De banken beweren het laatste. Als beursfonds excelleren ze niet. In de laatste vijf jaar steeg de koers van ING met 12,2 procent, terwijl de AEX 38,9 procent omhoogging. De koers van ING staat nu op het niveau van 2003. De ECB beschouwt banken gezond als ze een rendement op het eigen vermogen maken van tussen de 8 en 12 procent. In dat opzicht blaken de banken van gezondheid. De Rabobank haalt 10,7 procent, ING 11,4 procent en ABN Amro zelfs 16 procent.
Peter de Waard is journalist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Onlangs verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs.
Banken zijn op dit moment spekkoper. Ze verdienen goed op het spaargeld dat ze stallen bij de Europese Centrale Bank. Daar krijgen ze 3,75 procent, terwijl de grote banken slechts 1,25 procent vergoeden op spaarrekeningen. Daarentegen zijn de hypotheekrentes wel sterk gestegen tot flink boven de 4 procent. Het is de algehele trend dat hypotheekrentes eerder meebewegen met rentestijgingen. De hypotheekrente is gekoppeld aan de kapitaalmarktrente (lange termijn), niet aan de rente van de ECB (korte termijn).
Sparen is niet lucratief, zeker gezien de hoge inflatie. Vorig jaar leverden de Nederlandse spaarders bijna 35 miljard in op de waarde van hun spaargeld door de inflatie. Volgens directeur Nederland Eelco Habets van internationaal spaarplatform Raisin, dat hogere rentes biedt, komt daar nu veel meer geld binnen. Van elke duizend euro die Nederlandse banken netto bijschreven, ging in mei ongeveer 35 euro naar de partnerbanken van Raisin. In juni steeg dit naar meer dan 110 per duizend euro. ‘Vergeleken met het begin van het jaar is de totale hoeveelheid spaargeld die via ons bij onze partnerbanken staat al meer dan verdrievoudigd.’
Het is een misverstand dat het lastig zou zijn om over te stappen. Een veelgehoord bezwaar is dat het meenemen van het rekeningnummer van je betaalrekening, als je van spaarbank wisselt, niet mogelijk is. Dit is echter niet relevant als je alleen op zoek bent naar een hogere rente op je spaargeld. Je kunt elders een spaarrekening openen met een hogere rente, terwijl je je betaalrekening gewoon aanhoudt. Een groot verschil met 2008 is dat het spaargeld door de harmonisatie van de regels in de EU overal is gegarandeerd tot 100 duizend euro per rekeninghouder per bank. Het is aan de spaarder zelf om optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden door in het weekeinde achter zijn of haar laptop te gaan zitten.
Banken zijn altijd op zoek naar een optimale ‘financieringsmix’, die bestaat uit onder meer spaargeld en financiering op de kapitaalmarkten. Spaargeld zullen ze daarom altijd nodig hebben, ook omdat dit vanuit het oogpunt van toezichthouders tot de hoogste kwaliteit financiering behoort. Bij de grote Nederlandse banken klotst het spaargeld echter tegen de plinten. Het bekende mechanisme is: wanneer er veel aanbod van een goed is, zakt de prijs. In dit geval is het goed het spaargeld bij de Nederlandse banken, en de prijs is de spaarrente.
Dat vinden sommige politici wel. Het Italiaanse kabinet schokte deze week de financiële wereld door onverwacht een extra belasting van 40 procent op de ‘overwinsten’ in te voeren – die overigens een dag later alweer werd afgezwakt. Vooral in verkiezingstijd is het scoren, want banken zijn niet populair. Nadat veel bankiers superbonussen hadden opgestreken, klopten ze in 2008 bij de staat aan. Of er al dan niet een extra belasting moet komen, is een politieke beslissing. Topman Robert Swaak van ABN Amro wijst erop dat er al tien jaar een aparte bankenbelasting bestaat in Nederland, die jaarlijks 500 miljoen euro oplevert.
De Nederlandse spaarmarkt is van oudsher behoorlijk geconcentreerd: het grootste deel staat bij de grootbanken. Dit zorgt ervoor dat ze relatief weinig hoeven te doen om dat spaargeld ook vast te houden. Een vrije markt vereist voldoende goede en veilige alternatieven met lage overstapbarrières. De internationale concurrentie draagt hier steeds verder aan bij, net als de geharmoniseerde regels omtrent uniforme depositogarantie in de EU.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden