Bankiers hebben, anders dan artsen, geen eed van Hippocrates, maar er is wel een ongeschreven regel dat er niet met derden kan worden gesproken over de bankzaken van een cliënt. En dat is precies wat Dame Alison Rose op de avond van 4 juli deed in het luxueuze Langham-hotel in hartje Londen. Tijdens een galadiner zat ze naast Simon Jack, de voornaamste economieverslaggever van de BBC. Tegenover deze afgevaardigde van de publieke omroep vertelde de topbankier dat de hypothecaire rekening van de Britse politicus Nigel Farage bij het chique Coutts, onderdeel van NatWest, om commerciële redenen was opgeheven.
Jack tweette deze foutief gebleken informatie de wereld in, zich baserend op een hooggeplaatste bron. Twee weken later openbaarde The Daily Telegraph dat Jack naast Rose had gezeten. Vanaf dat moment was de positie van de eerste vrouwelijke bestuursvoorzitter van een grote Britse bank onhoudbaar, helemaal toen Jack zijn excuses aan Farage had aangeboden. Rose bood ook haar verontschuldigingen aan voor haar ‘spijtige inschattingsfout’ en kreeg steun van de raad van commissarissen onder leiding van Sir Howard Davies. Uiteindelijk was het aan de Britse regering om de 53-jarige topvrouw weg te sturen.
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen en schreef meerdere boeken, waaronder over de Brexit.
Het is een opzienbarende val van een bankier die begin dit jaar was geridderd tot Dame Commander of the Order of the British Empire. ‘Dame’ Alison heette ze voortaan. Deze blijk van waardering kwam vier jaar nadat ze baas was geworden van NatWest, een bank die geld van 19 miljoen Britten beheert en voor 39 procent in staatshanden is. De aanstelling was geen verrassing. In 2018 was ze door het ministerie van Financiën aangesteld als leider van een onderzoek naar obstakels die vrouwen in de zakenwereld ondervinden. Dat leidde tot een beleidsdocument getiteld The Alison Rose Review of Female Entrepreneurship.
De verovering van deze toppositie was de kroon op een lange staat van dienst binnen NatWest. Na haar studie geschiedenis aan de prestigieuze universiteit van Durham was Rose in 1992 als stagiair aan de slag gegaan bij de National Westminster Bank. Deze bank zou, tot verdriet en ontsteltenis van veel personeelsleden, worden overgenomen door de Royal Bank of Scotland (RBS). Dat bleek een overmoedige daad te zijn van RBS-topman Fred Goodwin, de roekeloze bankier die het gezicht werd van de bankencrisis en zijn titel ‘Sir’ zou kwijtraken. Er was behoefte aan een ander type leiders. Geen macho’s meer.
Als lid van het RBS-bestuur ijverde ze in 2014 al voor het promoveren van vrouwen naar belangrijke functies, naar de bestuurskamers. Zelf werd deze dochter van een militair gezien als trendsetter en baanbreker. Kort na haar aantreden kondigde ze aan dat de strijd tegen klimaatverandering haar belangrijkste taak was als hoofd van NatWest. De bank stopte met het verstrekken van leningen voor bedrijven die naar olie en gas willen boren in de Noordzee. En NatWest ging in 2021 een partnerschap aan met de Verenigde Naties voor de klimaattop in Glasgow. Ook heeft Rose in het verleden haar zorgen geuit over de Brexit.
Een andere pijler van haar beleid was het steunen van de LGBT-gemeenschap, en dan in het bijzonder het omarmen van de transgenderideologie. Zo kregen personeelsleden de ruimte om te switchen tussen identiteiten en waren naamkaartjes beschikbaar met verschillende namen aan beide zijden. De bank financierde particuliere hormoonbehandelingen en huurde de LGBT-pressiegroep Stonewall in om advies te geven. Dat gebeurde in een tijd waarin Stonewall uit de gratie was bij diverse overheidsinstellingen. Tot de richtlijnen van Stonewall behoort het aanduiden van een moeder als ‘een ouder die is bevallen’.
Haar wereldbeeld sloot aan bij dat van Peter Favel, de bankier die in 2016 hoofd was geworden van Coutts en wiens positie nu ook onder druk staat. Het was Flavels missie om de bank te bevrijden van het conservatieve en exclusieve imago. De vraag is of deze Australiër wist van het geheime Coutts-rapport, waarin Farage wordt neergezet als een racistische, oplichtende, xenofobe, Trump aanbiddende klimaatsceptische Brexiteer, die vrienden is met de vaccinatieweigeraar Novak Djokovic. De conclusie van het rapport was dat Farage niet langer thuishoort in het exclusieve klantenbestand.
Op bancair gebied was het opruimen van de rotzooi die Goodwin had achtergelaten haar voornaamste verdienste. Om de bankencrisis te bezweren had de staat RBS genationaliseerd. In 2020 veranderde de naam van RBS in NatWest Group. Beetje bij beetje verkoopt NatWest, tegen verlies, de overheidsaandelen. Het opstappen van Rose heeft de aandelenkoers verder doen dalen. Eerder dit jaar waren er vraagtekens gezet bij haar leiderschap, toen zij aanvankelijk weigerde te verschijnen bij een Lagerhuiscommissie die wilde weten waarom banken zo traag waren met het doorvoeren van renteverhogingen naar spaarrekeningen.
De affaire-Farage heeft geleid tot een politieke discussie. Volgens de Labour-oppositie heeft Downing Street te snel het vertrouwen in Rose opgezegd. Farage wil op zijn beurt dat de raad van commissarissen van NatWest vertrekt. De regering krijgt nu vanuit progressieve hoek het verwijt dat zij de populistische politicus beschermt. Fundamenteler is de vraag of een bank, zeker wanneer deze deels in handen is van de belastingbetaler, het recht heeft om iemand vanwege politieke opvattingen uit te sluiten. Het hebben van een bankrekening is immers een primair bestaansmiddel geworden in het digitale tijdperk.
3X DAME ALISON ROSE
Rose is getrouwd met de zakenbankier David Slade. Ze hebben twee kinderen die, zo wist The Times te melden, spelen in een boomhut die 14.000 euro heeft gekost.
Durham University, haar alma mater, heeft Rose een eredoctoraat Civiel Recht toegekend.
De opvolger van Rose is Paul Thwaite, die naar verwachting het bestaande diversiteitsbeleid zal voortzetten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden