Het vertrek van Sylvana Simons uit de Tweede Kamer zal een groot gemis zijn. Toen zij twee jaar geleden als eerste vrouwelijke zwarte lijsttrekker een zetel innam, deed ook het begrip intersectionaliteit zijn intrede in de Nederlandse politiek, het idee dat een maatschappij meerdere onderdrukkende systemen kent en dat er op de kruispunten van die systemen mensen leven die het zwaarder hebben dan de mensen op de zeven-vinkjes-boulevard. Dat wil niet zeggen dat er op de boulevard geen problemen zijn, ook daar lijdt men achter de voordeur wat af en dat verdient onze aandacht en empathie – het wil alleen zeggen dat er aan dat leed minder vaak systemisch onrecht ten grondslag ligt.
Dat we mensen die zulke systemen benoemen nodig hebben, bleek de afgelopen weken eens te meer toen we keer op keer de nepdiscussie moesten voeren of vrouwenhaat in Nederland nou wel of niet bestaat. Sigrid Kaag trad terug als reactie op misogynie en zij moest niet zeuren, want sommige mannen worden ook met de dood bedreigd, een vreemd argument dat alleen maar droeviger stemt. Je zou een vrouw natuurlijk ook gewoon kunnen geloven als ze zegt ergens last van te hebben – maar nu verlies ik me in een utopie die nog een paar feministische golven van ons af ligt.
Over de auteur
Lieke Marsman is dichter en schrijft deze zomer columns voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Eén reden dat vrouwenhaat de afgelopen jaren zo om zich heen kon grijpen in de Nederlandse politiek, is het feit dat er op zo weinig vlakken vooruitgang is geboekt. Het legde een probleem met oppositie voeren pijnlijk bloot: de momenten waarop je in de media komt, zijn momenten waarop je in 30 seconden mag uitleggen wat er op jouw portefeuille allemaal misgaat... Zo kon het dat Ouwehand, Marijnissen en Ellemeet (alle drie vrouwen met een uitstekend gevoel voor humor) in veel van hun media-optredens vooral serieus oogden en al snel het stempel ‘zuur’ of ‘heks’ kregen. Wat je krijgt als je mannen jarenlang slecht werk laat doen: boze vrouwen. Dat zegt verder niets over het karakter van die vrouwen, het zegt iets over het werk dat die mannen geleverd hebben. Met name Simons moest in reactie op dit boze (zwarte) vrouw-frame zelfs op momenten dat woede geoorloofd was haar kalmte bewaren. Het mocht niet baten.
Er is niets zo hysterisch als een vrouw die rustig iets uitlegt hysterisch noemen. De term impliceert dat iemand een ongeleid projectiel is, terwijl wie goed oplet ziet hoe vrijwel alle vrouwen die de afgelopen jaren het publieke debat bepaalden zich kenmerkten door een uitzonderlijke focus. Wie Renske Leijten of Kauthar Bouchallikht ziet spreken moet, of hij het nou met hen eens is of niet, concluderen dat zij zeer helder voor ogen hebben wat hun doelen zijn en hoe zij die willen bereiken.
De vrouwen in dit stukje zijn, alle racistische en seksistische drek ten spijt, stuk voor stuk rolmodellen. De boodschap van Sylvana Simons vond bij linkse kiezers van alle partijen weerklank, iets wat mogelijk onderschat is door degenen die Frans Timmermans naar voren schoven als lijsttrekker van de nieuwe fusiepartij. Daar staat tegenover dat ik mogelijk onderschat hoezeer ook linkse kiezers het nog altijd makkelijker vinden op een man te stemmen. We gaan het zien. Vaststaat dat er meer bloemen groeien op rommelige kruispunten dan op platgetreden boulevards. Een nieuwe Sylvana Simons zal opstaan, en daarna nog een, en nog een – en ooit, ooit wordt ze premier.
Source: Volkskrant