‘Dit is in heel veel opzichten de belangrijkste aanklacht. Er is de hoogste potentiële gevangenisstraf aan verbonden, maar het is vooral een zaak die van groot belang gaat zijn voor de toekomst van de Amerikaanse democratie. Deze rechtszaak zal leidend zijn voor hoe men later terugkijkt op Trumps pogingen om aan de macht te blijven. Daarmee is het een van de belangrijkste strafzaken in de Verenigde Staten ooit.’
‘Opgelucht niet. Ze zijn ongetwijfeld blij met de rechtszaak en het uitzicht op juridische consequenties voor Trumps pogingen om de democratie te ontwrichten. Maar tegelijkertijd is er veel onzekerheid en spanning, om twee redenen.
‘Ten eerste is de zaak enorm gepolitiseerd. Trump en zijn medestanders zaaien al maanden twijfel over de motieven van de aanklagers. Er zit ook iets ongemakkelijks in: president Joe Biden is de baas van het ministerie van Justitie, dat speciaal aanklager Jack Smith heeft aangesteld. Maar hij is ook degene die Trump uit het Witte Huis wilde houden, en tegen wie Trump het in 2024 vermoedelijk opnieuw zal opnemen.
‘Ten tweede staat de rechtszaak onder enorme tijdsdruk. Als Trump wordt herkozen, zal hij een einde maken aan het onderzoek of zichzelf gratie verlenen. Sommige andere Republikeinse presidentskandidaten zeggen dat ze hetzelfde zouden doen. Justitie zal de zaak dus willen afronden voor de presidentsverkiezingen van november 2024, maar de kans dat dat lukt, is vrijwel nihil. Het is een omvangrijke en gecompliceerde zaak, en er lopen nog meer zaken tegen Trump. Zijn advocaten krijgen het druk.’
Over de auteur
Maarten Albers is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Die aanklacht werd wel verwacht, omdat veel Capitoolbestormers ervoor zijn veroordeeld. Maar ik denk dat de aanklagers hebben gedacht: dan begeven we ons in een politiek wespennest. Bij een veroordeling daarvoor zou Trump zich immers nooit meer verkiesbaar mogen stellen. Die aanklacht zou het verwijt van een politieke vervolging dan ook sterker maken, zelfs als er genoeg bewijs is voor zo’n beschuldiging. Dat laat zien dat je je ogen niet kunt sluiten voor de politieke werkelijkheid rondom deze zaak.’
‘Een gevangenisstraf is de meest directe consequentie. In theorie is het mogelijk dat Trump vanuit de gevangenis president wordt. Maar het kan natuurlijk ook dat een rechter geen celstraf oplegt vanwege Trumps hoge leeftijd. Anders zou hij waarschijnlijk voor de rest van zijn leven vastzitten.
‘Belangrijker is misschien wel dat er een strafrechtelijke consequentie komt voor een van de grootste bedreigingen voor de Amerikaanse democratie ooit. Dat een jury oordeelt over de betekenis van al die leugens en daden van Trump in de maanden na de verkiezingen van 2020. Dat in de rechtbank wordt vastgesteld dat dit verkiezingsbeïnvloeding was, indruiste tegen de rechten van Amerikanen en dat Trump probeerde de overheid te saboteren.’
‘De mensen die zich hebben ingegraven zullen zich inderdaad niet laten overtuigen door een juryoordeel. Maar voor een groot deel van de Amerikanen zal zoiets wel degelijk heel belangrijk zijn.
‘Je moet ook niet vergeten dat zo’n rechtszaak openbaar is. De feiten zullen publiekelijk gepresenteerd worden. Dat kan het verschil maken voor mensen die normaal gesproken hun nieuws via sociale media of politiek gekleurde televisiekanalen krijgen.
‘Dat zag je ook bij de Congrescommissie die onderzoek deed naar de gebeurtenissen van 6 januari 2021. Die verhoren werden live uitgezonden. Dat leidde niet tot een totale ommezwaai, maar je zag in de peilingen wel dat mensen genuanceerder gingen denken over de betekenis van de Capitoolbestorming. Dus natuurlijk zal de rechtszaak invloed hebben. Het is Amerika’s kans om te bewijzen dat het nog een gezonde democratie is.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden