De ravage van de vorige aanval was nog niet weggewerkt toen dinsdagochtend in alle vroegte opnieuw een drone met een harde klap insloeg in de ‘IQ-wijk’ van het prestigieuze Moscow City, pal naast een van de hoogste wolkenkrabbers van Europa. ‘Harder dan de vorige keer’, citeerde persbureau Spoetnik een buurtbewoner, die zijn flat voelde trillen.
Niemand raakte gewond, maar de schade was wederom aanzienlijk. Bij de mensen die in de City wonen of werken is het gevoel van kwetsbaarheid alleen maar toegenomen. Sommige bedrijven hebben hun medewerkers al gesommeerd ‘s nachts maar liever van huis uit te werken.
Over de auteur
Geert Groot Koerkamp is correspondent Rusland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
Voor de vierde maal in ruim een week was Moskou het doelwit van droneaanvallen. Vorige week naderde een drone het stadscentrum en kwam neer op een militair complex, op slechts enkele honderden meters van het ministerie van Defensie. Zondagochtend boorden twee drones zich in flatgebouwen van Moskow City, op 2 kilometer van het Witte Huis, de zetel van de Russische regering. Ten zuidwesten van de hoofdstad werden verschillende onbemande toestellen neergehaald.
Dat twee drones kort na elkaar hetzelfde doel weten te treffen is alleszins opmerkelijk en lijkt geen toeval. De Russische autoriteiten houden niettemin vol dat alle aanvallen met succes zijn verijdeld door de inzet van stoorzenders, wat niet verhindert dat de drones keer op keer weten door te dringen tot het hart van de stad.
Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov was zondag nog opvallend laconiek. Volgens hem was er ‘geen verhoging van het dreigingsniveau voor terrorisme’ en dus geen aanleiding tot bijzondere stappen, ‘want alle maatregelen zijn sowieso al verscherpt’. Na de aanval dinsdag verwees hij voor verder commentaar naar de legerleiding. ‘Er bestaat inderdaad een dreiging, die is duidelijk, en er worden maatregelen genomen’, aldus Peskov.
Sinds april bereiken met explosieven geladen drones Moskou en de omliggende provincie. De meest geruchtmakende aanval tot nu toe vond plaats op 2 mei, toen twee toestellen tot boven het Kremlin geraakten. Op videobeelden was te zien hoe een drone explodeerde pal boven de werkvertrekken van president Poetin. Het was geen aanleiding de traditionele militaire parade op het Rode Plein op 9 mei af te gelasten. Peskov beschuldigde toen de Verenigde Staten van de aanval en wees de Amerikanen op ‘het gevaar van zulke directe deelname aan het conflict’.
Waar de drones vandaan komen en wat hun doelen zijn, blijft onduidelijk. Wellicht zijn ze vooral bedoeld om een psychologisch effect te sorteren. Grotere toestellen kunnen vanaf Oekraïens grondgebied zijn gelanceerd (de Oekraïense grens ligt op ongeveer 500 kilometer van Moskou), kleinere drones kunnen ook ergens uit Rusland afkomstig zijn. Oekraïne heeft eerder betrokkenheid ontkend en eist de verantwoordelijkheid niet op, maar president Volodymyr Zelensky zei na de voorlaatste aanval dat oorlogshandelingen op Russisch grondgebied ‘onvermijdelijk’ zijn.
De Russische televisie zwijgt in alle talen over de incidenten, althans in de nieuwsbulletins. Van de aanvallen van zondag werd in het geheel geen gewag gemaakt. De middagjournaals van het Eerste Kanaal verzwegen eveneens de aanval van dinsdagochtend. De zender NTV maakte er summier melding van, met een afbeelding van een bericht van de Moskouse burgemeester Sergej Sobjanin.
Maar het screenshot van het bericht bleek gecensureerd. Sobjanin schreef dat een drone tegen ‘dezelfde flat in de City was gevlogen, als de vorige keer’. Aangezien die ‘vorige keer’ niet was gemeld was het bericht ‘aangepast’.
De toenemende aanvallen hebben vooralsnog geen meetbaar effect op de bevolking, daarvoor zijn ze te klein en te incidenteel in een lawaaiige metropool van meer dan twaalf miljoen inwoners. Zelfs in de directe omgeving van de inslagen heeft lang niet iedereen er iets van gemerkt, al waren de explosies - met de wind mee - soms wel kilometers ver te horen.
De radiostilte in de Russische media is ongetwijfeld ook bedoeld om groeiende onrust voor te zijn. Dat kan veranderen als de frequentie van de aanvallen toeneemt, ze meer schade berokkenen en daadwerkelijk slachtoffers maken.
Russische politici en televisiekopstukken grijpen de jongste aanvallen aan om, niet voor het eerst, op te roepen tot hardere actie tegen Oekraïne. Leonid Sloetski, leider van de rechtse LDPR, maant de Russische legerleiding ‘een vloedgolf van vuur’ uit te storten over de Oekraïense commandocentra.
‘Ze willen een bloedige show à la 9/11 in het centrum organiseren’, fulmineerde Margarita Simonjan, hoofd van staatskanaal RT. ‘Ze rekenen erop dat wij daarvan schrikken en het hazenpad kiezen. Dat zal niet lukken.’ Simonjan stelde wel de vraag hoe het kan dat die drones toch maar steeds de hoofdstad bereiken en vraagt om ‘opheldering’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden