De gouverneurs mogen die ‘gespecialiseerde militaire bedrijven’ alleen oprichten met de persoonlijke toestemming van president Poetin. Alleen Poetin bepaalt bovendien welke regio’s dergelijke legertjes mogen hebben. Voor hun wapens worden de nieuwe ‘militaire bedrijven’ afhankelijk van het ministerie van Defensie. Als Poetin per decreet besluit ze op te heffen, moeten ze hun wapens binnen een maand weer inleveren.
Het is niet helemaal duidelijk of het de bedoeling is om de nog te vormen legertjes ook in te schakelen voor de oorlog tegen Oekraïne, zoals met Wagner het geval was. Het huurlingenleger speelde een belangrijke rol aan het front in de Donbas, totdat Wagner vorige maand een (mislukte) muiterij begon tegen de legerleiding.
Voorlopig krijgen de ‘volksmilities’ de taak het leger en de veiligheidsdiensten te helpen de openbare orde te handhaven en aanvallen van infiltranten af te slaan. De afgelopen maanden hebben Russische groeperingen die fel tegen Poetin zijn, vanuit Oekraïne verscheidene aanvallen op dorpen vlak over de grens in Rusland uitgevoerd. De nieuwe legertjes zouden ook moeten worden uitgerust met wapens om vijandelijke drones neer te halen.
Het cruciale verschil met Wagner is dat de nieuwe regionale legertjes onder controle van de overheid komen te staan en door de overheid worden gefinancierd. Op die manier willen de autoriteiten voorkomen dat ze uitgroeien tot gewapende eenheden die een bedreiging vormen voor het bestaande systeem, zoals met Wagner gebeurde.
Opvallend is dat de nieuwe wet niets zegt over de status van particuliere militaire bedrijven, zoals Wagner. Formeel zijn die volgens de Russische wet niet toegestaan. Desondanks kreeg Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin van meet af aan steun van het Kremlin voor zijn ‘schaduwleger’, al ontkende Poetin steeds dat hij ook maar iets met Wagner te maken had.
Kennelijk is Poetin na de muiterij van Wagner tot de conclusie gekomen dat het afgelopen moet zijn met dergelijke privélegers waarop de overheid geen greep heeft. Tegenover Russische journalisten verklaarde hij zelfs dat Wagner ‘niet bestaat’, omdat de Russische wetten geen ruimte bieden voor particuliere militaire bedrijven.
Volgens de politicoloog Abbas Galljamov wil Poetin met het plan voor de regionale legertjes laten zien dat hij nog lang niet aan zijn eind is. ‘Nadat Poetin Wagner kwijtraakte, versterkte dat bij de Oekraïners en het Westen het gevoel dat hij het snel helemaal afgelopen zou zijn met hem’, zei Galljamov tegenover de onafhankelijke site Vjorstka. ‘Nu kan hij zeggen: In plaats van één Wagner hebben we binnenkort een hele hoop kleine Wagners.’
Galljamov vraagt zich wel af wat er in de praktijk van de plannen terecht zal komen, omdat de chefs van het leger en de veiligheidsdiensten ‘fel tegen het uit handen geven van het geweldsmonopolie door de staat zullen zijn’.
Prigozjin zelf is de laatste tijd druk bezig zijn troepen over te brengen naar Belarus. Inmiddels zouden al enkele duizenden huurlingen zijn aangekomen in een legerkamp bij Asipovitsji, dat de Belarussische autoriteiten gereed hebben gemaakt voor Wagner.
Het Telegram-kanaal Orkestr Wagnera meldde woensdag dat er in het westen van Belarus nog een kamp voor Wagner is geopend. Langs de grens met Polen zijn Wagner-eenheden deze week gezamenlijke oefeningen begonnen met het Belarussische leger. Dat was voor de Poolse regering aanleiding om extra troepen naar de grens te sturen.
President Loekasjenko van Belarus wakkerde de bezorgdheid van de Polen nog wat aan met de bewering dat hij zijn best deed om Wagner in toom te houden. Volgens hem zouden Prigozjins mannen staan te trappelen om een ‘toeristisch tripje naar Warschau’ te maken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden