‘Al deze blokken zijn prikkels.’ De psycholoog verontschuldigt zich voor de kinderlijke uitleg, maar de meeste mensen krijgen de diagnose nou eenmaal wat eerder dan op hun 35ste. Ze haalt een schaal tevoorschijn, met daarop een plank met gaten in verschillende vormen. ‘Dit is een brein. Probeer de prikkels maar eens erin te krijgen’. Ik begin te puzzelen en ontdek al snel dat de gaten corresponderen met de vorm van bepaalde blokken. Andere blokken passen er juist niet doorheen. ‘Deze plank is een filter. Het blokkeert prikkels die op dat moment niet nuttig zijn.’ Ze neemt de plank weg en laat alle blokken tegelijk in de schaal vallen. Ik schrik van het geluid. ‘En dit is jouw brein.’
Dat ik snel ben afgeleid wist ik altijd al, maar het was nooit in me opgekomen om er iets aan te doen. Dat besluit nam ik pas een paar jaar geleden. Eerst besefte ik hoeveel taken ik simpelweg niet uitvoerde als de beloning daarvoor te ver in de toekomst lag: een boek schrijven, mijn vervallen huis opknappen, mijn pensioen regelen. Toen steeds meer mensen in mijn omgeving klaagden dat mijn gedrag soms ‘echt niet te doen’ was, besloot ik naar de dokter te gaan. En ik was niet de enige: het aantal ADHD-diagnoses steeg het afgelopen decennium explosief.
Over de auteur
Thomas Hogeling is schrijver en deze zomer columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Logisch, want Silicon Valley heeft uitgevogeld hoe je een brein de hele dag door kunt bevredigen. Je krijgt voortdurend nutteloze prikkels die kortstondig lekker voelen. Dat is voor elk brein lastig te weerstaan, een ADHD-brein is weerloos. Waar je eerst alleen Facebook moest vermijden om niet in een eindeloze spiraal van hypergepersonaliseerde onzin te belanden, volgden steeds meer websites: Instagram, TikTok en voor mij het meest verleidelijk: Twitter.
Dat sociale media inspelen op onze onbedwingbare behoefte aan digitaal fastfood, is nog tot daaraan toe, maar ook de NOS stelde deze week voor de website speciaal voor mij te personaliseren. Dan krijg ik artikelen aangeboden op basis van het leesgedrag van een grote groep gebruikers met dezelfde voorkeuren als ik. In vredesnaam, doe me dat niet aan. De afgelopen dagen verslond ik NOS-artikelen over een leeuw in Berlijn (bleek een zwijn), een python in Dordrecht (ongevaarlijk, ontsnappen vaker), een beer in een zwembad in Californië (waar beren leven), een beer in een container in Colorado (waar beren leven) en een beer in een Chinese dierentuin waarvan wordt vermoed dat het een mens in een berenpak is (ook leuk, toch?). Als ik die personalisatie van de NOS-website toesta, krijg ik nóg meer ‘dieren op wel heel onverwachte locaties’ te zien.
Ik ben jarenlang webredacteur geweest en ik ken de theorie: om het publiek überhaupt in aanraking te laten komen met relevant nieuws moet je het ‘sugarcoaten’ met ‘luchtige content’. Maar ik vraag me af of het nog zo werkt. We hebben inmiddels geleerd de suiker eraf te sabbelen en de rest weer uit te spugen. Ik vrees dat meer mensen weten van de zogenaamde leeuw in Berlijn dan van het feit dat rijksoverheidsdienst UWV jarenlang willens en wetens de wet overtrad om burgers te bespioneren. En hoe minder aandacht zo’n misstand krijgt, hoe kleiner de kans dat er iets verandert.
Het zou dan ook goed zijn als zichzelf serieus nemende media hun filter scherper afstellen. Ik noem nu de NOS omdat je daar zo lekker ‘van onze belastingcenten!’ achteraan kunt schreeuwen, maar het probleem is natuurlijk breder. Ken onze diepste driften en misbruik ze niet. Bescherm ons. Want neem het van mij aan: als je alle blokken voortdurend in de schaal laat vallen, stapelen de problemen zich alleen maar op.
Source: Volkskrant