In de eerste tien minuten van Midsommar gebeuren genoeg afschuwelijke dingen om een hele horrorfilm mee te vullen. Hoofdpersoon Dani krijgt een verontrustend bericht van haar bipolaire zusje – ‘het is donker, mama en papa komen ook’ – en even later blijkt ze gedaan te hebben waar je na zo’n bericht het bangst voor bent. Dani wil het uitschreeuwen, belt haar vriend Christian, die er al weken met zijn vriendengroep over bakkeleit of hij het nu wel of niet met haar moet uitmaken. Op een onbeholpen moment vraagt hij Dani mee op hun vakantie naar de midzomerviering van de Zweedse commune waarin een van hen is opgegroeid.
Voor Dani is dit bij uitstek het moment om te vallen voor een commune: haar familie is net dood, haar vriend vindt haar op geen enkele manier nog aantrekkelijk, ze is mee op een groepsreis waar ze voelbaar niet welkom is. Ze is een blonde student op zoek naar rituelen om zich aan vast te klampen, maar in haar Amerikaanse millennialwereld grijpt ze steeds mis. Christian is na vier jaar verkering haar verjaardag vergeten. Ach – zegt ze tegen zijn vriend, maar vooral tegen zichzelf – ze had hem er ook niet aan herinnerd. Als ze in Zweden hoort dat twee leeftijdsgenoten gaan trouwen, roept ze ‘wat?!’, om haar hoorbare jaloezie vervolgens te overstelpen met een overdreven onverschillig ‘congratulationssss’.
Dani wil schreeuwen, krijsen, haar rouw en pijn uitkotsen in plaats van opkroppen in het keurslijf van de relaxte vriendin. In Zweden kan het, dat schreeuwen: Dani wordt meikoningin van midsommar. Waar ze eerst werd genegeerd, zijn nu alle ogen op haar gericht. Ze mag dansen, zingen, wordt rondgedragen; iedereen wil haar aanraken, zoenen, aaien. Als ze nu schreeuwt, schreeuwen alle jonge vrouwen met haar mee, waardoor haar verdriet universeel wordt en gemeenschappelijk, in plaats van eenzaam en ingehouden uitgehuild in een vliegtuig-wc.
Ook Christian krijgt in Zweden waar hij naar verlangde: een jonge vrouw die dolgraag seks met hem wil; iets waar Dani – zo beklaagde hij zich tegen zijn vrienden – nooit zin in had. Ondertussen voel je aan alles dat het najagen van dit soort primaire verlangens voor Christian niet zo rooskleurig zal aflopen als voor zijn vriendin.
Midsommar – de film was dinsdagavond op RTL 7, maar staat ook op Netflix – kwam uit in de zomer van 2019, een jaar voor de pandemie de dunne lijn blootlegde tussen scepsis tegenover de macht, ‘eigen onderzoek’ en sekte-achtige praktijken. De film vormt een uitvergroting van de manier waarop ‘rationele’ mensen kijken naar ‘vrijzinnige’; een karikatuur van opvattingen over seks en dood die vanuit Amerikaans oogpunt ongetwijfeld als ‘Europees’ worden bestempeld.
Ondertussen laat Midsommar ook zien hoe snel je meegezogen kunt worden in ‘wappie’-achtig sektegedrag – zeker als je toch al het gevoel had dat de wereld tegen je was. Als Dani op het eind glimlachend toekijkt hoe Christian zijn lot ondergaat, kun je als kijker niet anders dan meeglimlachen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden