De dollar heerst over de financiële wereld als de paus over de katholieke kerk. De Amerikaanse munt is al bijna tachtig jaar onaantastbaar en onschendbaar.
Er zijn schisma’s geprobeerd. De euro, de yen en de yuan hadden een alternatief moeten zijn. Maar in de woorden van de Amerikaanse econoom Larry Summers vormen ze geen bedreiging. ‘Het Europa van de euro is een museum, het Japan van de yen een verzorgingstehuis en het China van de yuan een gevangenis.’ Zelfs de lagere kredietwaardigheid van de VS verandert daar niets aan.
Alle aanvallen op de dollar zijn afgeslagen. Bij 88 van de honderd valutatransacties in de wereld is de dollar een van de valuta. 80 procent van de wereldhandel wordt in dollars afgerekend en 75 procent van de internationale reserves bestaat uit dollars. Hoeveel dollars er eigenlijk zijn, weten de Amerikaanse centrale banken ook niet meer, omdat het grootste gedeelte buiten eigen land rouleert. Grondstoffenleveranciers zoals de Opec accepteerden alleen deze munt als betaling.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Onlangs verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.
China en Japan belegden hun overschotten in de dollars. Maar het tij is gekeerd nu de VS de dollar ook zijn gaan inzetten als wapen tegen onwillige naties. De dollartegoeden van Rusland werden bevroren na de inval in Oekraïne. Iran werd van het internationale betalingssysteem Swift afgesneden. Landen die niet naar de pijpen van het Westen willen dansen, kijken er met argusogen naar. En daar vallen niet alleen Rusland en Iran onder, maar ook China, India, Saoedi-Arabië, Brazilië, Mexico, Venezuela en Nigeria.
Daarnaast is de economische macht in de wereld verschoven. Het bbp van de zogenoemde brics (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) is sinds maart van dit jaar voor het eerst groter dan dat van de G7: 33 tegen 30 procent van het wereldbbp. En aan het einde van dit decennium zullen de brics 50 procent van de wereldeconomie voor hun rekening nemen. In die wereld past de almacht van de dollar niet meer.
Tijdens de top van de brics over twee weken zal in de wandelgangen gesproken worden over de lancering van een nieuwe ‘digitale’ munt, waarin deze landen onderling handelstransacties kunnen betalen. Die zou de bric kunnen heten.
China rekent nu al de aankoop van vloeibaar gas (lng) uit de Verenigde Arabische Emiraten af in yuans, India betaalt wapenaankopen in Rusland met roebels en roepies en Kenia koopt olie in de eigen munt. Landen staan in de rij voor het lidmaatschap van het brics-bolwerk, zoals Indonesië, Algerije, Egypte, Argentinië en Saoedi-Arabië. Ze willen niet langer worden gegijzeld door de dollar waarvan de koers exclusief door de Fed wordt gereguleerd.
Alleen hebben ze allemaal zelf zoveel dollars in kas dat de overstap naar een digitale bric een omzichtig en langdurig proces zal zijn. Want niemand wil zich in de voet schieten. En niemand wil ook gegijzeld worden door de nieuwe grootmacht China.
Maar de secularisatie in de katholieke kerk gebeurde ook niet van vandaag op morgen.
Source: Volkskrant