Net nu leden zich afvragen waarom het zo stil is rond Omroep ZWART, begint de aspirant-omroep een opvallende campagne waarin precies die vraag beantwoord wordt. In een video waarmee de omroep nieuwe leden willen werven, stellen de makers zich ook kwetsbaar op.
"Eerlijk? We hebben ons erop verkeken", erkent creatief directeur Akwasi in de film. "Een publieke omroep oprichten is anders dan een omroep zijn", voegt algemeen directeur Gianni Lieuw-A-Soe eraan toe.
Omroep ZWART moet sinds de toetreding op 1 januari 2022 een weg vinden in Hilversum, iets opbouwen en ondertussen programma's maken. En daar zien leden nog niet voldoende van terug, vinden de oprichters zelf ook. Om nieuwe leden binnen te halen, biedt Omroep ZWART daarom nu een 'eerst zien dan geloven'-abonnement. Je kunt je als 'vriend' aanmelden en na zes maanden lid worden als je overtuigd bent.
Omroep ZWART heeft momenteel 31.511 leden. Op 1 januari 2026 moeten dat er 100.000 zijn, anders kan de omroep niet door. "Het campagnefilmpje is vooral bedoeld om mensen een update te geven, een soort weerbericht", licht Akwasi toe in de vergaderzaal van het kantoor van Omroep ZWART aan het Amsterdamse westelijk havengebied. "Dat gaan we nu vaker doen. Een kijkje in de keuken en meteen een boodschap: doe mee met de movement, de beweging."
Er gebeurt een hoop achter de schermen, zegt Lieuw-A-Soe. Hij constateert tevreden dat de omroep in het tweede bestaansjaar groeit. "In organisatie én programmering. Een jaar geleden moesten we nog uitzoeken hoe je een goed programma maakt. We hebben lessen geleerd in het maken van betere programma's."
Zo kreeg Hoe…is Nederland? goede tv-recensies. Dat programma was dat dit jaar te zien en onderzoekt hoe de Nederlander handelt rond seksisme, homofobie en racisme.
De volgende zet is steeds meer eigen geluid laten horen, vertelt Akwasi. "Onze twee pijlers worden journalistiek en cultuur." Als voorbeeld noemt hij de nieuwe documentairereeks De Afhaalchinees. Maakster Kelly van Binsbergen werd, net als ruim 40.000 andere kinderen, in de jaren zeventig in Nederland geadopteerd. Haar Zeeuwse adoptieouders hadden een niet heel hoog IQ en woonden boven een seksshop. Van Binsbergen onderzoekt hoe een kind daar terecht kan komen. Eind augustus is de documentaire te zien.
Het is een voorbeeld van onderzoeksjournalistiek waarmee Omroep ZWART meer wil. "Maar je zou ook kunnen denken aan sportjournalistiek, want er zijn veel goede sportmensen in Nederland die bij ons hun verhaal willen vertellen. Omdat ze bij ons zichzelf kunnen zijn. Daarnaast kijken we of een actualiteiten- of opiniërend programma bij ons zou passen."
De omroep wil maatschappelijke kwesties op de kaart zetten. "Er zijn recent meerdere momenten in de samenleving geweest dat we dit hadden kunnen doen en dat niet hebben gedaan. Misschien voelde dat voor ons nog niet helemaal veilig. Dat vertrouwen is er nu wel."
Lieuw-A-Soe: "Bij de NPO kwamen we letterlijk de eerste dag binnen met de vraag: 'Hoe kunnen we helpen?'. Wij wilden met respect naar de NPO toe een aanvulling zijn op het aanbod. We waren niet even effectief als we konden zijn. Onze houding is nu veranderd: we staan ergens voor en kunnen punten op de agenda zetten. We zijn nog steeds warm, maar ook duidelijker."
Akwasi ziet Omroep ZWART een beetje als consultant voor de NPO. "Van de dertien landelijke publieke omroepen die er zijn, vertrekken alleen wij vanuit een intercultureel perspectief. Wij zijn eigenlijk de dertien in het dozijn en van daaruit willen we iets bijzonders creëren." Hij verwacht dat met elke stap die Omroep ZWART neemt, ook de verhoudingen met andere omroepen veranderen.
Hoe kijken ze tegen die andere aspirant-omroep Ongehoord Nederland aan, die in tegenstelling tot hun eigen omroep tot nu toe voor veel commotie zorgt? "Er is iets gecreëerd waardoor het lijkt alsof ze lijnrecht tegenover ons staan, maar in wezen doen we allebei iets heel anders", zegt Akwasi.
"Dat we allebei tegelijkertijd het bestel binnen zijn gekomen, is het enige dat we gemeen hebben", zegt Lieuw-A-Soe. "Wij kiezen niet voor controverse. Zo zien wij Nederland niet. We doen dingen vanuit positiviteit en daarvoor is toch vaak minder aandacht in de media."
Toch was er bij de toetreding van Omroep ZWART wel gedoe. Is de naam niet te polariserend en waarom komt er dan geen Omroep Wit, waren enkele reacties. "Veel media zetten Omroep ZWART bij de aankondiging in een kwaad daglicht", zegt Lieuw-A-Soe. "Terwijl ons startpunt juist is: een betere wereld waarin gelijkwaardigheid vooropstaat. Niet gestoeld op kleur maar gezamenlijke interesses en mentaliteit."
"Vergeet niet dat Gianni en ik Hollandse jongens zijn", benadrukt Akwasi. "We zijn hier opgegroeid. Het is jammer dat we dat moeten blijven herhalen. Daarom is het denk ik belangrijk dat Omroep ZWART bestaat. Eigenlijk is het belachelijk dat we opgericht moesten worden. Wij zijn de jongste publieke omroep ter wereld. De TROS en BBC bestaan honderd jaar, wij drie jaar. Dat zegt ook veel. Maar we zijn er en willen meer."
Uit eigen onderzoeken blijkt waar Omroep ZWART de - potentiële - leden heeft. Lieuw-A-Soe: "We hebben veel aanhang in de vier grote steden. Maar we willen verder het land in, want ik denk dat er veel meer mensen zijn die onze waarden delen."
Source: Nu.nl algemeen