Dat betekent dat we de komende vijf maanden van de natuurlijke reserves van de aarde leven. Dat de mensheid er nu al doorheen is, komt vooral door de constante uitputting van natuurlijke hulpbronnen, denk aan grondstoffen, hout uit bossen of vis uit oceanen. Daar bovenop komt onze grootschalige uitstoot van broeikasgassen als CO2. Om aan de wereldwijde vraag van nu te voldoen zouden er eigenlijk 1,7 aardes nodig zijn, laat het het jaarlijks uitgevoerde onderzoek zien.
De negatieve mijlpaal werd in het leven geroepen door de internationale onderzoeksorganisatie Global Footprint Network en het Wereld Natuur Fonds (WWF). Met deze dag wilden de organisaties laten zien hoe groot onze ecologische voetafdruk is en hoe snel deze groeit.
Earth Overshoot Day wordt elk jaar opnieuw berekend. Dat gebeurt op basis van cijfers per land, afgegeven door onder andere de Verenigde Naties. Op basis van die cijfers wordt de hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen berekend (het aanbod), en de ecologische voetafdruk van de mens per land (de vraag). Het aanbod wordt gedeeld door de vraag en vermenigvuldigd met 365 (het aantal dagen in een jaar).
"Earth Overshoot Day is een allesomvattend cijfer dat laat zien dat de manier waarop we onze economie en levensstijl hebben ingevuld, niet langer kan", zegt duurzaamheidsexpert Joost Brinkman. Hij vertegenwoordigt de Nederlandse tak van het onderzoek. Brinkman vergelijkt de situatie met het hebben van financiële schulden: "Je kunt best een maandje rood staan, maar als je tot je schouders in de schulden zit, is dat niet meer houdbaar."
Dat we nu op reserves teren, heeft grote gevolgen voor de aarde. Die gevolgen zijn zichtbaarder dan ooit. "Klimaatverandering grijpt steeds meer om zich heen. Met de natuurbranden in Griekenland als recentste voorbeeld", zegt Brinkman. Ook de natuur kan ons niet bijbenen, wat we terugzien in ontbossing, teruglopende biodiversiteit en overbevissing.
Dit jaar valt Earth Overshoot Day vijf dagen later dan vorig jaar. Maar dat is niet per se goed nieuws, legt Brinkman uit. Het verschil komt eerder doordat de berekening onlangs verder geperfectioneerd is, met recentere data. "Helaas betekent het niet dat we fundamenteel beter voor de planeet hebben gezorgd dit jaar."
In 1970, het beginjaar van de metingen, waren de grondstoffen die de aarde jaarlijks duurzaam kan produceren pas op 23 december verbruikt. Sindsdien schuift de datum ieder jaar een stukje naar voren, met uitzondering van 2020. In het coronajaar werd de dag op 22 augustus bereikt, met name door de wereldwijde (reis)beperkingen en stilgevallen productie.
Als we inzoomen op Nederland, blijkt dat wij een veel grotere voetafdruk hebben dan gemiddeld. Nederland kleurt donkerrood op de kaart die de onderzoekers optuigden. Zij rekenden uit dat we in Nederland zeven keer zo veel voedsel en grondstoffen gebruiken als ons land rijk is. Daarom viel de Nederlandse variant van Overshoot Day dit jaar al op 12 april.
"Als iedereen zo zou leven als de gemiddelde Nederlander, hadden we 3,6 aardes nodig", zegt Brinkman. Hij linkt die slechte score aan onze op consumptie gerichte levensstijl. Ook de CO2-uitstoot in combinatie met ons kleine oppervlak, onze industrie en het gebrek aan bossen (die CO2 opnemen) zijn belangrijke invloeden op het hoge cijfer.
De hamvraag is: hoe schuiven we die datum weer vooruit? De organisaties stelden daarvoor een stappenplan op. De eenvoudigste stappen om mee te beginnen, zijn minder vlees eten en twee keer nadenken bij het boeken van een vliegvakantie. Het onderzoek laat namelijk zien dat wanneer alleen al de rijke landen voor de helft minder vlees eten, Earth Overshoot Day zeventien dagen opschuift.
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl economisch