Dat zeggen hoogleraar toerisme Jan van der Borg van de KU Leuven en hoofddocent Harald Buijtendijk van de Breda University of Applied Sciences.
‘Reisondernemingen hebben een formele en morele verantwoordelijkheid richting hun klanten’, zegt Van der Borg. ‘Extreme situaties door klimaatverandering zijn niet langer te ontkennen, ze zijn het nieuwe normaal. Daar zullen de reisorganisaties op moeten anticiperen.’
Van der Borg en Buijtendijk reageren daarmee op de situatie op het Griekse eiland Rhodos van afgelopen zaterdag. Reisorganisatie Corendon zette een groep Nederlandse toeristen af bij een hotel vlak bij een bosbrand. Tien minuten na aankomst moesten de vakantiegangers op de vlucht voor de oprukkende vlammen.
In een eerste reactie, afgelopen maandag, liet Corendon weten zich bij veiligheidsbeslissingen te baseren op informatie van de lokale autoriteiten. ‘Achteraf kunnen we constateren dat de lokale autoriteiten naar alle waarschijnlijkheid veel te lang gewacht hebben met het afsluiten van het gebied’, aldus Corendon. ‘Wij hebben geen andere keuze dan afgaan op hun besluitvorming.’
Maar uitsluitend afgaan op informatie van lokale overheden brengt risico’s met zich mee, zeggen deskundigen. Regio’s die afhankelijk zijn van toerisme, zijn volgens hen soms terughoudend met waarschuwingen, om de lokale economie niet onnodig te schaden. ‘Door het financiële belang van de bestemming als geheel wordt nog weleens de kat uit de boom gekeken’, aldus Van der Borg.
Reisorganisaties moeten daarom meer verantwoordelijkheid nemen, zeggen Van der Borg en Buijtendijk. ‘Zeker de grote reispartijen zoals TUI en Corendon, met veelal vluchten, busvervoer en hotels in eigen beheer, hebben veel meer mogelijkheden doordat ze gebruik kunnen maken van eigen personeel in zo’n gebied’, aldus Buijtendijk. ‘Als de informatievoorziening vanuit de lokale autoriteiten problematisch is ten tijde van een ramp, is dat verstandig.’
Ingewikkeld daarbij is volgens Buijtendijk de financiële afwikkeling. De meeste grote reisorganisaties zijn aangesloten bij het calamiteitenfonds. Pas als dat fonds een situatie tot ‘calamiteit’ heeft bestempeld, worden de kosten van het annuleren van reizen of het terugroepen van reizigers gedekt. Een reisorganisatie die al eerder actie onderneemt, loopt het risico alles zelf te moeten betalen.
Buijtendijk: ‘Zo’n fonds is bedacht voor calamiteiten, voor situaties die heel zelden voorkomen. Niet voor een klimaatcrisis.’ Het Middellandse Zeegebied, populair onder reisaanbieders, is daarbij ook nog eens ‘een broeinest van klimaatverandering, juist in het toeristenseizoen’, zegt hij. ‘Als reisorganisaties dit product in stand willen houden, moeten ze hun reizigers structureler gaan informeren en meer capaciteit vrijmaken voor calamiteiten.’
Ook zal de toerismesector verder moeten professionaliseren, omdat er momenteel vaak onvoldoende kennis en expertise is bij het personeel. Opleidingen die voorbereiden op een baan in de reisbranche richten zich volgens Van der Borg te vaak op gastvrijheid en marketing, zegt hij. ‘Ze zouden meer vakken over geopolitiek en klimaatverandering moeten geven.’
Corendon is het ‘volstrekt oneens’ met het voorstel om de reisorganisaties de situatie ter plekke te laten beoordelen, schrijft algemeen directeur Steven van der Heijden in een reactie. ‘Dan zouden we ook expertise moeten opbouwen als het gaat om meteorologie, azonale geomorfologie, voedselveiligheid, waterveiligheid en talloze andere kennisgebieden die van invloed kunnen zijn op de veiligheid en gezondheid van onze vakantiegangers’, zegt hij. ‘Dat is ondoenlijk en bovendien de taak van overheden.’
Nederlands grootste reisorganisatie TUI monitort de situatie op vakantiebestemmingen al, laat het in reactie weten. Het team Crisis Management en Business Continuity houdt de vakantiebestemmingen in de gaten. ‘In dat team zitten werknemers met verschillende deskundigheden.’
De Breda University of Applied Sciences, waar meerdere toerisme-opleidingen worden gegeven, begint vanaf volgend jaar in ieder geval met een verplicht vak over de klimaatcrisis. ‘Het moet gaan over wat klimaatverandering voor jou en je omgeving betekent’, zegt Buijtendijk. ‘Zodat studenten beter kunnen afwegen hoe zij als professional toekomstbestendig toerisme kunnen helpen vormgeven.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden