Bederfelijke voedingswaren zoals zuivel, vlees(waren) en vis moeten worden bewaard op 4 graden Celsius. ‘Hoe hoger de temperatuur, hoe sneller de bacteriën die in voedsel aanwezig zijn zich vermeerderen. Dat kunnen ook ziekmakende bacteriën zijn, zoals listeria, salmonella en E.coli’, zegt Heidy den Besten, levensmiddelenmicrobioloog aan de Wageningen Universiteit.
Van die bacteriën kun je een voedselinfectie oplopen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie krijgt een op de tien Nederlanders hier jaarlijks mee te maken. Je krijgt dan last van overgeven, diarree, koorts en hoofdpijn. Dat is niet prettig en al helemaal niet tijdens de vakantie, maar meestal ben je binnen drie dagen weer beter. Soms is een doktersbezoek nodig: als het langer aanhoudt, kun je bijvoorbeeld last van uitdroging krijgen. Den Besten: ‘Vooral jonge kinderen, ouderen en mensen met verminderde weerstand lopen dit risico. En bij zwangeren kan het gevaarlijk zijn voor het ongeboren kind.’
Je voedsel goed koel houden verkleint het risico op voedselvergiftiging flink. Veel kampeerders hebben geen elektrische koeling maar alleen een koelbox. ‘Dat is geen plaatsvervangende koelkast en geeft niet dezelfde veiligheid’, aldus Den Besten. ‘In dit geval moet je oppassen met voedingsmiddelen die in de supermarkt in het koelschap worden bewaard.’
Ook goed om op te letten is het type houdbaarheidsdatum op de verpakking, zegt Lolkje de Vries, woordvoerder van het Voedingscentrum. Producten die zeer bederfelijk zijn hebben een Te Gebruiken Tot-datum (TGT). De TGT-datum is de laatste dag waarop het nog veilig is om het product te eten. Een Ten minste Houdbaar Tot-datum (THT) staat op producten die niet snel bederven. Na de THT-datum kan de kwaliteit achteruitgaan, maar je kunt het dan nog wel veilig eten.
‘TGT-producten kun je het beste binnen een dag consumeren’, zegt De Vries. ‘Vervoer je boodschappen in een koeltas, zodat ze zo min mogelijk opwarmen. En zet je koelbox niet in de warme tent maar zoek een koel plekje in de schaduw.’ Den Besten legt uit: ‘Bij iedere graad warmer, groeien de in het voedsel aanwezige micro-organismen harder. Eenmaal aanwezige bacteriën kun je niet meer doden door te koelen. Je kunt hooguit de groei remmen.’ Volgens De Vries is het vooral in een koelbox belangrijk dat alle producten goed verpakt zijn om kruisbesmetting te voorkomen. ‘Het is slim om hiervoor bakjes mee te nemen. Pak ook meerdere setjes koelelementen in zodat je ze opnieuw kunt invriezen op de camping. Een thermometer mag ook op de paklijst. Hiermee kun je de situatie in je koelbox in de gaten houden’, aldus De Vries.
Te veel gedoe? Leer dan van het verleden, toen ze nog geen koelboxen hadden. ‘Toen maakten ze gebruik van gedroogd, gezouten, geweckt of ingeblikt voedsel’, zegt voedselhistoricus Charlotte Kleyn, auteur van Trek, over eten onderweg door de eeuwen heen. Hierin staan recepten voor eten op reis. Kleyn beschrijft de creatieve oplossingen waartoe de beperkingen daarvan kunnen leiden.
Kleyn: ‘Er is nog zoveel dat je kunt eten. Het hoeft niet ingewikkeld: kies één gerecht en neem twee soorten specerijen mee. Kijk of er op de camping wilde kruiden groeien, zoals rozemarijn en tijm. Met een blikje sardientjes of ansjovis voeg je veel smaak toe. En rijst, peulvruchten en groenten als uien, aardappel, wortel, prei kun je ook langer bewaren.’ Den Besten: ‘Het is verleidelijk om op de camping lekker makkelijk voor voorgesneden groenten te gaan, maar door het snijden komt vocht uit de groenten vrij. Daar houden bacteriën van, dus het bederft snel.’
Nog een les uit het verleden komt uit de Culinaire Encyclopedie van 1967: ‘Om levensmiddelen fris te houden kan men een kuil graven vlak bij de tent. Leg een stuk papier of krant tegen de wanden van de kuil. Onderin komen een paar takken. En de kuil wordt afgedekt met een paar kruislings gelegde takken en daarover een schone doek of papier. Om wegwaaien te voorkomen kan men er iets zwaars opzetten.’
Den Besten: ‘Een donkere, koele plek met een stabiele temperatuur helpt om voedingswaren langer goed te houden. Maar ook hiervoor geldt: een koelkast is het niet. Blijf dus waakzaam.’ Hoe je dat doet is van alle tijden: ‘Zet je zintuigen in. Kijk, ruik en proef desnoods een heel klein beetje’, zegt Den Besten. ‘Dit neemt niet alle risico’s weg, maar dan zit je meestal wel goed.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden