Op een trainingskamp in het Beierse Inzell had kenner Henk Wijnja uit Den Helder routinier Jan Kooiman gewezen op een nieuw talent uit zijn regio dat daar aan de voet van de Alpen ook zijn rondjes schaatste: Emiel Hopman. ‘Daar ga je van horen’, zei Wijnja.
Een goed jaar later, het was 1983, stond diezelfde Emiel Hopman naast Kooiman op het erepodium van het NK marathonschaatsen in Alkmaar. Hij als de kampioen, de belofte omhangen met het brons. Weer een jaar later waren de rollen omgedraaid. Hopman kampioen, Kooiman zilver. Het was de stormachtige opgang van een ‘buitencategorie’ schaatser die duizenden mensen naar de Nederlandse ijsbanen lokte.
‘Wat was het een sensatie om Emiel in het marathonpeloton zijn rondjes eromheen te zien rijden. Daarvoor ging je kijken’, schreef een fan op Facebook onder het bericht over Hopman die op vrijdag 23 juni op 60-jarige aan hartfalen was bezweken. Met ‘eromheen’ bedoelde de supporter dat Hopman in zijn gouden seizoen moeiteloos de concurrentie lapte.
Kooiman, de nummer vier van de Elfstedentocht 1985, was vanaf de woorden van Wijnja geboeid door het kunnen van de jonge Hopman, een bloembollenkweker uit de kop van Noord-Holland die ’s zomers zware arbeid verrichtte, een soort natuurlijke training. Kooiman: ‘Emiel kon tien, twaalf ronden ontzettend hard schaatsen. De kunst was bij hem aan te sluiten. Dan naderde hij het peloton en riep ‘hoog op’, om de binnenkant vrij te laten. Dan kon hij door, voor een volgende ronde voorsprong. Vier, vijf man konden hem volgen. Sommigen namen een adempauze. Ik niet, ik bleef volgen, zonder uitzicht op de zege. Zo werd ik dat seizoen zes keer tweede achter Emiel die er acht op rij won.’
De atleet, koosnaam De Hulk, zegevierde in die winter 1983-1984 vijftien keer. Dat is nog altijd een nationaal record. Het standaardwerk Nederland Schaatsland, uitgegeven bij het 125-jarig bestaan van de schaatsbond KNSB, schreef de doorbraak van het marathonschaatsen bij het grote publiek toe aan Hopmans kunsten. ‘Tienduizenden mensen wilden het wonder op schaatsen zien.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Na die winter sloot Hopman, pas 20, aan bij de kernploeg van bondscoach Henk Gemser. Hij liet zich omscholen tot langebaanschaatser, een kandidaat voor de olympische 10 kilometer van 1988 (Calgary). In januari 1985, de eerste vorstperiode van dat jaar, wilde hij kort voor zijn Europese debuut in Zweden het trainingskamp verlaten om de naderende Elfstedentocht te rijden. Die werd uiteindelijk pas voor 21 februari uitgeschreven, maar Hopman was net als zijn maat Van der Duim geen lid van de Vereniging De Friesche Elf Steden en kreeg ondanks aandringen geen startbewijs voor de wedstrijd. De troostprijs, een kaart voor de toertocht, weigerde hij.
Zo werd Hopman voor velen de beste marathonschaatser die nooit een Elfstedentocht won. Kooiman, drievoudig Nederlands kampioen, durft daar met zijn ervaring vraagtekens bij te zetten. ‘Want je wint niet zomaar een Elfstedentocht.’
Na 1988, hij miste de Spelen, gingen de schaatsen uit. ‘Hij had alles gewonnen, vond hij’, hoorde Kooiman uit zijn mond. Emiel Hopman werd weer ondernemer. Geert Kuiper, kernploeglid in die jaren, zag tussen 1984 en 1988 dat zijn teamgenoot het moeilijk had. Andere techniek, andere trainingswijze, nauwelijks resultaat. ‘Drie keer per dag trainen. Ondergebracht in een gastgezin in Friesland. Geen tijd en ruimte om zaken te doen. Want dat instinct had Emiel.’
Dochter Carlijn zegt dat het schaatsboek dicht was bij haar vader. Zijn grote liefde was de bloembollenwereld. Carlijn: ‘Nadat het bedrijf van pap en zijn broer Jan was verkocht, is hij andere dingen gaan doen. Golf, wandelen. Maar hij was het gelukkigst op zijn bedrijf in ’t Zand, als de tulpenbollen werden geoogst. Planten, koppen, rooien. Dat was zijn echte passie. Zo werkte hij tot enkele jaren geleden zeven dagen per week.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden