De Verenigde Staten krijgen niet langer het etiket van ultraveilige belegging. De kredietbeoordelaar Fitch heeft de zogenoemde rating met één trapje verlaagd, van AAA naar AA+. Geheel onverwacht is dat niet. Fitch had in mei al laten weten dat het een verlaging van de kredietscore overwoog. Op dat ogenblik waren politici in de VS nog volop verwikkeld in de strijd over het schuldenplafond, het maximumbedrag aan toegelaten overheidsschulden. Als dat niet tijdig zou worden opgetrokken, dreigde een van de rijkste landen ter wereld failliet te gaan. Eind mei bereikten de Democraten en Republikeinen alsnog een akkoord.
Fitch betoogt dat er sprake is van ‘een erosie van bestuur’, als gevolg van ‘de herhaalde politieke patstellingen over de schuldenlimiet en lastminuteoplossingen’. Daarnaast verwacht het ratingbureau dat het begrotingstekort van de VS dit jaar oploopt tot 6,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp), dat was vorig jaar 3,7 procent. De staatsschuld kan oplopen van 113 procent van het bbp dit jaar, tot meer dan 118 procent in 2025.
Over de auteur
Daan Ballegeer is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over financiële markten en centrale banken.
Ratingbureaus maken een onafhankelijke inschatting van de financiële gezondheid van overheden en bedrijven die geld willen lenen, en dus van de kans dat beleggers die dat geld uitlenen, het ook zullen terugkrijgen. Ondernemingen moeten voor die analyse betalen, overheden niet. Hoe lager de rating, hoe lager de kredietwaardigheid en hoe hoger de rente die beleggers zullen eisen om geld te lenen. Nederland heeft bij Fitch een rating van AAA.
De Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen noemde de beslissing van Fitch ‘arbitrair’ en ‘achterhaald’. ‘Dit verandert niet wat Amerikanen, beleggers, en mensen van over de hele wereld al weten’, zei ze, ‘namelijk dat onze overheidsobligaties ’s werelds veiligste en meest liquide belegging zijn, en dat de Amerikaanse economie fundamenteel sterk is.’
Ook onderzoeksbureau Capital Economics vindt het een wat vreemde beslissing van Fitch. ‘De afwaardering komt op een moment dat de Amerikaanse economie lijkt te slagen in de schijnbaar onmogelijke truc om de inflatie terug te brengen naar het streefniveau zonder een recessie te veroorzaken’, schrijft het bureau in een notitie.
Die zijn beperkt. AA+ wijst nog altijd op een heel laag risico op faillissement. De reactie op de financiële markten bleef daarom bescheiden, te meer omdat Fitch niet de eerste van de drie grote ratingbureaus is die de VS van hun hoogste kredietscore ontdoet. Dat deed Standard & Poor’s (S&P) namelijk al in 2011, toen ook al vanwege gehannes over het optrekken van het schuldenplafond. Bij Moody’s hebben de VS wel nog steeds de prestigieuze AAA-score.
Een ratingverlaging hoeft niet noodzakelijk te betekenen dat beleggers het schuldpapier in kwestie in de ramsj doen. Toen S&P de rating van de VS omlaag deed, steeg de vraag van beleggers naar Amerikaanse overheidsschulden zelfs. Bij onrust gaan risicovolle beleggingen meestal in de uitverkoop, terwijl er een vlucht op gang komt naar de veiligste oorden. Dat was, en is nog altijd, bij uitstek Amerikaanse overheidsschuld. In 2011 staken de VS bovendien positief af tegen de eurozone, die toen midden in een schuldencrisis zat.
Als ook Moody’s zou besluiten om de VS de allerhoogste rating te ontnemen, zullen er grotere gevolgen zijn voor de markt in Amerikaanse staatsobligaties. Fondsen met het mandaat om alleen te beleggen in effecten met een AAA-rating, zullen dat overheidspapier dan immers moeten verkopen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden