Parlementariër Omtzigt is een goede politicus, maar hij weet dat politieke verandering niet zonder samenwerking kan.
Pieter Omtzigt maakt het zijn volgers niet makkelijk. Sinds de val van het kabinet op 7 juli zijn veel vragende blikken op hem gericht. Maar in plaats van uitsluitsel te geven over zijn toekomst, liet hij afgelopen week weten eerst met vakantie te gaan. Maandag 21 augustus horen we nader van hem.
Bij de vorige verkiezingen, in maart 2021, kreeg de populaire parlementariër Omtzigt als nummer 2 op de CDA-lijst 342 duizend voorkeurstemmen. Niet veel later besloot hij, om bekende redenen, als onafhankelijk Kamerlid verder te gaan. Mocht hij meedoen aan de verkiezingen in november, dan kan hij volgens een recente peiling van I&O Research mogelijk 46 zetels behalen.
Maar Omtzigt aarzelt. Enerzijds om begrijpelijke redenen. In korte tijd een nieuwe partij oprichten, is geen sinecure. Zelfs een desnoods beperkte Lijst Pieter Omtzigt vergt al een zorgvuldige screening van de kandidaten en brengt veel organisatorisch gedoe met zich mee. Wie twee zomers geleden nog met een burn-out thuis zat, zal zichzelf ten minste de vraag stellen of hij op al die werk- en tijdsdruk zit te wachten.
Anderzijds kan Omtzigt een impuls geven aan nieuwe politieke verhoudingen, waarvan de noodzaak duidelijk is. Een partijprogramma mag dan vooralsnog ontbreken, waar Omtzigt voor staat is klip en klaar. Het valt na te lezen in een boek dat al meerdere drukken had, in talloze toespraken, en uiteraard in zijn bijdragen aan Kamerdebatten.
De regering regeert, de Kamer controleert. De ministerraad neemt besluiten, die vervolgens onderwerp van politiek debat zijn in het parlement. Macht en tegenmacht. Zo moet het zijn, maar zo gaat het vaak niet. Catshuis-bijeenkomsten, klimaattafels, landbouwberaad – er is een kerstboom aan vergadervarianten die zich onttrekt aan politieke controle. Veel kiezers herkennen Omtzigts roep om goed bestuur.
Hoe nu verder? Twee beslissingen heeft Omtzigt wel genomen. Hij sluit zich niet aan bij de BBB van Caroline van der Plas en hij keert niet terug naar het CDA. Dat de christen-democraten nog een poging hebben gedaan om Omtzigt terug te halen, geeft aan dat de vroegere machtspartij amechtig zoekende is naar nieuwe houvast.
Het CDA zal vermoedelijk inzetten op een van de jonge talenten en er dan het beste van hopen. Van Jan Peter Balkenende kan moeilijk worden gezegd dat hij een grote naamsbekendheid had in 2002, en toch won het CDA de verkiezingen.
Ook bij de roodgroene combinatie van PvdA en GroenLinks worden deze zomer de knopen geteld. Wie doet mee, wie niet? Onverkort geldt het wikken en wegen voor alle politici die nog geen besluit over hun toekomst hebben genomen. Zo ook Omtzigt, die met enkele vertrouwelingen het fundament voor een partij heeft gelegd, maar twijfelt aan de sprong naar voren.
De Kiesraad heeft bepaald dat op 28 augustus partijnamen en logo’s geregistreerd moeten zijn. Voor kandidaatstelling is tot 9 oktober de tijd. In Nederland stemmen we in de eerste plaats nog altijd op een partij, niet op een toekomstige minister-president. Die partij moet samenwerken en compromissen sluiten. Verlossers bestaan niet, vraag maar aan D66-leider Sigrid Kaag, die een nieuwe bestuurscultuur beloofde. Omtzigt weet dat en het zou goed zijn als zijn hoopvolle volgers dat ook beseffen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant