De onrust rond koranverbrandingen in Zweden begon eigenlijk al vorig jaar. Toen kwam de Deense rechts-extremist Rasmus Paludan naar Zweden voor een reeks koranprotesten. Dat zorgde voor rellen in Malmö, Örebro, Linköping en Landskrona. Bij de meeste rellen ontstond alleen materiële schade. Maar in Norrköping vielen meerdere gewonden.
Een tijd lang was het vervolgens rustiger in het land, tot afgelopen januari. Toen vond een koranverbranding plaats in hoofdstad Stockholm. Turkije reageerde woedend. Zweden kon dat niet gebruiken, omdat het de steun van Turkije nodig had om toe te mogen treden tot de NAVO.
Meerdere betogingen werden daarna verboden door de Zweedse staat. Maar daar stak de rechter een stokje voor. De politie kan betogingen verbieden, bijvoorbeeld als de nationale veiligheid in het geding komt. Maar daar was volgens de rechter niet genoeg duidelijkheid over.
Eind juni vond de eerste betoging weer plaats na die uitspraak, eveneens in Stockholm. De van oorsprong Irakese Salwan Momika stak een koran in brand, stopte er spek tussen en veegde er zijn voeten mee af.
Momika's actie bleek algauw een lont in een kruitvat. Meerdere nieuwe acties volgden, waardoor Zweden inmiddels in een groot deel van de moslimwereld onder vuur ligt. Premier Ulf Kristersson maakt zich grote zorgen over de gevolgen van eventuele nieuwe acties.
"Dat de koranverbrandingen steeds maar door mogen gaan, komt door het simpele feit dat het wettelijk is toegestaan", zegt Zweden-expert Petra Broomans van de Rijksuniversiteit Groningen tegen NU.nl. De Zweedse wet staat toe dat burgers hun twijfel mogen uiten over religieuze boodschappen. Ook is het toegestaan om meningen te verspreiden die als kwetsend kunnen worden ervaren door gelovigen.
"In Zweden wordt vrijheid van meningsuiting erg belangrijk gevonden", legt Broomans verder uit. "Bijna alle Zweden zijn er sterk voorstander van en vinden dat vrijheid van meningsuiting moet blijven bestaan." Die manier van denken past volgens Broomans bij de Zweedse volksaard.
"Zweden is een land van leven en laten leven. Mensen willen elkaar niet tot last zijn. Je moet alles kunnen zeggen. Even zwart-wit gezegd: wat je buurman in zijn voortuin zegt, gaat jou niet aan. Daar bemoei je je niet mee. Je zult in Zweden niet snel meemaken dat mensen elkaar aanspreken op hun gedrag."
Een meerderheid in Zweden vindt dan ook niet dat boekverbrandingen verboden moeten worden. Dat blijkt uit een peiling onder duizend Zweden van het Zweedse onderzoeksbureau Novus, waarover Svenska Dagbladet schrijft. Vier op de tien Zweden zouden vinden dat boekverbrandingen verboden moeten worden.
"Je hebt mensen voor en je hebt mensen tegen. Je hebt Zweden die zeggen: goh het is maar een boek. En mensen die zeggen: dit doe je niet", zegt Broomans.
In Zweden gaat het gerucht rond dat de Russen achter de verbrandingen zouden zitten, om het Zweedse NAVO-lidmaatschap tegen te werken. "Die theorie is niet bewezen. Maar veel Zweden willen net als wij weten hoe het zit en waarom dit gebeurt."
De Zweedse regering en met name premier Ulf Kristersson zit in ieder geval met de handen in het haar, legt Broomans uit. Hij moet middenin de onrust balanceren op een dun koord.
"Aan de ene kant moet de regering de nationalistische en rechtse Zweden Democraten (SD) tegemoetkomen, omdat ze daarmee regeren. SD keert zich fel tegen de islam. Maar aan de andere kant moet de regering ook luisteren naar partijen die zich juist tegen de boekverbrandingen keren."
Hoe het nu verdergaat, is niet duidelijk. Vooralsnog neemt de Zweedse regering geen stappen om koranverbrandingen tegen te gaan.
De Zweedse veiligheidsdienst Säpo liet weten dat het terrorismedreigingsniveau vanwege de korancrisis niet wordt opgeschroefd. Maar voor een eventuele verhoging van dat is niet veel nodig, stelde Charlotte von Essen, hoofd van de dienst.
Er zijn meerdere nieuwe aanvragen gedaan voor koranverbrandingen de komende dagen, onder meer in Stockholm. Het is dus aan de politie om te beoordelen of die door mogen gaan, Maar een oordeel over de aanvragen is er nog niet, meldde SVT Nyheter. Een thoraverbranding in Stockholm liep vrijdag in ieder geval met een sisser af. Het heilige boek werd niet aangestoken.
Source: Nu.nl algemeen