Elk jaar rond deze tijd is het raak, maar dit keer zijn de omstandigheden extra gunstig: het is bijna nieuwe maan, zodat er geen sprake is van storend maanlicht. De stof- en gruisdeeltjes zijn zelden groter dan een millimeter. Ze hebben snelheden van bijna 60 kilometer per seconde. Door de wrijvingswarmte met de extreem ijle lucht op zo’n 80 kilometer hoogte verdampen ze in korte tijd. Diezelfde warmte brengt de luchtmoleculen tot gloeien. Zo ontstaat een lichtspoor aan de sterrenhemel dat hooguit één of twee seconden zichtbaar is.
Over de auteur
Govert Schilling is wetenschapsjournalist gespecialiseerd in sterrenkunde. Hij schreef tientallen boeken over het heelal en maakte onder meer de televisieserie Govert naar de grenzen van het heelal.
Dat er in augustus meer meteoren zichtbaar zijn dan gemiddeld, komt doordat de aarde elk jaar rond deze tijd door een uitgerekte wolk van stofdeeltjes beweegt. Die zijn afkomstig van de komeet Swift-Tuttle en hebben zich in de loop van de tijd over de hele omloopbaan van de komeet verspreid.
De meteoren bewegen in evenwijdige banen, maar door de perspectiefwerking lijken ze afkomstig te zijn uit één gebied aan de hemel, in het sterrenbeeld Perseus – vandaar dat deze meteorenregen de Perseïden wordt genoemd. Hetzelfde perspectief-effect zie je in een winterse sneeuwbui: ook evenwijdig bewegende sneeuwvlokken lijken uit één punt te komen.
Volgens amateur-sterrenkundige en meteorenjager Koen Miskotte vindt het maximum van de zwerm dit jaar midden op de dag plaats op zondag 13 augustus. Dat betekent dat er zowel in de nacht van zaterdag op zondag als in de nacht van zondag op maandag veel meteoren verwacht worden. De beste periode is de tweede helft van de nacht, wanneer het sterrenbeeld Perseus hoog aan de hemel staat, maar vanaf het eind van de avond begint de activiteit al toe te nemen.
Overigens is er in de vroege ochtend van 13 augustus, tussen 04.00 en 05.00 uur, mogelijk sprake van een extra opleving, aldus Miskotte. Uit waarnemingen in eerdere jaren blijkt dat de aarde dan door een verdichting in de Perseïden-stofwolk beweegt.
Om de vallende sterren te zien heb je geen speciale apparatuur nodig, maar wel enig geduld. Ze kunnen overal aan de hemel verschijnen, en niemand weet wanneer de volgende zichtbaar is. Het beste is dus om op een stretcher of luchtbed te gaan liggen, zodat je de hele nachtelijke hemel in het oog kunt houden.
Miskotte is inmiddels met camera-apparatuur afgereisd naar Zuid-Frankrijk, waar de zomernachten veel schoner en donkerder zijn dan in Nederland. ‘Hoe donkerder het is, hoe meer meteoren je kunt zien,’ zegt hij. Op een donkere plek, liefst ver buiten de bebouwde kom, zijn ook de talrijke zwakkere exemplaren zichtbaar.
Mocht het komend weekend onverhoopt bewolkt zijn in Nederland, dan zijn er komend najaar nog een paar herkansingen: ook de Leoniden (17 november) en de Geminiden (14 december) verschijnen dit jaar rond nieuwe maan.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden