Ik sta er soms met mijn neus bovenop. Een grote bladsnijder landt op een blad van een plant, snijdt er in een paar seconden een perfect rondje uit en vliegt dan weg, met het stukje blad tegen zijn buik geklemd. Toen ik het tafereel voor het eerst zag, vond ik het sensationeel. De vuilboom op mijn bijenbalkon – die inmiddels is verhuisd naar een tuin – was favoriet onder de bladsnijders. In zowat alle blaadjes kwamen in een paar weken tijd rondjes. Ik leerde dus hoe dat kwam. En wat de bladsnijders vervolgens met die blaadjes doen: hun nestcellen behangen. Dus eigenlijk: de kamers behangen. Bladsnijders zijn behangersbijen. Soms snijden ze ook bloemblaadjes uit, dan is er dus bloemetjesbehang.
Ik was even bang dat de bladsnijders dit jaar niet zouden komen, tot eind mei was het hier opvallend rustig, ondanks het in mijn ogen uitgelezen aanbod van nectar en stuifmeel. Minder hommels, weinig solitaire bijen, minder zweefvliegen, geen dagvlinders, op een paar boomblauwtjes in de binnentuinen na. Maar sinds een maand zie ik toch weer veel oude bekenden terug, en zelfs soorten die ik niet eerder zag.
En jawel, ook de bladsnijders zijn er weer. In de tweede helft van juni zag ik ze opeens drinken op de grote centaurie, en op de beemdkroon. De vrouwtjes hebben ‘buikschuiers,’ een harige, oranje onderkant waarmee ze stuifmeel vervoeren. Het mannetje is herkenbaar aan de brede witte pootjes met haartjes. ‘Net bokshandschoenen’, zegt Linde Slikboer van EIS Kenniscentrum Insecten. Die verbrede tarsen, zoals die pootjes heten, gebruiken ze ook bij de paring. ‘Het mannetje gaat op het vrouwtje zitten met die poten voor haar ogen. Dan ziet ze niets meer, en vliegt ze niet weg.’ Aan de binnenkant van die tars zit een geultje, waar haar antennes precies in passen. ‘Het mannetje heeft daar geurklieren, die worden dan geactiveerd. Dat geurtje komt in haar antennes, daar wordt ze rustig van, of ze raakt erdoor verdoofd.’ En dan wordt er gepaard. Voor de goede orde: ‘Dat gebeurt alleen als het vrouwtje dat zelf wil, als ze vooraf haar angel aan de kant heeft gedaan.’
De grote bladsnijder komt algemeen voor, wellicht omdat ze niet al te kieskeurig is, ze drinkt van veel verschillende nectarplanten. En ze is creatief in het vinden van nestgelegenheid. Ze gebruikt voornamelijk bestaande houten holten, maar is ook in staat om zelf gangen te knagen in vermolmd hout. En ze is een van de weinige bovengronds nestelende bijen die ook weleens in de grond nestelen.
Goed, dan is er een gang, en maakt ze broedkamers, die ze behangt met blaadjes. Dat werkt vocht- en schimmelwerend. Linde Slikboer: ‘Ze plakt die blaadjes aan elkaar vast, het ziet er hartstikke netjes uit.’ Zo ontstaan verschillende cellen op een rij in een gangetje, met een eitje op voedsel per cel. En tussen die cellen plakt ze schotjes, precies passende schotjes, ook van blaadjes.
Maar het knapst is misschien toch wel hoe ze die blaadjes met haar kaken afknipt en meeneemt. ‘Ze hangt in de lucht, tegelijkertijd knipt ze met haar kaken en precies op het moment dat het blaadje loskomt, klemt ze het met haar poten vast. Best een flink stuk blad dat ze zo tegen haar buik houdt. Ze vervoert wat voor ons ongeveer een matras zou zijn.’ Daar gaat weer een matras, denk ik nu, als ik de grote bladsnijder blaadjes zie snijden op mijn balkon. Of anders wel: een rol behang.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden