In restaurant Diekgat maakt uitbater Ike Bisschop een verre van vaste gast wegwijs op een plattegrond van de Eemshaven. ‘Daar komt het schip straks te liggen’, wijst ze. Verderop aan een tafeltje wordt de maritieme radar ververst. Nee, normaal gesproken is het hier op donderdagmiddag zeker niet zo druk. ‘Ze komen allemaal bootje kiek’n.’
Hoe wreed de aanleiding ook is, voor ten minste een dag heeft de Eemshaven er een attractie bij. Auto’s vullen de graskant van de doorgaans verlaten Meeuwenstaartweg. De eerste, met verrekijkers gewapende geïnteresseerden zien al voor het middaguur vanaf de zeedijk de voortgesleepte Fremantle Highway komen.
Sommige senioren hebben een campingstoeltje meegenomen om er goed voor te gaan zitten. Een jong stel laat twee kleuters pootjebaden aan de voet van de dijk. De intocht van het uitgebrande autovrachtschip is een uitje voor het hele gezin.
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in het noorden van Nederland en verslaat ontwikkelingen in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe
‘We voelen ons wel een beetje ramptoeristen’, bekent Robert Klees uit Sneek. Samen met zijn vrouw brengt hij een midweekje door in de stad Groningen. ‘We wilden gaan fietsen, maar als dat schip niet was langsgekomen, hadden we dat niet hier gedaan.’
Twee vriendinnen op leeftijd zijn er met ruwharige teckel Bliss voor uit Delfzijl gekomen, toch 20 kilometer verderop. ‘Het is vreselijk natuurlijk, maar je wilt het toch even zien.’
Met de regelmatig doorbrekende zon is het weer vergeleken met voorgaande dagen bovendien lang niet slecht. ‘En er gebeurt hier bijna nooit wat’, zegt Job (14) uit Uithuizermeeden. Samen met kameraad Wouter is hij op de fiets naar de Eemshaven gekomen. ‘Dit zet Groningen mooi op de kaart.’
Net als de jongens komen de meeste belangstellenden uit de buurt. De confrontatie met verslaggevers van heinde en verre leidt tot Noord-Groningse spraakverwarring.
-‘Waar komt u vandaan?’
-‘Uithuizen’
-‘Helemaal uit Huizen?’
Als rond half twee de colonne de havenmond binnenkomt, zijn er misschien wel duizend belangstellenden. ‘Gelukkig hebben we de ruimte’, zegt een woordvoerder van havenschap Groningen Seaports.
De gedachten van oud-havenmedewerker Wim de Vries gaan terug naar de jaren tachtig. Toen lag de de Japanse olietanker Aiko Maru als gevolg van de oliecrisis vijf jaar in de Eemshaven voor anker. ‘Ik heb nog een foto dat ik erop sta.’
Dagenlang overleg was er voor nodig voordat de Fremantle Highway welkom was in de Eemshaven. Woensdagavond hakte demissionair minister van Infrastructuur en Waterstaat Mark Harbers de knoop door.
Gelukkig maar, zegt Peter Berdowski. Hij is topman van Boskalis, moederbedrijf van Smit Salvage, dat betrokken is bij de berging. ‘Het was een dood schip, een gevaarte dat door de wind gepakt kon worden. Ik heb het niet eerder zo willen zeggen, maar we zijn door het oog van de naald gegaan.’
Henk Jan Bolding, burgemeester van gemeente Het Hogeland, heeft ‘begrip’ voor het besluit. ‘Om een milieuramp te voorkomen, moest het schip in veilige haven worden gebracht, en deze was dichtbij.’
De gemeente en de veiligheidsregio hebben niet geprobeerd de komst van het geblakerde schip tegen te houden, zegt Bolding. Maar helemaal met open armen is de ontvangst ook niet. ‘Ik heb de minister erop gewezen dat het zijn verantwoordelijkheid is, mochten er dingen misgaan. En dat wij ook niet gaan opdraaien voor eventuele kosten.’
Bij de autoriteiten overheerst vooral opluchting als het vrachtschip rond half drie aangemeerd ligt. ‘Het is toch een hele onderneming’, zegt havenmeester Pieter van der Wal. Hij heeft tot uiterlijk half oktober plek in de Julianahaven.
Rond half drie zijn ook de eerste oranje pakken zichtbaar aan dek. Allereerst is het zaak het schip goed aangemeerd te krijgen, zegt Berdowski. Ook zal de brandweer voorzorgsmaatregelen treffen, mocht het vuur weer oplaaien. En er worden metingen verricht, om vast te stellen of er nog giftige stoffen aan boord zijn.
‘Vervolgens zullen tal van autoriteiten zich melden, die vooral willen weten wat er precies is gebeurd. ‘Die moeten we vooral niet in de weg lopen.’
Verzekeringsexperts zullen moeten vaststellen of het schip economisch gezien total loss is. In de machinekamer is nog niemand geweest, zegt Berdowski. ‘Wat is de staat van de motor en de as? Daar zit een groot deel van de waarde van het schip.’
De grote vraag voor de komende tijd zal zijn of het schip te repareren valt, of gesloopt moet worden. ‘Dat is uiteindelijk aan de eigenaar.’ Maar in beide scenario’s gaat dat niet in de Eemshaven gebeuren. ‘Daarvoor is deze haven niet geschikt.’
De bergers zullen ondertussen de lading – 3.783 auto’s – van boord halen. Om het schip te stabiliseren, maar ook om zien wat ervan over is. Rond de haven is al een omheining van containers gebouwd om de auto’s te beschermen.
De brand is boven in het elf dekken hoge schip ontstaan. Berdowski: ‘Daar hebben onze mensen klompen staal gezien. Het achtste dek is helemaal ingestort. Maar onderin verkeren voertuigen nog in redelijke staat. Al zijn ze mogelijk beschadigd door de rook en het blussen.’
Vooruitlopen op de oorzaak van de brand wil de Boskalis-topman niet. Maar hij is er zeker van dat binnen de maritieme industrie de bewustwording van de risico’s bij autotransport groeit. ‘We zullen moeten kijken naar maatregelen. Zeker elektrische voertuigen zijn krengen als ze eenmaal branden.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden