Nu Trump ook vervolgd wordt voor het beïnvloeden van de verkiezingsuitslag, lopen er momenteel vijf rechtszaken tegen de oud-president: drie strafzaken en twee civiele. Daar komt deze zomer naar verwachting nog een strafzaak bij. Een overzicht van alle aanklachten, de ernst en het bewijs.
Op 30 maart 2023 schrijft de New Yorkse aanklager Alvin Bragg geschiedenis. Hij kondigt zijn strafzaak aan tegen Donald Trump, de eerste ooit tegen een Amerikaanse oud-president. Bragg verdenkt Trump ervan dat hij uit zijn campagnekas zwijggeld heeft betaald aan pornoster Stormy Daniels, Trumps voormalige minnares, en dat vervolgens in de boekhouding heeft verhuld.
De ernst: Van de drie strafzaken tegen Trump is dit de lichtste. De aanklacht van justitie is tevens behoorlijk gecompliceerd: Bragg moet zien te bewijzen dat Trump een strafbaar feit in New York (boekhoudfraude) heeft gebruikt ter verhulling van een federaal misdrijf (misbruik van campagnegeld). Nooit eerder is die juridische strategie voor een jury getoetst. Gevangenisstraf is bij een veroordeling mogelijk, maar onwaarschijnlijk.
De timing: Deze strafzaak moet op 25 maart 2024 beginnen.
Het is wereldnieuws als op 8 augustus 2022 tientallen FBI-agenten de woning van Donald Trump in Florida doorzoeken. Zij nemen dozen vol vertrouwelijke documenten in beslag, die Trump na zijn presidentschap zou hebben geweigerd te retourneren. In november wordt speciaal aanklager Jack Smith aangesteld om te onderzoeken of Trump moet worden vervolgd. Smith opereert onafhankelijk en moet de afstand waarborgen tussen het ministerie van Justitie, dat valt onder president Joe Biden, en de federale onderzoeken naar diens politieke tegenstander. Op 8 juni 2023 kondigt Smith vervolging af, de eerste federale strafzaak tegen een oud-president.
De ernst: Dit is een ernstige zaak. Het bewijsmateriaal is aanzienlijk, met als huzarenstuk een geluidsopname waarop Trump militaire documenten aan buitenstaanders laat zien en zelf lijkt toe te geven dat dit niet mag. ‘Als president had ik dit kunnen declassificeren’, zegt Trump. ‘Nu niet.’ Vorige week donderdag breidde justitie de aanklacht zelfs nog verder uit. Trump zou hebben geprobeerd bewijsmateriaal, waaronder videobeelden, te vernietigen.
De timing: De strafzaak moet aanvangen op 20 mei 2024, vlak voor de Republikeinse presidentskandidaat wordt genomineerd op het partijcongres.
Deze strafzaak draait om zijn poging om na de presidentsverkiezingen van 2020 aan de macht te blijven. Trump begon leugens over stemfraude te verspreiden en bekokstoofde, samen met zijn adviseurs, strategieën om Bidens beëdiging te verhinderen. Op 6 januari 2021 kwam dat alles tot een kookpunt toen ruim tweeduizend van zijn aanhangers met geweld het Amerikaanse Congres binnendrongen. Justitie houdt de toenmalige president daarvoor als aanstichter verantwoordelijk.
De ernst: Deze nieuwe zaak is met afstand de zwaarste: de datum 6 januari 2021 staat gegrift in het collectieve geheugen van de Amerikanen. De hoeveelheid bewijs waarover Justitie beschikt, is ontzagwekkend en bestaat onder meer uit getuigenissen van tientallen van Trumps voormalige vertrouwelingen, onder wie zijn vicepresident Mike Pence.
Timing: Op 3 augustus moet hij zich in de rechtszaal melden. Wanneer de strafzaak daadwerkelijk start, is nog niet bekend.
Na verlies van de presidentsverkiezingen van 2020 probeerde Trump de uitslag in de cruciale swing state Georgia te veranderen. Daar kwam hij iets meer dan elfduizend stemmen tekort. Op 2 januari 2021 belde Trump als president persoonlijk met Brad Raffensperger, als hoogste ambtenaar verantwoordelijk voor de verkiezingen, om hem te vragen die stemmen voor hem ‘te vinden’. Aanklager Fani Willis bouwt al maanden aan een strafzaak vanwege die poging om de verkiezingsuitslag te beïnvloeden.
De ernst: Het beïnvloeden van verkiezingen is een ernstig misdrijf waarop mogelijk gevangenisstraf staat. Ook hier speelt een geluidsopname de hoofdrol: het gesprek met Raffensperger is opgenomen.
Timing: De verwachting is dat Willis deze zomer nog vervolging afkondigt. Zij heeft de veiligheidsdiensten in haar staat al verzocht voorbereidingen te treffen voor mogelijke onlusten. Vorige week donderdag verrezen al de eerste barricades rond het rechtbankgebouw.
De New Yorkse aanklager Letitia James verdenkt Trump ervan dat hij jarenlang heeft gelogen over de omvang van zijn bezittingen. Op die manier zou hij hebben geprobeerd gunstige leningen en andere financiële voordelen te verwerven. Op 13 april is Trump onder ede verhoord. De eis tegen hem is een schadevergoeding van 250 miljoen dollar.
De ernst: Dit is een civiele zaak, dus gevangenisstraf is bij voorbaat uitgesloten. De kans bestaat dat het verzamelde bewijsmateriaal later alsnog in een strafzaak wordt gebruikt.
De timing: Deze zaak gaat op 2 oktober 2023 al van start.
Dit is het vervolg op een zaak die Trump al heeft verloren. Een civiele jury in New York oordeelde op 9 mei 2023 dat Trump de schrijver E. Jean Carroll halverwege de jaren negentig seksueel heeft misbruikt. Hij moet Carroll een schadevergoeding betalen van 5 miljoen dollar. Trumps verzoek om een nieuw proces is afgewezen. De dag na de civiele uitspraak zei Trump op CNN dat hij Carroll nooit heeft ontmoet. Smaad, zegt Carroll nu: de jury heeft immers anders geoordeeld.
De ernst: Dit is een pijnlijke kwestie, maar vanwege het civiele karakter staat er geen gevangenisstraf op het spel.
De timing: De zaak dient op 15 januari 2024, tevens de dag van de eerste voorverkiezingen. Inwoners van de staat Iowa mogen als eerste stemmen op hun favoriete kandidaat voor de nominatie namens hun partij.
Source: Volkskrant