Een maand voordat de brand op de Fremantle Highway ten noorden van de Waddeneilanden uitbrak, bracht het Nederlandse Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) een rapport naar buiten. Onderwerp: de risico’s van een uitbrekende brand op vrachtschepen met elektrische voertuigen aan boord.
NIPV-onderzoeker en -lector Nils Rosmuller waarschuwt al langer voor de gevaren daarvan. Zoals hij ook in bredere zin zijn zorgen uit over de veiligheidsrisico’s die de energietransitie met zich meebrengt. Ja, een snelle transitie is noodzakelijk, vindt hij. Maar die verloopt nu nog te vaak via trial-and-error en aan de hand van incidenten. ‘Dat zagen we ook met zonnepanelen. Pas toen gebouwen onverzekerbaar dreigden te worden, kwamen de overheid en de zonnepanelenbranche in actie. Daarvan moeten we leren.’
‘Scheepspersoneel en de brandweer moeten bij dit soort branden snel kunnen optreden. Een snelle melding is dan cruciaal. Zodra het incident zich uitbreidt en escaleert, zijn er op open zee bijna geen maatregelen meer mogelijk om het probleem op te lossen. Dat zag je nu ook bij de Fremantle Highway. Het laten uitbranden en verslepen bleef als enige optie over.
‘Ook is het belangrijk dat de bemanning over specialistische vaardigheden en materieel beschikt om een brand te blussen. Het is de vraag of dat nu het geval was.’
‘Het is nog te vroeg om dat te beoordelen. In algemene zin kan ik wel zeggen dat we bij incidenten die verband houden met de energietransitie echt nog aan het ontdekken zijn hoe het werkt en wat de risico’s zijn. Dat zien we hier ook, denk ik.
‘De informatievoorziening vanuit de rederij is in ieder geval merkwaardig. Eerst zouden er 25 elektrische auto’s aan boord zijn, later bleken dat er bijna 500 te zijn. Dat kan niet. De vervoerder moet de auto’s op de juiste plekken hebben staan, gecompartimenteerd, en die informatie ook acuut kunnen overhandigen aan de kustwacht en hulpdiensten.
‘In algemene zin zie je dat verschillende partijen – bedrijven, de veiligheidsdiensten, andere overheidsinstanties – bij nieuwe typen incidenten zoals dit nog niet optimaal op elkaar zijn ingespeeld. Wie moet de situatie stabiliseren? Wie is er verantwoordelijk voor de afvoer van zo’n schip en de lading? En wie draait op voor de kosten en de eventuele milieuschade? Dat zijn vragen die vaak openliggen.’
‘Dat hangt af van de windrichting. Het voordeel van de haven is dat het wel veel makkelijker is om aan de kade een brandend schip te koelen en mensen van boord te halen. Maar inderdaad: als de windrichting verkeerd staat, ligt er een belangrijke taak voor de veiligheidsregio. Een optie is dan om de omgeving te evacueren. Maar de veiligheidsdiensten hebben meer moeite om te werk te gaan op open zee.’
‘Laat ik vooropstellen: het is belangrijk dat de energietransitie zich snel voltrekt. Maar het moet ook veilig gebeuren. De Nederlandse overheid geeft 7 miljard euro extra uit aan de energietransitie, maar welk deel daarvan wordt besteed aan de publieke veiligheid?
‘Bij zonnepanelen zie je nu overigens dat de Nederlandse installatiebranche de protocollen flink heeft aangescherpt. Dat is een belangrijke stap.
‘Maar we moeten bijvoorbeeld ook over waterstof gaan nadenken. Dat is relatief makkelijk ontvlambaar en komt misschien straks wel in onze woningen. Het levert weer andere risico’s op dan als je je huis verwarmt met gas of stadsverwarming.
‘Daarnaast hangt er een andere kwestie boven de markt. Hebben wij voldoende vakbekwame mensen opgeleid om de energietransitie voor elkaar te krijgen? Want we kunnen wel allerlei systemen ontwerpen, veiligheidsmechanismen inbouwen en protocollen opstellen, maar als het bedrijfsleven die niet zorgvuldig onderhoudt, hebben we alsnog een probleem.
‘Daar ligt in Nederland een verantwoordelijkheid bij het ministerie van Onderwijs, de onderwijsinstellingen en de werkgevers. De energietransitie vereist goed gekwalificeerd personeel. Of dat nou om automonteurs, accubouwers of bemanningsleden gaat.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden