Stel je bent op een etentje, er is een tafelschikking, en naast jouw naam staat ‘Hoyte van Hoytema’. Er komt een grote man naast je zitten met lang haar, in een zwart T-shirt dat doet vermoeden dat hij elke dag precies zo’n shirt aanheeft. Hij blijkt cameraman van internationale hitfilms, maar ook iemand met humor, zelfspot – hij deed een prestigieuze filmopleiding in Polen, om er vervolgens achter te komen dat ‘niemand in de Nederlandse filmwereld daarvan onder de indruk was.’ Hij schreef cameramannen aan in de hoop op een stage, maar daar ‘reageerde bijna niemand op’. Oh ja, toch wel iemand: Robby Müller. Ja, dé Robby Müller. Die bleek trouwens een best gewone man te zijn, niks magisch aan. Vond hij ook tegenvallen.
Hoyte van Hoytema is de gedroomde buurman tijdens een etentje – en daarmee de ideale Zomergast.
Het duurt zeven minuten voor presentator Theo Maassen er zondagavond over begint: Hoytema werd afgewezen voor de filmacademie. ‘Helaas’, zegt Hoytema. ‘Dat is de vraag’, antwoordt Maassen. Nederlanders zijn dol op dit soort verhalen: polderjongens die niet geaccepteerd werden door het establishment, het toen zelf gingen maken, en nu de Groten der Aarde tutoyeren. Van Hoytema heeft het niet over Christopher Nolan, maar over ‘Chris’. Als het over de regisseur van Her gaat, zegt hij ‘Spike’. ‘Spike Lee’, vult Maassen aan. Van Hoytema: ‘Spike Jonze.’
Maassen is fan, zei hij in de trailer voor deze uitzending; op het etentje heeft hij zijn naamkaartje stiekem naast dat van Van Hoytema gelegd. Vervolgens doet hij iets te veel zijn best om bij van Hoytema in de gratie te komen: hij is een en al interesse, maar persoonlijk wordt het eigenlijk nooit tijdens de drie uur interview. Ook niet als Van Hoytema een fragment uit Swedish Love Story laat zien, een film met een ‘speciaal plekje in zijn hart’. Vanwege het voyeuristische filmen, maar misschien ook omdat Van Hoytema zelf in Zweden woonde, er zijn doorbraakfilm Let The Right One In draaide en er de vrouw ontmoette met wie hij een dochter heeft? We zullen het nooit weten, want voordat het gesprek die kant op kan, vraagt Maassen hoe het is om zo’n grote acteur als Matthew McConaughey in close up te filmen.
Waarom heb uitgerekend jij het nou zo ver geschopt, wil Maassen weten. Van Hoytema denkt dat het komt door zijn vermogen goede mensen om zich heen te verzamelen. En hij heeft intuïtie, en geluk. En ook talent, ja, toch wel.
Camerawerk is reactief, legt Van Hoytema uit. Je reageert alsmaar op eerdere ideeën. Daarmee geeft hij eigenlijk het meest zinnige antwoord op de vraag waarom hij zo groot werd. Toen niemand hem als stagiair wilde, zat hij zes jaar gefrustreerd op de bank te roken. In plaats van iets anders te gaan doen, wachtte hij tot het succes wél kwam. Van Hoytema begreep toen al: juist beperking leidt tot excelleren.
Source: Volkskrant