Noem het eventueel het Oppenheimer-effect, maar de documentaire Cosmic Time Machine, uit de populair-wetenschappelijke Netflixserie Unknown, is een van de populairste titels van het moment. We volgen een groep wetenschappers (van Nasa, in samenwerking met Canadezen en Europeanen) in de aanloop naar de lancering van de James Webb-telescoop.
En ging het project dat Oppenheimer in de jaren veertig leidde over een race om de vernietigende atoombom in handen te krijgen, het verhaal van de James Webb-telescoop laat wetenschappelijke samenwerking van zijn beste kant zien. Geen spoiler, hoewel je nog steeds met zweet in je handen naar de lancering (Eerste Kerstdag 2021) kunt kijken, maar de telescoop draait nu al een tijd lang op een miljoen kilometer van de aarde, en stuurt met regelmaat zijn adembenemende beelden en ontdekkingen terug.
Over de auteur
Mark Moorman schrijft voor de Volkskrant over series, fotografie en populaire cultuur.
De makers van Unknown: Cosmic Time Machine volgen een aantal mensen van team-Webb in de zenuwslopende aanloop naar allereerst de lancering. Een krankzinnige onderneming, als je bedenkt wat er fout kan gaan (er waren honderden zogenoemde failure points gemarkeerd), waarbij een gigantisch complexe machine die miljarden kost en waaraan mensen decennia hebben gewerkt op een raket wordt gebonden en afgeschoten.
En dan hebben we het nog niet eens over wat er allemaal kan gebeuren als het zonnescherm niet goed uitklapt (op een miljoen kilometer van aarde). In een veelzeggende scène zien we de projectleider aan de vooravond van de lancering een speech schrijven over een eventueel mislukte lancering. Hij is er duidelijk over: als die lancering lukt luistert niemand naar je, maar als hij mislukt kun je maar beter over je woorden hebben nagedacht.
In Cosmic Time Machine – qua stijl en vorm nogal generiek (veel applaus voor jezelf en highfivende nerds), net als de andere docu’s uit de serie – volgen we het project tot de triomfantelijke presentatie (door president Biden) van de eerste foto van het diepe heelal.
Na het zien van twee andere documentaires uit de Unknown-serie, The Lost Pyramid (over archeologisch onderzoek in Egypte) en Cave of Bones (over een voorouder van de mens in zuidelijk Afrika) valt wel op dat er steeds wordt gekozen voor een nogal dominant type wetenschapper: het slag dat zijn innerlijke Indiana Jones niet helemaal onder controle heeft. Je snakt na een tijdje naar, laten we zeggen, een Werner Herzog die zijn hoogstpersoonlijke blik in deze fascinerende milieus kan laten rondgaan. Elk wetenschappelijk genie verdient een geniale filmmaker.
★★★☆☆
Documentaire
4-delige documentaireserie (met verder: The Lost Pyramid, Cave of Bones en Killer Robots)
Te zien op Netflix.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden