Niet naar het filmfenomeen Barbie gaan maar alleen even de soundtrack meepikken, omdat er nu eenmaal zoveel grote popsterren aan meewerken, van Dua Lipa tot Billie Eilish? Dat is niet aan te bevelen. De liedjes op de deze week als album verschenen filmscore komen pas tot leven als je ziet wat ze in de film te vertellen hebben.
Pas op het scherm zie je hoe de Barbie-songs het verhaal sturen, of geheime luikjes in de decors openen. Soms lijkt het zelfs alsof de soundtrack een verhaal binnen het verhaal wil vertellen, over machtsverhoudingen en gendergevoeligheden in de popmuziek.
Over de auteur
Robert van Gijssel is sinds 2012 muziekredacteur bij de Volkskrant, met speciale interesse voor elektronische muziek en dance en de hardere muziekgenres. Ook schrijft hij over de muziekindustrie in het algemeen.
Regisseur Greta Gerwig had heldere ideeën voor de soundtrack van haar film, die ook een beetje een musical moest worden. Vlak voordat zij begon aan de repetities voor de uitvoerige choreografieën die in de film verwerkt zitten, stuurde zij de Brits-Amerikaanse producer Mark Ronson een veelzeggende afspeellijst en het verzoek of hij zich aan wat ‘oefenmuziek’ wilde zetten.
De playlist van Gerwig stond vol energieke, maar niet al te diepgravende pop die in de VS ook wel ‘Peloton-pop’ wordt genoemd, naar een merk fitnessapparaten. Maar er stonden ook liedjes in uit de curieuze fantasy-musical Xanadu uit 1980, waarin Olivia Newton John acteerde en zong op de disco en softrock van het Electric Light Orchestra.
Aan die aanwijzingen had Ronson, bekend van zijn werk met Amy Winehouse en Lady Gaga, kennelijk genoeg. Hij schreef een dreunende dancetrack waar Gerwig zo’n zeventig Barbie-dansers op kon laten zweten. Het was voor Ronson kennelijk ook een soort sollicitatie: Gerwig hoorde dat het goed was en vroeg hem daarna de hele soundtrack in elkaar te zetten, met hulp van een parade aan favoriete artiesten van vooral de regisseur.
Het was de bedoeling dat popsterren als Lizzo en Sam Smith hun Barbie-liedjes op een voor hen geselecteerde scène zouden vastpinnen. De songwriters kregen nog niet gemonteerde fragmenten te zien en konden daar samen met Ronson een tekst en melodie bij schrijven. Met natuurlijk de oogverblindende leefwereld van Barbie in het achterhoofd: plastic pop voor een plastic pop.
Dat de liedjes niet al te dienend zijn, blijkt al in het openingsnummer Pink van zangeres Lizzo. De ironie druipt ervan af, dankzij de uit de jaren tachtig overgevlogen conga’s en dunne saxofoontjes, maar zeker ook dankzij de tekst. ‘Kom op, we hebben belangrijke dingen te doen’, zingt Lizzo, terwijl Barbie (gespeeld door Margot Robbie) met een perfecte glimlach van een roze glijbaan zoeft. Als zij daarna wegscheurt in een plastic autootje, horen we Lizzo nog even de aandacht opeisen: ‘Hé, ik was nog aan het zingen!’
De soundtrack bestrijkt een breed poplandschap, van smachtende pianoballades tot zomerse reggaeton en stuiterende K-pop. Wie het onverdraaglijke kauwgompopnummer Barbie Dreams alleen beluistert, zal in paniek willen wegrennen. Maar in de bioscoop voel je de ironie van de Zuid-Koreaanse meidenband Fifty Fifty, die ook het eigen muziekbestaan op de hak lijkt te nemen: ‘When I close my eyes, it’s a fantasy. A perfect plastic life, from a magazine. La-di-da-di-da.’
De Barbie-soundtrack, waarin de grote popvrouwen van nu de hoofdrol spelen, zit vol verborgen boodschappen en listige grappen die de al te mannelijke popmuziek uit vervlogen tijden enigszins belachelijk maken. Wanneer Ken (gespeeld door Ryan Gosling) in de film een patriarchaat in het leven roept, zet de non-binaire zanger Sam Smith hem dat betaald. In het liedje Man I Am lijkt Ken ineens nogal armoedig, fitnessend met zijn ‘greased up and heavy metal toys’. Hoe hetero is Ken eigenlijk? En wat spoken de mannenpoppen allemaal uit in hun vrije tijd aan het strand?, vraagt Smith zich af.
Het wordt nog ingewikkelder voor Ken, als hij helemaal opgaat in zijn mannenwereld en bij een kampvuur zijn favoriete nummer laat horen aan Barbie. Ryan Gosling zingt het liedje Push van de Amerikaanse band Matchbox Twenty, dat bij verschijnen in 1996 al hopeloos gedateerd en behoorlijk fout was. Het gevoelig grunge-rockende nummer gaat over een man die zich in zijn vrijheid beperkt voelt door zijn vriendin en haar daarom eens stevig aan wil pakken: ‘I wanna push you around and drag you down.’ Het liedje dreef feministisch Amerika tot razernij. Niet alleen vanwege de handtastelijke tekst maar ook door de getergde en zogenaamd kwetsbare zang, die hier door Gosling perfect wordt geparodieerd.
In het ook door Gosling gezongen lied I’m Just Ken wordt daarna de draak gestoken met de minstens zo ouderwetse glamrock. I’m Just Ken is een opgevoerd rock-opera-anthem met gillende gitaren en een briljante tekst, waarin Ken zich weer eens beklaagt over de teloorgang van de mannenwereld: ‘I’m just Ken. Anywhere else I’d be a 10. Is it my destiny to live and die a life of blonde fragility?’
Gevolgd door de voorlopig grappigste liedtekstregels van 2023: ‘I’m just Ken and I’m enough. And I’m great at doing stuff.’
Closer to Fine
In de Barbie-soundtrack is meer dan vlotte pop te vinden. Als Barbie op zoek gaat naar ‘de echte wereld’, draait ze in de auto Closer to Fine van de Indigo Girls, die in de jaren negentig al golden als vaandeldragers van de Amerikaanse gaygemeenschap. De cover van het filosofische lied, over de zoektocht naar wijsheid en betekenis, is te vinden op de uitgebreide albumversie getiteld Best Weekend Ever Edition.
Het album Barbie, met liedjes van onder anderen Lizzo, Billie Eilish, Dua Lipa, Charli XCX, Haim en Sam Smith, is verschenen bij Atlantic/ Warner.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden