‘Hier raakt de bal het hart’, staat er in het Fries op de torens voor ’t Sjûkelân. Op de vijfde woensdag na 30 juni is de heilige grond in Franeker traditiegetrouw het decor van de PC, de belangrijkste kaatswedstrijd van het jaar. Hier begon het 23 jaar geleden ook allemaal voor Taeke Triemstra uit Sint Jacobiparochie. Een knaap van destijds amper 17 jaar aan het begin van een Friese jongensdroom. Als invaller behaalde met hij zijn partuur (driemansformatie) de derde plaats.
Hoelang de kaatscarrière van de inmiddels 40-jarige al duurt, blijkt uit de prijs destijds: een gouden tientje en 500 gulden aan waardebonnen.
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in het noorden van Nederland en verslaat ontwikkelingen in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe.
Van plankenkoorts had de jonge Triemstra weinig last. ‘Eerst was ik wat zenuwachtig, maar hoe meer mensen er zijn, hoe beter ik kaats’, zei hij. Sindsdien wist hij de PC zes keer te winnen. Tijdens zijn eerste zege in 2006 werd hij verkozen tot ‘koning’ (beste speler) van het oudste sportevenement van Nederland. Woensdag doet hij voor de 23ste keer mee. Hij miste alleen de editie van 2020, die vanwege corona niet doorging.
Kaatsen is een soort oervorm van tennis en wordt al sinds de Middeleeuwen gespeeld. Je slaat niet met een racket, maar met de hand. Men speelt in parturen, teams, van drie tegen drie. En de regels begrijpt buiten Friesland eigenlijk niemand.
In die sport bereikte Triemstra vorige week het hoogst haalbare. Met een finaleplaats in Leeuwarden klom hij naar de eerste plaats van het Eeuwige Kaatsklassement, de ranglijst van kaatsers met de meeste punten aller tijden. Triemstra ging met een score van bijna negenhonderd punten Piet Jetze Faber voorbij, die de positie al sinds 1990 bezette.
Het nieuwsfeit kwam amper voorbij Lemmer. Friese media waren unaniem lyrisch: Triemstra is nu ‘de allerbeste’, niet minder dan een ‘fenomeen’, een ‘kaatsicoon op de troon’.
Op de tribune waren mem Fré en heit Reinder er bewogener onder dan hun zoon. Al sinds zijn entree in de sport treedt Taeke in de voetsporen van zijn vader. De kaatswantenmaker van beroep was een topper in de jaren zeventig en tachtig. Maar ondanks drie finaleplaatsen won hij de PC nooit.
‘Taeke ging in de kinderwagen al mee naar het kaatsen’, vertelt moeder Fré. Als 7-jarige jongen begon hij zelf. Hij was atletisch en had balgevoel. ‘Hij kon ook goed tennissen en tafeltennissen. Maar kaatsen vond hij het leukst.’
Het leven van de familie Triemstra werd in de zomermaanden om het kaatsen gevouwen. Toen Taeke 15 jaar was, wilde hij nog wel één keer mee op vakantie, maar dan wel naar de Middellandse Zee. Daar gingen ze in de nieuwe Volkswagen Transporter: maandag heen, vrijdag terug. Want vader moest zaterdag weer kaatsen.
‘Kaatsen zit in mijn genen’, zegt Triemstra. Zijn partner Gerdien ontmoette hij, hoe kan het ook anders, op het afsluitende tentfeest na een kaatspartij in Dronrijp. Samen hebben ze drie dochters.
Als 16-jarige won Taeke de Freule, de belangrijkste jeugdpartij. Reinder Triemstra verontschuldigde zich na afloop op televisie bij de mensen die voor hem hadden gezeten. De huidige voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Kaatsbond (KNKB) Coos Veltman, zelf tweevoudig PC-winnaar, zag het talent opkomen. ‘Daar hoefde je geen kenner voor te zijn. Hoe hij de bal raakte...’
Dan komt het aan op rijpen, sterker worden, mentaliteit. Waar veel jongens verleid door het leven afhaken, ging Triemstra door. ‘Hij was altijd voor middernacht thuis’, zegt moeder Fré. Hij moest er veel voor laten, weet Veltman. ‘Maar winnen vergoedt veel.’
Als bondsvoorzitter prijst Veltman zich gelukkig met een boegbeeld als Triemsta. ‘Een positieve jongen, ongeëvenaard in zijn beleving van de sport. Een voorbeeld voor de jeugd.’ Zelf speelde Veltman nog met en tegen Reinder. Triemstra senior had een betere opslag, maar was minder stabiel dan zijn zoon. Taeke heeft de drift ook, zegt zijn moeder, maar houdt die beter onder controle.
Verwacht van Triemstra geen vale romantiek of nostalgie, al stoelt zijn sport op folklore. Voor hem is het simpel: hij wil gewoon de beste zijn. Ontzag hebben bondsvoorzitter Veltman en anderen vooral voor de professionele manier waarop Triemstra de amateursport benadert: vakkundig begeleid, met veel aandacht voor fysieke training. ‘En dat naast een baan.’
Vorige week reed hij met teamgenoot Erwin Zijlstra vanuit Noord-Friesland naar een fysiotherapeut in Naarden. Met het ouder worden is hij juist harder gaan trainen. In januari begint het seizoen al met conditiewerk en core stability-oefeningen.
Zijlstra voegde zich drie jaar geleden bij het succeskoppel dat Triemstra sinds 2010 vormt met Gert-Anne van der Bos. ‘Sinds ik met hen samen speel, doe ik er zelf ook meer voor’, zegt de PC-koning van 2021. ‘In het veld is Taeke een winnaar, maar hij scheldt je nooit verrot.’
Tegenslag kende Triemstra ook. Hij brak vingers tijdens een trainingskamp op Terschelling en liep vorig seizoen een zware enkelblessure op. In 2017 werd de ziekte van Bechterew bij hem geconstateerd, een reumatische aandoening.
De grootste ‘nederlaag’ leed hij in 2014, toen hij met een schouderblessure na de tweede omloop van de PC moest opgeven. Dat zijn maten met een vervanger de titel grepen, viel Triemstra zwaar.
Gedreven door het plezier in het spel en de drang tot presteren herpakte hij zich steeds weer. Bondsvoorzitter Veltman zag Triemstra vorig weekend nog spelen. ‘De sleet zit er ook nog niet op.’
Ook de bravoure is nog die van de 17-jarige. Behoort zijn partuur tijdens de PC tot de favorieten? Volmondig: ‘Ja.’ Het zal niet zijn laatste deelname zijn, bovendien: Triemstra knoopt er nog een jaar aan vast. ‘Ik vind het gewoon nog te leuk. En als ik de negenhonderd-puntengrens passeer, komt duizend ook in zicht.’
886 punten had Triemstra nodig om Piet Jetze Faber voorbij te gaan in het Eeuwige Kaatsklassement. Voor een gewonnen partij (een eendaags toernooi) krijgt een speler drie punten, voor een tweede plek twee, voor een derde plaats één punt.
In het dagelijks leven is Triemstra werkzaam bij koekjesfabrikant Hellema, bekend van Smoeltjes.
De Koninklijke Nederlandse Kaatsbond (KNKB) heeft ongeveer tienduizend leden. Gekaatst wordt er vooral in de Noordwesthoek van Friesland.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden