenu.
Het klinkt misschien onnavolgbaar, zo’n eindeloze lijst met seksuele voorkeuren en verlangens – onnodig bureaucratisch, of juist overdreven woke of inclusief. Veel gebruikers ervaren die lijsten ondertussen juist als bevrijdend. Dat er zo veel verschillende vormen van seksualiteit en gender blijken te bestaan, is voor velen een verademing. Feeld maakt hun duidelijk: als het om verlangens gaat, is alles mogelijk, en niets raar.
Hoewel Feeld geen gebruikersaantallen naar buiten brengt, is wel duidelijk dat de datingapp steeds populairder wordt. In 2019 meldde Feeld dat er per maand zo’n 360 duizend connecties werden gemaakt via de app; inmiddels ligt dat getal rond de 2 miljoen. De meeste gebruikers zijn tussen de 25 en 34 jaar en ongeveer een derde van de gebruikers zegt een relatie te hebben.
De app lift mee op twee brede maatschappelijke ontwikkelingen. Enerzijds het gegeven dat Gen Z’ers (geboren tussen 1995 en 2012) minder op hebben met de traditionele ideeën over gender en seksualiteit dan eerdere generaties. Uit onderzoek van de Amerikaanse psycholoog Jean Twenge, die veelvuldig publiceert over generatieverschillen, bleek dit jaar dat binnen de Gen Z-generatie voor het eerst een meerderheid (51 procent) denkt dat er meer dan twee genders bestaan. Daarnaast identificeren Gen Z’ers zich veel vaker als trans en non-binair: 23 op de 1.000, waar onder babyboomers één op de 1.000 zich als trans identificeert. Meer dan 3 procent van de Gen Z’ers beschouwt zichzelf als non-binair; bij babyboomers is dat 1 procent, bij millennials 1,7 procent.
Daarnaast is er de trend dat steeds meer mensen – veelal twintigers, dertigers en veertigers – nieuwsgierig zijn naar andere relatievormen dan standaard hetero-monogamie. Uit een onderzoek dat EenVandaag in 2022 deed onder 2.500 mensen tussen de 16 en 34 jaar, bleek 39 procent te denken dat de mens niet van nature monogaam is. Ongeveer 24 procent zag een open relatie wel zitten. In mijn eigen omgeving – behoorlijk overbevolkt door hoogopgeleide, randstedelijke millennials – is de open relatie gevoelsmatig al meer norm dan uitzondering. Op zo’n beetje elke borrel of verjaardag komt het thema ter sprake. Hoe richt je zoiets in, wat zijn de voor- en nadelen? Niet heel gek: randstedelijke millennials settelen steeds later en stellen kinderen uit, waardoor meer ruimte ontstaat voor ‘is dit alles’-gevoelens en extra tijd om uit te zoeken hoe je die tegen kunt gaan.
De negatieve kanten van ‘traditionele’ datingapps zijn inmiddels redelijk bekend. Ze kunnen de gebruiker het gevoel geven dat liefde een kwestie is van swipen en het sluimerende gevoel creëren dat je nooit bent uitgedatet – als de derde of vierde afspraak met een nieuwe match tegenvalt, lonkt de app alweer. Hinge en Tinder geven gebruikers graag het idee dat liefde een controleerbare aangelegenheid is die je in eigen hand kunt nemen, overschreeuwen daarmee het onontkoombare feit dat het ook vooral een kwestie is van willekeurige timing Source: Volkskrant