Een groeiende groep Nederlanders beweert autonoom te zijn. Dat betekent volgens hen dat ze niet hoeven te voldoen aan de plichten die komen kijken bij het Nederlanderschap. Ze betalen geen belasting, hebben geen zorgverzekering en weigeren boetes te betalen. Ze zeggen te behoren tot ‘het Inheemse volk der Germanieten’ of dopen hun huis om tot ambassade. Op websites en in chatgroepen vind je informatie over hoe je ‘het contract met de overheid opzegt’, inclusief voorbeeldbrieven in onuitstaanbaar wollig juridisch taalgebruik. Er zijn ook websites waar je tegen forse betaling de brief kunt personaliseren, kan-ie zo op de post.
De laatste tijd zie je de zelfbenoemde ‘soevereine mensen van vlees en bloed’ overal voorbij komen. In degelijke journalistieke producties, maar er is ook een hoop lol. Autonomen beschikken over een vermakelijke mix van uitbundig zelfvertrouwen en pure onnozelheid. Er circuleren video’s waarin ze hun aanvaring met deurwaarders filmen. ‘Ik ga u arresteren’, hoor je er eentje zeggen, ‘ik ben Stefan de levende man. Mijn uurtarief is duizend euro, u komt hier en ik ben de gevolmachtigde vertegenwoordiger van de persoon.’ Dat slaat nergens op, maar grappig is het wel. Misschien wel het allerleukst, al het vermaak is tenslotte leedvermaak: ze werken zich enorm in de nesten. Ze hebben een gigantisch grote bek, maar zitten tot hun nek in de schulden.
Over de auteur
Thomas Hogeling is schrijver en deze zomer columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Dat is op het eerste gezicht grappig, maar eigenlijk vooral tragisch. Er zijn 8.600 mensen die bij de Belastingdienst een claim hebben gedaan op de ‘geboortemiljoenen’ waar autonomen recht op denken te hebben. Dat zijn dus 8.600 mensen die zich volledig afkeren van de overheid. En de schulden die ze zo opbouwen zijn niet alleen hun eigen probleem. Het kost de samenleving ook klauwen met geld. Incassobureaus en deurwaarders verdienen er fors aan, ze worden betaald met belastinggeld. Daarbij ontstaat een veiligheidsprobleem, met een groeiende groep mensen die het geweldsmonopolie van de overheid niet accepteert is het wachten op het eerste drama.
Hoe moeten we omgaan met dit probleem? Het huidige politieke klimaat wijst erop dat we het wel weer keihard zullen willen aanpakken. Hoge boetes, gevangenisstraffen, geen genade. Dat voelt ook wel gerechtvaardigd; de autonomen profiteren van dezelfde dijken, dezelfde snelwegen en hetzelfde leger. Het is onacceptabel dat ze weigeren daaraan mee te betalen. Het probleem is alleen dat keer op keer uit onderzoek blijkt dat harder straffen weinig zin heeft. Het kost meer geld dan het oplevert en het maakt ze in de meeste gevallen alleen maar fanatieker.
Misschien is het daarom beter ze te overtuigen van hun ongelijk? We factchecken al hun beweringen en laten haarfijn zien dat het geen hout snijdt wat ze beweren. Je zou denken dat zoiets kan werken, maar ik heb in coronatijd enige ervaring opgedaan met luidkeels gelijk hebben en het bleek averechts te werken.
Het is in elk geval belangrijk dat deze groep de komende jaren niet groeit. Om daarvoor te zorgen zou het goed zijn om toch eens te onderzoeken waarom de afgelopen – pak ’m beet – dertien jaar steeds meer mensen hun vertrouwen in de overheid zijn kwijtgeraakt. Je kunt bijvoorbeeld uitzoeken welke politieke partij er in die tijd het meest invloedrijk is geweest en het eens kunnen proberen met een andere partij.
We moeten flink investeren in hulp, van geestelijke gezondheidszorg tot schuldhulpverlening, zodat we van geval tot geval kunnen bekijken wat heeft geleid tot de onwelgevallige keuze om autonoom te worden. We moeten dus maatwerk leveren. Maar als ik die laatste zin teruglees besef ik dat ik klink als een doodsaaie politicus waar geen hond op stemt.
Source: Volkskrant