"We zijn bang dat onze winkel alsnog instort. Moet je dit pand zien. Het kan elk moment afgelopen zijn met ons", zeggen Hamit en Sabahat Sürmeli. Ze verkopen galajurken. Hun zaak is de enige in de straat die open is. "We moeten wel, anders hebben we geen inkomen." Van de wederopbouw hebben ze geen hoge verwachtingen. "Dat is bijna onbegonnen werk, gezien de omvang van de ramp."
Die omvang wordt inderdaad pijnlijk duidelijk als ik terugkeer naar de plekken van afgelopen februari. Toen zag je vooral de schade: ingestorte panden, zwaar beschadigde huizen en ineengezakte appartementencomplexen. Het gaf hooguit een idee van de totale impact.
Dat is dit weekend wel anders. De wijken die ik een half jaar geleden bezocht en de straten die ik afliep, bestaan niet meer. Het zijn kale vlaktes geworden, vol met puin. In de volgende wijk is het beeld hetzelfde. En in de daaropvolgende wijk ook. En ga zo maar door: brokstukken en puin zo ver het oog reikt. In andere delen van de stad wachten zwaar beschadigde gebouwen nog op de sloophamer. Talloze straten en hele wijken liggen er daardoor verlaten bij.
"Van wat ik om me heen hoor, moet ruim de helft van de beschadigde panden nog afgebroken worden in de stad", zegt juwelier Hikmet Öztürk. "Als dit het tempo blijft, dan zitten we nog zeker een jaar in de puinhopen." Hij kwam onlangs terug naar Antakya om opnieuw te beginnen.
"Het afgelopen half jaar was rampzalig, maar om de sombere stemming in de stad te bestrijden gaan we onze winkel openen. We hopen het centrum van Antakya zo nieuw leven in te blazen. Als het hart van de stad weer klopt, dan komen andere mensen misschien ook weer terug."
Öztürk schat dat ongeveer 30 procent van de inwoners van Antakya er nog is, al dan niet in een tent of containerwoning. Aan de rand van de stad kom je ongeveer elke 200 meter zo'n kampement tegen. De containerwoningen zijn weliswaar klein, maar sommige hebben in ieder geval airconditioning. Geen overbodige luxe in deze tijd van het jaar. Maar er zijn ook nog tenten in gebruik. Die laten te wensen over, wat niet alleen te zien maar ook te ruiken is.
Een paar maanden terug beloofde president Recep Tayyip Erdogan nog dit jaar 319.000 nieuwe woningen op te leveren in de elf getroffen provincies. De mensen die ik op straat spreek zien er in hun directe omgeving weinig van terug. Erdogan heeft verspreid over Turkije in totaal 650.000 nieuwe huizen beloofd.
In de beroemde bazaar van Antakya hebben ze het dagelijkse leven desondanks voorzichtig weer opgepakt, zo lijkt het. Hier en daar zijn winkels open en ook het publiek laat zich zien. Maar de brokstukken en graafmachines zijn nooit ver weg, net als het geluid van de klopboor en het alom aanwezige bouwstof. Stromend water is er nauwelijks en ook de elektriciteitsvoorziening laat te wensen over.
Het levert vreemde en soms onverwachte situaties op. In grote delen van Antakya werken de verkeerslichten niet. Automobilisten proberen er het beste van te maken. Sowieso is navigeren door de stad niet zonder uitdagingen. Veel straten bestaan zoals gezegd letterlijk en figuurlijk niet meer, of zijn onbegaanbare puinpaden geworden. Weer andere straten zijn afgezet omdat er gewerkt wordt.
Deze reportage is geschreven door verslaggever Nick Augusteijn. Nick werkt sinds 2017 voor NU.nl, onder meer voor de algemene nieuwsredactie. Hij woont in Istanboel.
"Je moet eerder in jaren denken dan in maanden voordat Antakya weer een beetje de oude is. Of in ieder geval een beetje herkenbaar", zegt een in Nederland geboren Turkse. Haar naam is bekend bij de redactie, maar om privacyredenen vraagt ze ons die niet te publiceren.
"Veel mensen zijn uit de stad vertrokken, terwijl je juist je inwoners nodig hebt voor een beetje normaliteit. Antakya vóór de aardbeving was een mozaïek van verschillende geloven, culturen en mensen. Voor velen was de stad daarom een 'comfortzone'. Kun je dat wel helemaal herstellen?"
Het is een vraag die meer inwoners bezighoudt. En een waarvan ze het antwoord vrezen. "Antakya ademt geschiedenis en saamhorigheid. We weten wat de ingrediënten voor onze wederopstanding zijn, maar tegelijkertijd heb ik weinig hoop", verzucht galajurkverkoper Sabahat Sürmeli. "Hopelijk kunnen we weer opkrabbelen, maar we hebben het zwaar. De komende tien jaar sowieso."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl algemeen