We zijn in de tweede week van augustus en de zomer breekt toch nog door. Op veel plekken wordt het zonnig en de komende tijd wordt vrijwel geen regen verwacht.
Toch zien we de droogteproblemen dit jaar hoogstwaarschijnlijk niet meer terug: de bodem is kletsnat.
Hoe anders was dat aan het begin van de zomer. Nederland beleefde tussen mei en juni de langste aaneengesloten periode zonder regenval. En aan het einde van die eerste zomermaand zaten we opnieuw in de gevarenzone met een torenhoog neerslagtekort.
Het neerslagtekort is de totale verdamping min de totale regenval. Naast neerslag zegt het dus ook iets over de temperatuur. Hoe warmer de zomers, hoe meer regen er moet vallen om het tekort aan te vullen.
Die toegenomen verdamping is de belangrijkste reden dat onze zomers droger worden. Netto neemt de hoeveelheid zomerregen juist toe. Die valt vaker in stortbuien.
Op lange termijn wordt verwacht dat Nederland door klimaatverandering 's zomers langer aaneen hetzelfde weertype heeft. Zo kunnen bijvoorbeeld periodes zonder regenval langer aanhouden.
Zo snel als de droogte opkwam, verdween die ook weer. Eind juni sloeg het weer om en kreeg Nederland juist bijna zes weken met wisselvallig zomerweer. Toch groeide het neerslagtekort (door de verdamping) tussen de buien door aanvankelijk nog iets.
Het hoogtepunt van de zomerdroogte werd landelijk bereikt op 22 juli, met een tekort van 204 millimeter. De zomer was toen nog steeds droger dan de 5 procent droogste jaren.
Daarna volgden twee weken met aanhoudende regenval, die de droogte in één klap weg spoelde. Op 6 augustus was van het neerslagtekort nog maar 117 millimeter over. Dat is een normale waarde voor deze tijd van het jaar.
Zo'n snelle afname van het neerslagtekort, om precies te zijn 87 millimeter in vijftien dagen: is dat een record?
Nee, maar het is wel uitzonderlijk. Het KNMI beschikt over berekeningen van het neerslagtekort die teruggaan tot het jaar 1906. Uit analyse door NU.nl blijkt dat de droogte in de afgelopen twee weken weliswaar zeer snel weg regende, maar dat dit geen record is. Er zijn zes zomers bekend waarin het neerslagtekort over een periode van vijftien dagen sneller afnam.
De zomer van 2010 spande de kroon. Toen sloeg het weer om in de tweede helft van augustus. Aan het einde van die maand was een neerslagtekort van 106 millimeter aangevuld.
Hoe zit het dan met de snelheid waarmee de droogte dit jaar ontstond? Die verraste veel mensen, omdat maart en april juist nat waren geweest. Vanaf 13 mei viel er tot eind juni vrijwel geen spat regen, met uitzondering van een bui op 21 juni.
Maar zelfs de kurkdroge periode tussen 13 en 21 juni is net geen droogterecord. In 38 dagen steeg het neerslagtekort met 151 millimeter. Dat is genoeg voor de tweede plek achter 2018, toen het neerslagtekort over eenzelfde aantal dagen met 1 millimeter meer steeg.
Het verschil: de droogtesprint van 2018 vond later in de zomer plaats (eind juni en juli), met hogere temperaturen en dus meer verdamping. Het gebrek aan regenval tussen mei en juni 2023 blijft wel ongeëvenaard.
Het is belangrijk om te vermelden dat je met deze manier van statistiek bedrijven al gauw opmerkelijke resultaten krijgt.
Dat komt doordat we nu andere zomers vergelijken over periodes waarin 2023 het extreemst was. Dat is dus een afname van het neerslagtekort in 15 dagen en een toename in 38 dagen. Dat zijn natuurlijk geen officiële weerstatistieken.
Het helpt wel om te illustreren dat het droogteseizoen van 2023 tot nog toe opvallend grillig is verlopen. Het in korte tijd wegspoelen van een groot neerslagtekort gebeurde een paar keer vaker. Maar vooral de snelheid waarmee de droogte al vroeg in het seizoen ontstond, is opmerkelijk.
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl economisch