Bladerend door een album vol onduidelijke selfies, tafels vol eten, schattige honden en printscreens van ongemakkelijke Bumble-gesprekken vind ik museumbezoeken om te onthouden, foto’s met een mooie lucht, onder water, voor het eten, naast de douche, halfnaakt, een selfie met een ochtendhoofd en een sportmoment en vraag ik me steeds vaker af waar dit stopt. ‘Foto, foto! Wacht, blijf zo staan, foto!’ Mijn iPhone bevestigt de ongeremdheid: 52 duizend foto’s behelst mijn fotobibliotheek.
De immense uitgestrektheid en relatief goedkope huur van de zogenaamde cloud heeft mij veranderd in een ware data hoarder. Ik ben niet de enige; vele gebruikers betalen elke maand grote techbedrijven om onze kostbare foto’s en herinneringen veilig te stellen. Uit onderzoek van het CBS uit 2019 blijkt dat bijna de helft van de Nederlanders van 12 jaar en ouder de cloud gebruikte. Maar hoe veilig zijn onze bestanden daar werkelijk, en wat is de uiteindelijke prijs die we betalen voor deze digitale huur? Hoe verhoudt dit zich tot de emotionele waarde van onze immer groeiende digitale archieven?
Over de auteur
Floor Doppen is journalist.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het fenomeen data hoarding lijkt op een digitale variant van hamstergedrag, waarbij individuen overmatig digitaal materiaal verzamelen, wat leidt tot een gevoel van stress en desorganisatie. Terwijl je discussieert over dat gedenkwaardige feestje of die spraakmakende vriendin, komt de drang op om die ene perfecte foto te vinden die dat moment vastlegde. Je begint koortsachtig te scrollen, de herinneringen flitsen voorbij op je scherm. Maar na minuten, die aanvoelen als uren, verzand je in de eindeloze stroom van beelden.
Voordat je het weet, neemt het gesprek een andere wending en blijkt die foto, ergens verborgen in de digitale krochten van je telefoon, ongezien. Hoewel onze digitale opslag steeds beter gestructureerd raakt dankzij technologieën zoals geotags, objectherkenning en gezichtsherkenning, raken vele foto’s verloren in het moeras van herinneringen.
Niet alleen jij en ik bewaren onzinnige foto’s. Grote bedrijven en organisaties zijn eveneens veranderd in digitale hamsteraars. 52 procent van alles wat ze digitaal opslaan is dark data: data waarvan de waarde onbekend of zelfs verwaarloosbaar is. Maar ondertussen blazen ze naar schatting wel 6,4 megaton CO2 per jaar de lucht in. En dat wordt alleen maar meer: analisten voorspellen dat de opslag van gegevens wereldwijd zal toenemen tot 175 zettabytes (1 zettabyte is is 1 biljoen gigabyte) in 2025.
De zolder bij mijn ouders verhult dat het digitale tijdperk pas jong is. Ik blader in een fotoboek uit mijn jeugd die tussen de 50 en 80 foto’s bevat. Dat betekent dat mijn telefoon ongeveer 900 van deze boeken herbergt. Het merendeel van deze foto’s eindigt niet in mijn Instagram-story, noch worden ze gedeeld via WhatsApp of andere kanalen. Ze verdwijnen in een enorme digitale kelder, op de servers van Apple. Hoe veilig zijn mijn bestanden daar? De gratis 5 GB van Apple is al jaren geleden volgeraakt, dus betaal ik nu zo'n 10 dollar per maand voor extra iCloud-opslagruimte. Als ik de dienst voor de rest van mijn leven gebruik, komt het neer op duizenden euro's.
Het bewaren van digitale bestanden op een fysieke harde schijf lijkt een alternatief, maar ook deze optie blijkt niet volledig waterdicht. Bestanden kunnen ‘rotten’ door kortsluiting, softwarefouten of slijtage van de magnetische laag op de harde schijf. En wie zegt dat ze in de verre toekomst nog .jpeg gebruiken?
Elke dag verliezen gebruikers dierbare herinneringen wanneer harde schijven crashen, smartphones en laptops worden gestolen, online diensten worden stopgezet, en – niet te vergeten - natuurrampen plaatsvinden. Cloudopslag is niet immuun voor zulke bedreigingen.
Niet zo lang geleden ontdeed ik mijzelf van kostbare data: ik wiste per ongeluk het leeuwendeel van mijn Whatsapp-geschiedenis. Een fout die in het digitale tijdperk gelijkstaat aan het verbranden van je dagboeken. De empathische reacties van collega’s en vrienden spraken boekdelen: het verlies van dergelijke digitale schatten raakt een universele snaar.
Het voorkomen van dataverlies heeft wat voeten in de aarde. Techgoeroes en professionele archivarissen adviseren online de ‘3-2-1-regel’: drie kopieën van alles, waarvan twee op verschillende cloud-diensten en één thuis.
De grootste vraag is misschien wel: waarom maken we al deze herinneringen? Voor onze kleinkinderen, voor onszelf op onze oude dag, of in de hoop dat we zoveel verzamelen dat er uiteindelijk na onze dood een nauwkeurige hologram van onszelf kan worden geproduceerd?
De grenzen tussen onze fysieke en digitale wereld vervagen steeds verder. In een tijdperk waarin technologie ons toestaat elk moment vast te leggen, is het misschien tijd om ons af te vragen welke momenten écht de moeite waard zijn om te bewaren.
Grote techbedrijven vragen mensen niet vaak om hun gegevensvoetafdruk te minimaliseren, totdat ze het einde van hun vrije opslagruimte naderen. Op dat moment dwingen bedrijven hen te beslissen of ze naar de betaalde abonnementen willen overstappen. Maar door zoveel te bewaren kunnen we uiteindelijk minder achterlaten dan vorige generaties op zolder, omdat onze accounts inactief worden, en uiteindelijk verwijderd, of omdat het simpelweg te veel is voor onze nabestaanden om helemaal doorheen te bladeren.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden