Als bezoeker van een openluchttheater krijg je meer dan alleen een voorstelling of concert in de buitenlucht. Neem de betrokkenheid van vrijwilligers of de opvallende ontstaansgeschiedenis van een locatie. Sommige theaters zijn een gevolg van volksverheffing en werkverschaffingsprojecten in de jaren twintig en dertig (zoals het Openluchttheater Ede, het Amsterdamse Bostheater, het Zuiderparktheater Den Haag), andere danken hun bestaan aan de educatieve inzet van paters, kapelaans en bisschoppen (zoals Natuurtheater Oisterwijk en De Doolhof in Tegelen) en weer andere komen voort uit de ambitieuze dromen van plaatselijke acteurs, toneelschrijvers, kunstkringen en textielfamilies (zoals Openluchttheater Valkenburg en Natuurtheater De Kersouwe).
Inmiddels worden de podia van openluchttheaters afwisselend bevolkt door professionele artiesten en lokale amateurverenigingen. Meestal dient vooraf een ticket te worden gekocht; soms volstaat een vrijwillige bijdrage. De catering kan verschillen van bekertjes ranja en filterkoffie uit een thermoskan tot non-alcoholische aperitieven en goedgevulde picknicktassen. Zestig openluchttheaters telt Nederland, van Anlo tot Amstelveen, van Lochem tot Luttenberg, van Thorn tot Tegelen. Vijftig zijn in bedrijf en veertig zijn aangesloten bij de Vereniging Openluchttheaters Nederland. Een team van Volkskrant-recensenten beoordeelde de voorzieningen van negen openluchttheaters in zeven provincies. AE
Gezien: Repelsteeltje van theatergroep Mariahout, 25/6.
LOCATIE Het prachtige, uit mergel opgetrokken Openluchttheater Valkenburg ligt op de flanken van de Cauberg, de heuvel die onder meer bekendheid geniet dankzij de wielrennerij. Tot eind september wordt er een aantal dagen per week muziek, (jeugd)theater en opera geprogrammeerd.
ETEN EN DRINKEN De bar schenkt lokaal Limburgs bier, zoals het hoort. Het assortiment aan drank en snacks is afdoende maar bepaald niet ruim. Bij de pauze staat een groot team vrijwilligers in de startblokken om de tapkranen open te gooien.
TOILETTEN In een houten blokhut blijken keurige toiletten verscholen. Nadeel: het pad ernaartoe loopt langs de speelvloer, waardoor toeschouwers die tijdens de voorstelling naar het toilet gaan praktisch door de scène lopen.
STOELEN Er zijn houten bankjes met rugleuning en lekker veel beenruimte. Kussentjes liggen klaar. Tegen meerprijs kun je bij de kassa hoedjes (voor hete middagen) of fleeceplaids (voor frisse avonden) aanschaffen. Toeschouwers zitten niet overdekt: bij (kans op) regen worden bij aanvang plastic wegwerpponcho’s uitgedeeld. Goed bedoeld, maar wat een plasticverspilling voor een paar druppels regen. De meeste toeschouwers hebben ook een jas bij zich.
OPMERKELIJK Het is het oudste openluchttheater van Nederland (open sinds 1916) en ontworpen door architect Pierre Cuypers (Amsterdam Centraal en het Rijksmuseum), die enige tijd in Valkenburg woonde. Prachtig is de imposante rotsformatie die als achterwand van het podium fungeert en het vele groen waarmee het theater omgeven is. Aanrader: doe stevige schoenen aan en combineer het theaterbezoek met een wandeling over de Cauberg. SJ
Pluspunt: architectonisch hoogstandje
Minpunt: plasticsoep
Gezien: MeneerTjes SlodDe & Vos proberen wat (3+), 29/7.
LOCATIE Het grootste openluchttheater van Nederland (1.500 zitplaatsen), de Eder Kuil in een Edese woonwijk, biedt uitzicht op een prachtig onderhouden grasmat, omkranst door groen. Dit in 2016 gerenoveerde rijksmonument (1936), ontstaan uit een werkverschaffingsproject, kent een door de gemeente gesubsidieerde programmering ‘voor elk wat wils’: van grote concerten door bekende namen tot oecumenische diensten en kindershows. Tijdens Lazy Sundays geniet publiek onder een parasol op het gras in juli en augustus voor een knaak van livemuziek. Optredens gaan altijd door, behalve bij donder en bliksem.
ETEN EN DRINKEN Vanachter twee bars verkopen vrijwilligers drankjes en versnaperingen door middel van een muntjessysteem. Bij grotere evenementen gaat ook de koffiebar open en zijn er bitterballen, borrelplankjes en broodjes saté te koop. Tijdens Lazy Sundays mag eigen eten en drinken mee de grasmat op.
TOILETTEN Meerdere betonnen gebouwtjes met metalen belettering (‘Heeren & Dames’) én originele urinoirs, alles in de stijl van het Nieuwe Bouwen.
STOELEN Stenen bankjes met houten rugleuning. Zitkussentje zijn te leen. Invaliden bereiken de eerste rij via de grasmat langs het verhoogde podium. Vanwege duurzaamheid worden geen poncho’s verkocht of uitgedeeld. Paraplu's zijn toegestaan.
OPMERKELIJK Een bord met huisregels hangt bij de ingang; er mag bijvoorbeeld geen discriminerende kleding worden gedragen. AE
Pluspunt: gerund door enthousiaste vrijwilligers, en het groen
Minpunt: door ligging in woonwijk zit de programmering aan de toegestane taks van decibels en aantal evenementen
Gezien: SingCity door BonteHond en Wildfire door Orkater & Amsterdamse Bostheater, 22/7.
LOCATIE Deze sfeervolle uitloper (1954) van het werkverschaffingsproject rond het Amsterdamse Bos in de jaren dertig, is van het publiek en voor de artiesten. Daarom legt de organisatie de theatermakers – deze zomer is de voorstelling Wildfire van Orkater te zien – in de watten met catering uit eigen keuken en mogen bezoekers gerust op de tribunes picknicken met zelf meegebracht of vooraf besteld eten en drinken. Tribune en speelvloer zijn beide onoverdekt, maar er wordt altijd doorgespeeld, soms met korte regenpauze, behalve bij onweer. Een snoer lampjes leidt publiek in en uit het Bostheater, terug naar de geasfalteerde weg, waar het prima parkeren is.
ETEN EN DRINKEN Iedereen met een entreebewijs krijgt een gratis Crodino (een non-alcoholisch aperitief). Vooraf kun je een goedgevulde, vegetarische Bostheater Picknicktas (met o.m. kikkererwtensalade en Egyptische dips) voor twee personen bestellen of een hamburger nuttigen op tafeltjes onder tentzeil. Tijdens de kinderprogrammering in het kleinere, boomrijke amfitheater achter het hoofdpodium is Café De Mug geopend voor reguliere theatercatering.
TOILETTEN Alleen openbare toiletten beschikbaar net buiten het Bostheaterterrein. Die worden ook gebruikt door bezoekers van het naastgelegen recreatieterrein, met gevolgen voor de hygiëne.
STOELEN De bankjes hebben rugleuningen. Schuimrubberen kussentjes (logo: Schiphol Airport) en plastic poncho’s worden uitgedeeld. Muggenspul (gesponsord) mag gratis gebruikt. Paraplu’s zijn verboden vanwege zichtbeperking.
OPMERKELIJK De geluidsoverlast van Schiphol blijft deze zaterdag uit – één vliegtuig. Die blijkt even onvoorspelbaar als het weer. AE
Pluspunt: nieuwe, ruime toegangspaden voor rolstoelgebruikers
Minpunt: slecht bereikbaar met openbaar vervoer
Gezien: Poppy van Theatergezelschap Vis à Vis, 22/7.
LOCATIE Het theaterterrein van Vis à Vis ligt ingeklemd tussen het IJmeer, een provinciale weg en de A6. Het sfeervolle ‘theaterlandje’ aan het Almeerderstrand heeft een hoge festival-vibe: bezoekers verzamelen zich rondom een knus houtsnipperpleintje met in het midden een grote vuurschaal. Tot eind september speelt de spektakelvoorstelling Poppy.
ETEN EN DRINKEN Restaurant De Rode Haring serveert een volledig vegetarisch buffet met onder meer harira, kruidige couscous en zoeteaardappelcurry. Er zijn barretjes met een ruim assortiment aan drank en versnaperingen. Extra leuk is dat je tijdens het eten regelmatig op acteurs stuit die later in de voorstelling spelen.
TOILETTEN Prima verzorgd. Voor wie tijdens de spits de rij wil vermijden, is er nog een extra toiletgroep, vlakbij de ingang.
STOELEN Publiek is goed voorbereid op een negentig minuten durende zit op houten bankjes (zonder rugleuning): bezoekers slepen tassen vol kussentjes mee de tribune op. Bij binnenkomst liggen ook fleecedekentjes klaar. De toeschouwers zitten overdekt.
OPMERKELIJK Aan te raden is de voorstelling ’s avonds te bezoeken (en niet tijdens een matinee), zodat het mooie lichtplan tot zijn recht komt. Na afloop speelt er geregeld een bandje in de aangrenzende theatertent en wordt het kampvuur opgestookt. SJ
Pluspunt: zeer sfeervolle locatie
Minpunt: alleen per auto goed bereikbaar
Gezien: De volle vuilkar van Schippers&VanGucht, 25/7.
LOCATIE Het theater bevindt zich in het Zuiderpark, het Haagse stadspark dat dit jaar zijn 100-jarige bestaan viert. Er zijn deze zomer een veelzijdige muziekprogrammering, kindvriendelijke excursies, circusvoorstellingen en volop jeugdtheater.
ETEN EN DRINKEN Het barretje bevindt zich onder de oplopende tribune en is klein maar fijn. Behalve (filter)koffie, snoep en ijs, kun je snacks bestellen als poffertjes, een broodje knakworst of ‘een lekker stuk taart gebakken door onze vrijwilliger Ama’. En er is limonadesiroop voor 50 cent! Er zijn gezellige houten vierzitjes en picknicktafels in het groen om de consumpties te nuttigen. Vrijwilligers staan klaar om alle loslopende kinderen (en dito ouders) op tijd bij het podium te krijgen, als het even kan met een gescand toegangskaartje.
TOILETTEN De wc’s zijn schoon, al voelt het er wel alsof je in het sanitairgebouw van een camping bent.
STOELEN Publiek zit op lange houten bankjes met rugleuning. Als het regent kun je beter de uitvoerend artiest dan de beta
Source: Volkskrant