Als Mathieu van der Poel met nog 91 kilometer te gaan tijdens het WK wielrennen op een van de hellingen in Glasgow versnelt, is de eerste reflex een mengeling van verbazing en herkenning. Nu al? Doet-ie het toch weer? Wordt dit nog eens zo’n op het oog heilloze onderneming, die hem aan het begin van zijn carrière op de weg toch geregeld succes opleverde? Er rijden nog zoveel grote namen in zijn wiel die wel raad weten met dit heuvelachtige en bochtige parcours: Wout van Aert, Tadej Pogacar, Mads Pedersen, Alberto Bettiol. Op 74 kilometer van de finish gaat hij doodgemoedereerd weer op de pedalen staan.
De schijn bedriegt. Hier rijdt niet meer de Van der Poel die plompverloren aan een solo begint, die er bijvoorbeeld in de Tirreno Adriatico van 2021 vandoor ging, simpelweg omdat hij het koud had. De aanvalsdrift is gebleven, maar niet langer ongebreideld. De laatste en beslissende demarrage op Hill Street was dan ook niet intuïtief maar voorzien. Het profiel en het directe vervolg – steile klim, scherpe bochten in de afdaling en daarna weer omhoog – paste hem als een warme jas. Daar kon hij zijn explosiviteit en stuurmanskunst etaleren.
Berekening en tactiek maken meer dan ooit deel uit van zijn instrumentarium. Het begon al met zijn programma. Hij kiest selectiever zijn wedstrijden, in de wetenschap dat er maar weinig kansen zijn op historische overwinningen, ook niet voor een renner met zijn capaciteiten. Het levert hem meteen in 2023 een wonderjaar op, met het wereldkampioenschap in het veldrijden, winst in de twee monumenten Milaan-San Remo en Parijs-Roubaix en de regenboogtrui in Schotland – koning in eendagswedstrijden die ertoe doen.
Zijn vroege aanvallen in Glasgow hadden inderdaad niet als intentie er een onderneming in zijn eentje van te maken. Vader Adrie zag het. ‘Hij ging niet vol-vol.’ Er waren meerdere doelen. Hij testte eens zijn benen en dunde de groep alvast wat uit. Hij kon de concurrentie taxeren en perste intussen al wat jus uit de dijen van zijn belagers. Het riep vergelijkingen op met zijn manier van koersen in Parijs-Roubaix. Toen plaatste hij zelfs nog meer aanvallen zonder meteen een beslissende kloof te slaan; telkens sloot Van Aert aan. Het baarde hem geen zorgen, al bleef een echte krachtmeting uit nadat de Belg lek reed.
In Glasgow manifesteerde de calculerende renner zich ook tussen de bedrijven door. Hij bewaarde de kalmte toen anderen demarreerden. Oplettend voorin rijdend, liet hij het vooral aan de Belgen en de Denen over om de gaten te dichten; zij waren in de groep met favorieten in overtal. Ook hier past een analogie met die andere zege: in Milaan-San Remo koos hij op de Poggio het kielzog van Van Aert die op de weggereden Pogacar af ging, om de twee op het laatste gedeelte van de klim vervolgens achter te laten.
Het zijn waarnemingen die hem niet definiëren; ze illustreren slechts zijn ontwikkeling. Met nog 22 af te leggen kilometers bewees hij zondag op Hill Street dat hij met zijn explosie nog altijd aanvaller pur sang is. Hij wacht niet op initiatieven van de tegenstander, hij kiest liever zelf zijn moment. Het is de strategie waarin hij zich mentaal zo senang voelt: creëer een situatie waarin je jezelf superieur kunt voelen, laat de anderen spartelen in de achtervolging. Daar kickt hij op. Liever prooi dan jager. Hij zei het ook na de finish: ‘Ik voelde me nog sterk en ik zag dat de rest op zijn limiet zat. Toen niemand kon volgen, kreeg ik vleugels.’
Het was de beslissing in de wedstrijd, al mocht hij nog van geluk spreken dat de schade aan lijf en leden beperkt bleef na zijn val op 16 kilometer van de finish en zijn fiets de glijpartij zelfs ongeschonden doorkwam. De schoen was wel kapot, van het plaatje eronder bleef weinig over.
Van der Poel wees meer oorzaken aan voor zijn zege. Hij voelde zich ‘bevrijd’ nu de rugklachten, die nog zo opspeelden in het veldritseizoen, achterwege blijven. Hij verblijft sinds dit jaar veel in Spanje, waar hij een huis kocht en onder ideale omstandigheden kan trainen. Dat hij in de tweede week van de Tour de France niet geheel fit was, leidde ertoe dat hij zich niet leeg heeft gereden. Er waren revanchegevoelens geweest na een mislukt WK in Australië van vorig jaar, toen hij een nacht voor de wedstrijd enkele uren in een politiecel doorbracht na een ruzie met tienermeisjes in een hotel. Vader Adrie kwam bij Sporza met de overkoepelende verklaring. ‘Hij is ouder en wijzer geworden. Hij kent nu zijn sterke en zwakke punten.’
‘Mijn carrière is nu bijna compleet’, verklaarde Van der Poel in Glasgow. Hij liet in het midden wat er nog ontbreekt. Wil hij soms die andere monumenten nog, Luik-Bastenaken-Luik en de Ronde van Lombardije, met hellingen die net wat te lang zijn voor hem? Bedoelde hij een olympische titel op de mountainbike, waarop hij dit jaar nog geen wedstrijd heeft gereden? Het lijkt nu te hoog gegrepen, maar ook met een berekenendere rijdende Van der Poel blijft voorspellen een hachelijke onderneming.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden