Is vakantie een luxe, of een recht? Op een parkeerplaats langs de A73, ten zuiden van Nijmegen, breekt Tesfaye Heegstra (19) er in zijn trainingsbroek en badslippers peinzend het hoofd over. Met vader Ate, moeder Ingrid en broertje Yobel is hij op weg naar de Franse Vogezen. Even ‘een andere omgeving’, vaste routines ‘doorbreken’ en ‘écht ontspannen’.
Voor Tesfaye, geboren in Ethiopië, geadopteerd en opgegroeid in het Friese Burgum, is vakantie vooral een gegeven. Hij gaat iedere zomer. En soms ook nog op wintersport. ‘Thuis zie je altijd spullen die je aan werk doen denken’, zegt hij. Vader Ate: ‘Je blijft in een sleur hangen. Vaatwasser draaien, de tuin, wasje doen. Om de batterij op te laden moet je weg uit je vaste omgeving.’
Dat laatste is precies de boodschap van vrijwilligers van De Vakantiebank (‘de voedselbank, maar dan voor vakanties’), die op zwarte zaterdag deze parkeerplaats als uitvalsbasis hebben gekozen. Volgens CBS-cijfers groeit het aantal mensen dat in Nederland onder de armoedegrens leeft in 2024 naar bijna een miljoen. Voor vrijwilligers van de stichting reden te meer om ervoor te zorgen dat die mensen hun sores voor een weekje kunnen achterlaten.
Dit jaar zijn er, met hulp van vakantieparken en publieke donaties, in totaal 700 vakantieweken in Nederland gratis beschikbaar gesteld. Maar om het doel van tweeduizend vakantieweken per jaar te halen, is naamsbekendheid nodig. En daarom dartelen tien vrijwilligers in witte jassen rond de vakantiegangers die langs de A73 hun laatste tussenstop op Nederlandse bodem maken. ‘Kent u de Vakantiebank?’, is steevast hun openingszin.
Een van hen is de 61-jarige troubadour Rolien Ravier, die gewapend met haar gitaar de parkeerplaats over doolt. De Franse chansons die ze in het dagelijks leven tegen betaling ten gehore brengt, overstemmen nu het geruis van het voorbijrazende verkeer. Une belle histoire van Michel Fugain. Les Champs-Elysees van Joe Dassin. Pour un flirt van Michel Delpech.
Raviers dochter en kleinkinderen moesten het een tijdlang met ‘erg weinig geld’ doen, verklaart ze haar aanwezigheid. Hun gemeente – Den Helder – bood de helpende hand, en betaalde een korte vakantie voor het gezin. ‘Eindelijk even niet thuis met de neus op de feiten worden gedrukt’, zegt Ravier. Het deed het gezin goed. ‘Daarna dacht ik: dit gun ik iedereen.’
Daarom staat ze nu hier en verkondigt, tussen de chansons door, het Vakantiebank-evangelie. Een week vakantie voor een gezin vermindert stress, levert nieuwe sociale contacten op en geeft kinderen het gevoel erbij te horen, meldt de brochure waarin ook een QR-code staat om een bedragje over te maken. ‘En ook belangrijk’, zegt een vrijwilliger tijdens haar pitch, ‘is dat dit écht voor mensen uit Nederland is, en niet zoals bij veel andere goede doelen voor dingen in het buitenland.’
In tijden van polarisatie, waarbij ook goede doelen niet gevrijwaard blijven van wantrouwen, blijkt de boodschap van de Vakantiebank opmerkelijk genoeg bij bijna iedereen in vruchtbare aarde te vallen. Zelfs bij de 64-jarige Emile Lemoine uit Zaandam, die onderweg is naar het Gardameer. De afgelopen jaren is hij zijn vertrouwen in de politiek en de instanties ‘volledig kwijtgeraakt’. ‘We leven in een gaaf land’, schampert hij, ‘maar er lopen wel een miljoen mensen bij de Voedselbank.’ (In werkelijkheid zo’n 120 duizend mensen per week.)
Door de ‘ikke-ikke-ikke-samenleving’ – volgens hem veroorzaakt ‘door Rutte en consorten’ – zijn er ‘mensen zoals jullie’ nodig om puin te ruimen, zegt hij tegen een vrijwilliger, die begripvol knikt. Lemoine: ‘Het is triest dat het zover is gekomen.’
Terug naar Tesfaye Heegstra, die voor de jarenzeventigcaravan van zijn ouders het vraagstuk heeft gekraakt. ‘Ik vind’, zegt hij bedachtzaam, ‘dat mensen die door hun eigen slechte keuzes in armoede leven, niet per se hoeven te worden geholpen met vakanties. Daarvoor is het te veel een luxe.’
Tevreden met zijn eigen antwoord kijkt hij voor zich uit. Tot uit de caravan opeens de stem van zijn moeder klinkt. ‘Leuk bedacht hoor’, zegt ze, ‘maar je kunt kinderen toch niet verantwoordelijk houden voor de keuzes van hun ouders?’
Toen de kinderen van Kimberly van Drongelen hoorden dat ze voor het eerst in acht jaar op vakantie zouden gaan, maakten ze meteen een aftelkalender. Elke ochtend konden ze weer een dag afstrepen, vertelt Van Drongelen. ‘Het vooruitzicht van die vakantie gaf ze al een soort vreugdegevoel.’
Begin dit jaar was Van Drongelen (34), die met haar man en zes kinderen in een sociale huurwoning in Zuid-Holland woont, op Facebook een advertentie van de Vakantiebank tegengekomen. Zonder al te veel verwachtingen had ze haar gegevens ingevuld. Op de vraag waarom ze graag op vakantie wilde, had ze geantwoord dat ‘het gezin een zwaar jaar achter de rug heeft’, met een gedetailleerde en persoonlijke uitleg erbij.
Van Drongelen hoeft echt geen medelijden, zegt ze. ‘Je kunt zeggen dat het allemaal heel zwaar is, maar je kunt ook gewoon blij zijn met wat je wél hebt.’ Haar man werkt als chauffeur in het leerlingenvervoer, zelf blijft ze thuis om te zorgen voor de kinderen, van wie twee vanwege een rugzakje extra aandacht nodig hebben. Hun inkomen ligt onder het minimum, en wordt aangevuld door de bijstand. ‘Voor dingen die we écht graag willen, proberen we te sparen’, zegt ze.
Naar vakanties hadden ze af en toe gekeken, maar dát was nou echt onhaalbaar. Tot afgelopen juli, toen ze via de Vakantiebank een week naar een huisjespark in het Limburgse Baarlo mochten. Het regende bijna de hele tijd, maar desondanks was het ‘fantastisch’. ‘De kinderen waren vrijer’, zegt Van Drongelen. ‘Ze hebben dwars door de regen heen gespeeld. We zijn nu weer thuis, maar genieten nog steeds van dat gevoel.’
Al in Limburg kreeg ze van haar kinderen de vraag wanneer ze weer op vakantie gaan. ‘Ik heb gezegd: jongens, daar gaan we nog naar kijken.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden