Door de stikstofcrisis komen veel bouwprojecten in de knel. Ze kunnen vaak geen vergunning krijgen, omdat de bouwmachines op diesel stikstof uitstoten. Sowieso willen opdrachtgevers steeds vaker dat projecten (deels) uitstootvrij worden gebouwd. Daardoor groeit de vraag naar elektrische graafmachines, kranen en vrachtwagens.
"Die trend gaat enorm snel, maar dan zit je wel met een groot probleem", zegt Anne Koudstaal van bouwbedrijf Dura Vermeer. Al die machines moeten worden opgeladen, en daar is enorm veel stroom voor nodig. "Als je heel grote vermogens gaat vragen, kan je die niet zomaar van het net plukken."
Daar komt een andere crisis roet in het eten gooien: de filevorming op ons elektriciteitsnet. Die maakt het op veel plaatsen moeilijk om een nieuwe aansluiting op het net te krijgen. Het is daardoor knap lastig om een laadplein aan te leggen voor zware machines met grote accupakketten.
Toch is dat in de buurt van Geldermalsen gelukt. Een samenwerking van bouwbedrijven en energiecoöperatie BetuweWind heeft daar een laadplein aangelegd waar meer dan veertig bouw- en vrachtwagens tegelijk kunnen opladen. Naar eigen zeggen is het laadplein van WattHub het grootste ter wereld voor zware machines.
Om het elektriciteitsnet te ontzien, is het laadplein direct onder de windmolens van BetuweWind geplaatst. De accu's worden direct met stroom uit de drie aanwezige windmolens opgeladen. Alleen als het niet waait, is er nog stroom nodig van het net.
WattHub heeft daarvoor een flexibel contract afgesloten met netbeheerder Liander. Daardoor mag het laadplein 's nachts stroom uit het net halen, en in de zomer ook overdag. Maar op piekmomenten in de winter, als het net overbelast dreigt te raken, moet het laadplein het dus enkel met de eigen windstroom doen.
Sinds het voorjaar wordt het laadplein gebruikt om machines op te laden die even verderop de Waaldijk tussen Tiel en Waardenburg versterken. Echt druk is het nog niet. Dat komt doordat er een lange levertijd zit op elektrisch bouwmaterieel. "Kopen is het probleem niet, maar het geleverd krijgen is wel een dingetje", zegt Gerben van den Berg, directeur van WattHub.
Af en toe komt al wel een (diesel)vrachtwagen aanrijden met een accupakket voor een hijskraan of tractor. Als zo'n accu is opgeladen, wordt hij weer teruggebracht naar de bouwplaats. Verderop staat ook een elektrische vrachtwagen aan de laadpaal.
Bij de dijkversterking, die vier jaar gaat duren, worden de komende tijd steeds meer elektrische voertuigen ingezet. Uiteindelijk zal er maar liefst 3.500 megawattuur per jaar aan elektriciteit nodig zijn om al die machines te laten draaien. Dat is vergelijkbaar met het verbruik van meer dan duizend huishoudens.
Maar het plein kan nog meer voertuigen van stroom voorzien. Binnenkort zijn ook bouwmachines en vrachtwagens van andere bedrijven welkom op het laadplein. "Vanaf 28 september, als de officiële opening is, hopen we dat het hier een aan- en afrijden van materiaal is", zegt Van den Berg. Hij zegt dat verschillende bouw- en transportbedrijven al interesse hebben getoond om hun wagens in Geldermalsen op te laden.
Ondertussen kijkt WattHub vooruit naar nieuwe laadpleinen. Waar die komen is nog niet bekend, maar het bedrijf zoekt opnieuw naar locaties waar energie wordt opgewekt en waar behoefte is aan laadinfrastructuur voor de bouw en logistiek.
In Geldermalsen moet in de komende jaren nog een groot zonnepark van afvalverwerker Avri worden aangesloten op het laadplein. Dan is er nog minder vaak stroom uit het elektriciteitsnet nodig, omdat vrachtwagens ook rechtstreeks uit de zonnepanelen kunnen opladen.
Maar dat is juridisch nog wel ingewikkeld, omdat er meerdere aansluitingen op het stroomnet gecombineerd moeten worden. Vooralsnog wil netbeheerder Liander er niet aan meewerken, omdat de landelijke regels zo'n constructie niet zouden toestaan.
"Technisch weten we dat het allemaal kan en dat Liander er eigenlijk ook hartstikke blij mee is. Want we ontlasten hun netwerk, waar ze juist veel baat bij hebben", zegt directeur Gerlach Velthoven van BetuweWind. "Maar de regels laten nog lang niet alles toe. Dat is een slag die we nog moeten winnen."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl economisch