Bijna de helft van de Oekraïeners die tijdens de Russische bezetting van Cherson gevangen werd genomen ervoer marteling of seksueel geweld. Dat meldt het Mobile Justice Team (MJT), dat een onderdeel is van het door de EU, de VS en Groot-Brittannië opgezette Atrocities Crimes Advisory Group die de Oekraïense justitie helpt om oorlogsmisdadigers te berechten.
Het onderzoeksteam sprak met 320 voormalig gevangenen die vastzaten in 35 verschillende detentiecentra in de regio Cherson. 43 procent van de ondervraagden maakte melding van marteling in de geïmproviseerde gevangenissen. Seksueel geweld was een vaak voorkomende martelmethode bij zowel mannelijke als vrouwelijke gevangenen.
36 gevangenen spraken over het gebruik van elektrische schokken tijdens verhoren. Soms werden deze schokken ook toegepast op geslachtsdelen. Minstens één gevangene moest toekijken hoe een andere gevangene werd verkracht. Ook maakten gevangenen melding van waterboarden, afranselingen en het dreigen met verkrachting.
Een Oekraïense advocaat die meewerkte aan het onderzoek zegt tegen CNN dat het onderzoek bewijst dat de schaal van de Russische martelingen groter is dan verwacht. ‘Hoe langer de bezetting duurde, hoe zwaarder en grootschaliger de martelingen werden’, zegt de advocaat.
De martelingen zijn oorlogsmisdaden. Het Kremlin ontkent echter deze martelmethodes toe te passen. Het Internationaal Strafhof heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd voor president Poetin, omdat hij verantwoordelijk wordt gehouden voor de deportatie van duizenden kinderen uit Oost-Oekraïne.
Wian Slendebroek
De Belarussische president Alexander Loekasjenko wil een eigen beroepsleger oprichten met Wagnertroepen. Dat meldt de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW).
Op dit moment verblijven duizenden Wagnersoldaten in Belarus. Na de mislukte opstand in juni hadden ze twee opties: zich aansluiten bij het Russische leger of verkassen naar Belarus. De soldaten die daar op dit moment zijn, trainen naar verluidt het Belarussische leger. Loekasjenko wil hun dus een nog grotere rol geven.
Op dit moment bestaat het leger voornamelijk uit jonge mensen die hun dienstplicht van achttien maanden uitvoeren. Een divisie op basis van beroepsmilitairen bestaat er niet. Technici hebben in het leger meestal wel een vast dienstverband.
Het ISW zegt dat Belarus zijn leger moet reorganiseren als Wagnertroepen daar straks een groter deel van gaan uitmaken. Verdere details over de grootte van het leger en wanneer het wordt opgericht, maakte Loekasjenko niet bekend.
Lees ook: Zowel het Kremlin als Loekasjenko kan baat hebben bij een tweede leven van Wagner in Belarus
Wian Slendebroek
Oekraïne en Polen vechten een diplomatiek relletje uit. Beide roepen de ambassadeur van hun buurland op het matje. Het probleem: Oekraïne zou volgens Polen dankbaarder moeten zijn voor de steun die het biedt.
Een van de belangrijkste adviseurs van de Poolse president en voormalig staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Marcin Przydacz zei maandag in een interview dat hij een importverbod van Oekraïens graan in stand wil houden. ‘Voor mij zijn de belangen van Poolse boeren het belangrijkst. Bovendien zou het nuttig zijn voor Oekraïne als het gaat waarderen wat Polen de afgelopen jaren en maanden voor het land heeft gedaan’, zei hij.
Polen, Bulgarije, Hongarije, Roemenië en Slowakije weigeren Oekraïens tarwe, maïs en zonnebloemzaden in te voeren. Ze willen daarmee lokale boeren beschermen, omdat zij niet kunnen concurreren met het goedkopere graan uit Oekraïne. Het importverbod loopt af op 15 september, maar als het aan Polen ligt wordt het verlengd. De landen moeten daarvoor toestemming krijgen van de Europese Unie.
‘Het klopt niet dat Oekraïne niet blij is met de Poolse hulp’, klonk het aan de Oekraïense zijde, bij monde van presidentsadviseur Andri Sybiha. ‘Dit draait alleen maar om economische belangen. Er is niets erger dan dat een redder een betaling van je eist, terwijl jij ligt te bloeden. Het zijn de Oekraïners die vandaag de waarden en veiligheid van onze regio bewaken, dat doen ze ook in het belang van Polen en de hele vrije wereld. Dankbaarder dan dit kun je niet zijn', zei hij.
Tijdens Navo-top in Vilnius liet ook de Britse minister Ben Wallace weten dat hij vindt dat Oekraïne meer dankbaarheid zou moeten tonen. President Volodymir Zelensky van Oekraïne reageerde hierop dat hij niet wist hoe hij nog dankbaarder zou moeten zijn. ‘Misschien zou ik elke ochtend als ik wakker word de Britse minister mijn dank moeten betuigen’, zei hij schertsend.
Wian Slendebroek
De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Linda Thomas-Greenfield, heeft zich optimistisch getoond over mogelijke gesprekken over de hervatting van de Oekraïense graanexport via de Zwarte Zee. Rusland trok zich ruim twee geleden terug uit het graanakkoord met Oekraïne.
‘We hebben tekenen gezien dat Rusland geïnteresseerd zou kunnen zijn in een terugkeer naar de gesprekken’, zei Thomas-Greenfield nadat de Verenigde Staten het roulerend voorzitterschap van de Veiligheidsraad van de VN hadden overgenomen. ‘We zullen dus afwachten of dat ook daadwerkelijk gebeurt.’
Thomas-Greenfield trad niet in detail over de tekenen die zijn waargenomen. Gevraagd naar concrete stappen om de onderhandelingen nieuw leven in te blazen, antwoordde ze dat ze daarvan ‘nog geen bewijs gezien’ had. ‘Maar ik vermoed dat ze weten dat als ze hun kunstmest op de markt willen krijgen, (...) ze moeten terugkeren naar deze deal’, zei ze over de Russen. ‘Dus ik blijf hoopvol.’
Het graanakkoord kwam na de Russische invasie van Oekraïne onder bemiddeling van Turkije en de VN in juli vorig jaar tot stand. Zo kon de uitvoer van miljoenen tonnen graan en andere voedingsmiddelen via de Zwarte Zee opnieuw op gang komen, nadat Rusland er de Oekraïense havens had geblokkeerd. Midden juli trok Moskou zich eenzijdig terug uit de deal.
(Belga/Redactie)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van dinsdag 1 augustus:
• IJsland heeft als eerste westerse land zijn ambassade in Rusland gesloten. Alle activiteiten in Rusland zijn opgeschort, maar de diplomatieke banden worden niet volledig verbroken
• Een wolkenkrabber in de Russische hoofdstad Moskou die eerder het doelwit was van een Oekraïense aanval is opnieuw getroffen door een drone. Als gevolg van de aanvallen groeit het gevoel van kwetsbaarheid in de stad.
• Oekraïne is begonnen met werkzaamheden om het Sovjetwapen op het Moederlandmonument in Kyiv te vervangen met een Oekraïense drietand. Het is het grootste standbeeld van Kyiv en een van de weinige monumenten waar het Sovjetembleem nog niet was verwijderd.
Lees hier het hele liveblog van dinsdag 1 augustus terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden