Frans Timmermans is officieel voorgedragen als lijsttrekker van GroenLinks-PvdA. Dat hebben de partijbesturen van de twee partijen vrijdag bekendgemaakt. De lijsttrekkerscommissie beschouwt de eurocommissaris als ‘de ideale kandidaat om overtuigend het gezamenlijke groene én sociale gedachtegoed van GroenLinks-PvdA uit te dragen.’
Timmermans omschrijft de voordracht als ‘een groot voorrecht’. Als lijsttrekker wil hij het vertrouwen herstellen. ‘In elkaar en in de overheid.’ Als grootste uitdagingen waar de nieuwe beweging onder zijn leiding mee aan de slag zal gaan noemt hij de klimaatcrisis, de groeiende ongelijkheid, de falende overheid en internationale veiligheid. ‘Ze vragen om een doortastende aanpak die kan rekenen op brede steun onder de bevolking. En dat begint met vertrouwen.’
De afgelopen weken interviewde de lijsttrekkerscommissie, bestaande uit Paul Depla (PvdA), Andrée van Es (GroenLinks), Bram van Ojik (GroenLinks) en Nelleke Vedelaar (PvdA) verschillende kandidaten voor het leiderschap van de roodgroene combinatie. Uit de selectieprocedure is alleen Timmermans overgebleven. Er zijn geen tegenkandidaten.
Uiteindelijk is de commissie tot een unaniem besluit gekomen om Timmermans voor te dragen. ‘De commissie ziet in hem een leider die de te scherpe tegenstellingen die onze huidige samenleving kenmerken kan overbruggen. Hij brengt een schat aan ervaring mee en heeft zowel in de binnenlandse als in de buitenlandse politiek zijn sporen verdiend.’ De commissie ziet in Timmermans een boegbeeld van de linkse samenwerking en vindt met de huidige eurocommissaris als lijsttrekker een geloofwaardige premierskandidaat in huis te hebben.
Hoewel er verder geen tegenkandidaten zijn, moeten de leden zich nog wel over de voordracht uitspreken. Zowel de leden van de PvdA als die van GroenLinks kunnen zich via een stemming uitspreken voor Timmermans of de optie ‘geen der kandidaten’. Dinsdag 22 augustus volgt de uitslag. Dat zal ook duidelijk worden hoe groot de steun voor de PvdA’er is onder GroenLinksers.
Normaal gesproken zou de kandidatuur op een congres moeten worden bekrachtigd, maar door de stemming naar voren te halen kan het campagneteam zich de komende weken richting 22 november volledig op de verkiezingsstrijd richten.
Avinash Bhikhie
Politieke partijen konden zich tot vandaag bij het Centraal Planbureau (CPB) aanmelden om hun verkiezingsprogramma te laten doorrekenen. De SP maakt daar voor het eerst in ruim twintig jaar geen gebruik van. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving hierover van het AD.
‘We hebben nu een ideeënstrijd nodig en geen boekhoudersdebat’, meent partijleider Lilian Marijnissen. ‘Het CPB berekent van alles de kosten, maar van niets de waarde.’ De menselijke maat wordt volgens Marijnissen over het hoofd gezien in de rekenmodellen van het planbureau.
Met name de zorgplannen van de partij komen niet goed uit de verf in de rekensommen. ‘Wij willen een ander zorgsysteem zonder concurrentie en besparen daardoor een hoop geld door onder andere minder bureaucratie. Maar dit past niet in het CPB-model.’
Het is een traditie dat politieke partijen hun plannen voor de verkiezingen laten doorrekenen door het CPB. Partijen gaan niet altijd op het aanbod in, deelname is vrijwillig. Zo laat de BoerBurgerBeweging (BBB) het komende programma niet doorrekenen, omdat dit de partij te veel tijd zou kosten. Ook de PVV maakt er al jaren geen gebruik van.
Redactie
Het partijbestuur van JA21 heeft Joost Eerdmans aangewezen als lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen op 22 november. Eerdmans was bij de vorige verkiezingen ook lijsttrekker van de partij. Leden moeten nog wel stemmen over de voordracht van het bestuur. Half september staat een congres gepland waar dat gaat gebeuren.
De JA21-fractie in de Tweede Kamer zal er na de verkiezingen anders uitzien. Kamerleden Derk-Jan Eppink en Nicki Pouw-Verweij lieten eerder weten niet op de lijst te willen terugkeren. Naast Eerdmans zijn zij de enige parlementsleden voor de partij. In maart ondertekenden zij samen met prominente partijleden een brief waarin leden meer inspraak verlangen.
Ook worstelt JA21 met een strijd om de politieke koers. De partij kent een conservatief-liberale en een conservatieve stroming. Oprichters Annabel Nanninga en Eerdmans staan bekend als liberalen, terwijl Pouw-Verweij en Eppink juist de conservatieve stroming vertegenwoordigen. Toen vorig jaar bijvoorbeeld werd gestemd over het schrappen van een verplichte bedenktermijn bij abortus, waren Eerdmans in de Tweede Kamer en Nanninga in de Eerste Kamer voorstander. Eppink en Pouw-Verweij stemden juist tegen. In een interview met Trouw zei Pouw-Verweij dat deze botsende wereldbeelden een reden voor haar waren om na de verkiezingen niet terug te keren.
In een filmpje waarin Eerdmans zijn voordracht bekendmaakt, geeft hij toe dat er ‘tegenvallers’ zijn. ‘Maar we blijven elkaar vasthouden in goede en in minder goede tijden.’
Nanninga zei deze week dat ze wel op de landelijke lijst wil staan. Ze is nu raadslid in Amsterdam voor JA21. Voorheen was Nanninga ook lid van de Eerste Kamer en de Provinciale Staten in Noord-Holland.
Wian Slendebroek
Bij1 staat bij de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november opnieuw op het stembiljet, laat de partij weten in een persbericht. Of de partij aan de verkiezingen zou meedoen, was maar de vraag na het vertrek van partijleider en -oprichter Sylvana Simons. Bij1 zoekt nog naar een nieuwe lijsttrekker.
Het was de afgelopen periode onrustig bij de partij. Twee Amsterdamse raadsleden van Bij1 stapten uit de partij en kondigden aan onder een nieuwe naam verder te gaan. De raadsleden spraken over een ‘toxische en structureel onveilige sfeer’. De partij is hierdoor niet meer vertegenwoordigd in de Amsterdamse gemeenteraad. Niet lang na dat nieuws liet politiek leider en enig Kamerlid Sylvana Simons in de Volkskrant weten niet terug te keren na de verkiezingen.
Medewerkers en lokale politici van Bij1 kwamen vrijdag bij elkaar voor overleg over de komende verkiezingen. Zij adviseerden om in november toch weer mee te doen. De partijraad heeft dit advies nu overgenomen.
Het is de bedoeling dat de leden op het partijcongres van 30 september en 1 oktober instemmen met de nieuwe lijsttrekker. Geïnteresseerden kunnen zich bij het partijbestuur melden. De nieuwe lijsttrekker moet volgens de partij een ‘veilige en gezonde werkomgeving’ creëren. Ook moeten kandidaten tegen kritiek kunnen, afspraken nakomen, het partijbelang boven het eigenbelang stellen en letten op het gebruik van ‘micro-agressie in hun taalgebruik en houding’.
Wian Slendebroek
Sjoerd Sjoerdsma keert na de verkiezingen van november niet terug in de Tweede Kamer. Dat meldt de D66’er op X, voorheen Twitter. Sjoerdsma was sinds 2012 lid van de Tweede Kamer, waar hij zich onder meer bezighield met buitenlandse zaken.
In een brief zegt Sjoerdsma dat hij optimistisch uit de Kamer vertrekt, hoewel hij zegt te beseffen dat ‘onze democratie niet onkwetsbaar is’. ‘Ik vertrek ook ómdat ik nog optimistisch en vol vertrouwen ben’, zegt de D66-politicus. ‘Dat blijf ik graag en daarom is het voor mij tijd voor wat anders.’
Sjoerdsma was tijdens de vorige Tweede Kamerverkiezingen (in 2021) campagneleider voor D66. De partij haalde toen met Sigrid Kaag als lijsttrekker 24 zetels, een evenaring van het beste resultaat ooit.