Londen wil meer olie en gas uit de Noordzee halen. Volgens de Britse premier Sunak leidt ‘eigen olie en gas’ tot lagere energieprijzen. Ook is het goed voor de economie en ook voor het klimaat, zei hij maandag. Vooral dit laatste argument kwam de premier op hoon te staan van milieuorganisaties en politieke tegenstanders. Volgens hen is maar één soort energie goed voor het klimaat: groene. Sunak zou veel meer moeten inzetten op zonne- en windenergie.
Maar juist boven de groene energiesector hangen sinds kort loodgrijze wolken. Zo annuleerde Vattenfall vorige maand de aanleg van een groot windpark voor de Britse Noordzeekust omdat de kosten te hoog zijn opgelopen. Stijgende rente, duur materiaal en aanzwellende lonen maken het windpark volgens het Zweedse energiebedrijf onrendabel. Diverse Noordzeelanden reageerden met schrik op het bericht, dat de vraag opwerpt of ook andere projecten gevaar lopen.
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant en specialist op het gebied van de energietransitie. Hij richt zich op de vraagstukken waar consumenten, bedrijven en overheden voor staan.
Daar lijkt het op. Zo liet de ceo van Shell Wael Sawan vorige week al weten weinig heil te zien in de grootschalige productie van groene stroom, omdat er volgens hem nauwelijks aan te verdienen valt. Eerder al kondigde het energieconcern (net als concurrent BP) aan de jaarlijkse reductie met 2 procent van de olieproductie tot 2030 los te laten.
Fossiel lijkt ineens weer helemaal terug rond de Noordzee, waar de transitie van olie en gas naar wind juist volop bezig is. Ook Nederland werkt aan gaswinning in de Noordzee met de grootste investering in 15 jaar.
Sunak ziet weinig klimaatproblemen in de olierevival, verklaarde hij maandag in een toelichting op zijn plannen, staand voor een gasterminal van Shell in het Schotse Aberdeen. Olie en gas afkomstig van de Noordzee zijn volgens hem veel klimaatvriendelijker dan fossiele energie die wordt geïmporteerd vanaf de andere kant van de wereld.
De premier wees op cijfers van van de North Sea Transition Authority (een overheidsorgaan voor olie- en gaswinning), die zojuist cijfers had gepubliceerd waaruit blijkt dat vloeibaar aardgas (lng) drie tot vier keer zo veel CO2 oplevert als lokaal geproduceerd aardgas. Met andere woorden: Noordzeegas helpt het klimaat. Of zoals Sunak zei: ‘Haal je het van hier? Of verscheep je het liever van over de hele wereld, jezelf afhankelijk makend van dictators? Met gas dat drie tot vier keer zo veel CO2 veroorzaakt?’
Een vaak gehoord argument. Alleen klopt het voor Groot-Brittannië hooguit een beetje: het land importeert de helft van zijn gas. Daarvan komt driekwart uit Noorwegen. Dit is schoon gas, dat op een tamelijk klimaatvriendelijke manier via pijpleidingen naar Groot-Brittannië stroomt. Slechts 14 procent van de Britse import komt als lng (met inderdaad een hogere CO2-uitstoot) uit de Verenigde Staten en Qatar.
Volgens Tessa Khan van de Britse groene lobbyclub Uplift behoort het VK wereldwijd tot de middenmoot als het gaat om de milieu-impact van zijn olie- en gasproductie. Zo schoon is ‘eigen gas eerst’ dus niet. Bovendien, zei Khan in The Guardian, vergelijkt de regering haar eigen productie altijd met de meest vervuilende methoden. Noors pijpgas is volgens haar altijd schoner.
Dat mag zo zijn, Noorwegen heeft al diverse keren laten weten dat zijn gasproductie aan de maximumcapaciteit zit. Dus grote hoeveelheden extra Noors gas lijkt geen optie. Voor de vervanging van lng (of om te voorkomen dat er nog meer vloeibaar aardgas geïmporteerd moet worden), is ‘eigen gas’ waarschijnlijk dus wel klimaatvriendelijker. Beide partijen hebben een beetje gelijk, afhankelijk van de zienswijze.
Sunak bood maandag meteen een doekje voor het bloeden, door te beloven dat hij vaart maakt met de opslag van CO2. Met het zogenoemde Acorn-project (waaraan ook Shell meedoet) moeten de komende jaren grote hoeveelheden CO2 via bestaande gasleidingen worden opgeslagen onder de Noordzee.
Maar ook dit plan stuit op verzet, omdat Sunak precies lijkt te doen waarvoor klimaatactivisten waarschuwen. Zij stellen dat CO2-opslag (kortweg CCS) de energiesector een excuus verschaft juist méér fossiele energie te winnen in plaats van minder. Dit lijkt nu te gebeuren, terwijl CCS altijd is gepresenteerd als een tijdelijke klimaatmaatregel voor bedrijfstakken die lastig te vergroenen zijn.
Dat de technologie nog niet bewezen is, zoals tegenstanders beweren, is evenmin waar. Wereldwijd draaien al diverse projecten, zij het niet op de schaal waarvan wordt gedroomd. Noorwegen werkt al ruim een kwart eeuw met CCS en heeft een megaton CO2 opgeborgen. Dat klinkt indrukwekkend, maar is over deze lange periode nauwelijks grootschalig te noemen.
Sunak neemt dus een gok met zijn fossiele beleid. Een gok met het klimaat, maar ook een politieke gok. Want ook binnen zijn eigen partij is er weerstand. Zoals Sunaks conservatieve partijgenoot Chris Skidmore stelt: ‘Dit is het verkeerde besluit op het verkeerde moment.’
De winst van het Britse energieconcern BP is in het tweede kwartaal met 70 procent gedaald tot 2,6 miljard dollar. De daling komt vooral doordat energie veel goedkoper is dan een jaar geleden. Toen piekten de energieprijzen als gevolg van de oorlog in Oekraïne.
Een jaar geleden boekte BP nog een winst van 8,5 miljard. Het concern trekt opnieuw een flink bedrag uit om aandeelhouders gunstig te stemmen: het bedrijf koopt voor 1,5 miljard dollar eigen stukken in. Ook gaat het dividend omhoog, met 10 procent. Het is de vierde dividendverhoging sinds een flinke verlaging tijdens de pandemie.
Ook andere grote energieconcerns zagen hun winst in het tweede kwartaal dalen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden