Breken nu eindelijk betere tijden aan? Dat Rutte in zijn eigen zwaard gevallen is, omdat D66 en ChristenUnie weigerden voor zijn chantage te bezwijken, is het eerste positieve Haagse nieuws in jaren. Geen premier heeft de afgelopen driekwart eeuw het aanzien van de democratie zoveel schade berokkend als hij.
In het verlengde daarvan heeft het vertrouwen van de kiezer in het kabinet een ongekend dieptepunt bereikt. Ook bij mij was dat tot nul gereduceerd, en ik was niet van plan dat weer snel terug te krijgen. Opvallendste uitkomst van een opiniepeiling op de avond van de Statenverkiezingen: het meest genoemde manco van de ministersploeg was incompetentie – ze krijgen niets voor elkaar,
Over de auteur
Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en (gast)columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Dertien jaar Rutte was dertien jaar leegte, leugens en lafheid. Voor een overzicht verwijs ik naar mijn eerdere column; de lijst is sindsdien alleen nog gegroeid. Kort samengevat: nooit heeft Rutte de ruggengraat getoond om tegen het kortzichtige egoïsme van zijn achterban in te gaan. Als gevolg van zijn eindeloze wegkijkpolitiek staat Nederland er zodoende op vrijwel elk terrein na zijn dertien jaar een stuk beroerder voor, of het nu onderwijs, rechtspraak, defensie, zorg of volkshuisvesting betreft. Daarnaast hebben we twee ongekende schandalen gehad.
Geprofiteerd van die dertien Rutte-jaren heeft hooguit een strontverwende hogere middenklasse die aan andermans problemen geen boodschap heeft. In Wassenaar is men over Ruttes prestaties dan ook dik tevreden.
NRC citeerde op 15 juli één van zijn fans: ‘De afgelopen veertien dagen heb ik met mijn boot door het land gevaren. De welvaart druipt overal vanaf.’ Het is symptomatisch voor de stuitend zelfingenomen domheid van een deel van het VVD-electoraat, voor wie ‘het land’ waar men doorheen vaart duidelijk niet Stadskanaal of de Schilderswijk omvat.
Dat geldt ook voor het asieldossier, waarover Rutte, met een evident oog op de xenofobe PVV-kiezer die hij terug hoopte te winnen, zijn kabinet heeft laten struikelen. Over een op leugenachtige wijze opgeblazen kwantitatief non-probleem, de gezinshereniging. Ruttes opvolger Yesilgöz, die in dezelfde groef bleef hangen, moest al op de dag dat Rutte zijn biezen pakte door experts worden gecorrigeerd. De leugen is bij de VVD met een leiderschapswisseling kennelijk niet automatisch de wereld uit.
Dat geldt ook voor de vluchtelingendeal die mede door Rutte met de Tunesische autocraat Saied gesloten is, en waarover hij zich zeer tevreden toonde, onder verzekering dat goed op een nette Tunesische omgang met de teruggestuurde asielzoekers zal worden gelet. Met de dag wordt duidelijker dat daarvan op geen enkele wijze sprake is. Maar is er één VVD’er (buiten Eric van der Burg) die dat veel kan schelen?
Kenmerkend was dat VVD-partijcongres begin juni dat de opmaat tot Ruttes val vormde. ‘Kom eens op voor je eigen mensen, man’, beet een boos partijlid Rutte toe. Inderdaad: opkomen voor je ‘eigen mensen’ – de rest van de mensheid laat de VVD’er koud. Dus niet: op basis van een eigen visie voor heel Nederland opkomen. Dat is ook logisch, want aan visie heeft de VVD een broertje dood.
Niet minder kwalijk als de wijze waarop de VVD ook onder Yesilgöz de rechtse kiezer voorlopig met loze anti-asiel-beloftes naar de mond blijft praten, is de houding inzake het klimaat. In dat opzicht kwam dertien jaar Rutte-VVD neer op dertien jaar de kop in het zand, om maar geen maatregelen te hoeven nemen die een van de eigen kiezers zou kunnen ontrieven. De VVD is immers de vroem-vroem-partij, ook al gaat dat deel van de wereld dat niet vanuit Wassenaar bevaarbaar is, er daardoor vervolgens aan.
Je zou mogen hopen dat met de enorme bosbranden en extreme hitte die deze zomer opnieuw Europa en andere continenten teistert, nu ook het domste en zelfzuchtigste deel van Nederland beseft dat dit met de door de mens zélf veroorzaakte klimaatverandering samenhangt. En dat de regeringspartij die dit immense probleem jarenlang heeft weggewoven en gebagatelliseerd, daarvoor haar allernederigste excuses aanbiedt en zich vervolgens vol schaamte over de ontmaskerde leugens en prietpraat opheft.
Nog steeds blijft de VVD volhouden dat de klimaat- en stikstofproblematiek met wat technische foefjes op te lossen valt, en men de burger de benodigde gedragsverandering niet mag aandoen: we moeten wel gewoon kunnen blijven vliegen. Maar anders dan VVD-Kamerlid Daniel Koerhuis mogelijk meent, is een spotgoedkoop retourtje Mallorca in 1948 niet opgenomen in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
Want dat is het vroem-vroem-niveau waarop de VVD-bijdrage aan het klimaatdebat zich al jarenlang hoofdzakelijk beweegt. Denk aan het Kamerlid Réne Leegte – nomen est omen – die indertijd het KNMI wilde opdoeken omdat die klimaatvoorspellingen de rechtse kiezer bruuskeerden. Of aan ex-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, die Rob Jetten als klimaatdrammer heeft weggezet. En de enige intellectuele bijdrage van Rutte die wij ons zullen herinneren, is dat we toch vooral moeten kunnen blijven barbecueën.
Wel, als u daar erg aan hecht, heb ik goed nieuws. Nog even, en daarvoor is zelfs geen barbecuestel of barbecuevlees meer nodig. Alleen komt het vuur voortaan niet van onder, maar van boven. Dan kunt u gewoon zelf in Wassenaar op de terrastegels van uw helikopterplatform gaan liggen en bent u binnen een uurtje even aangebrand als uw saté. Indien u dat inderdaad een wenkend toekomstperspectief vindt, stem dan vooral weer VVD.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Source: Volkskrant