Maandag werd bekend dat ook Farid Azarkan van Denk (3 zetels) en Sylvana Simons van Bij1 (1 zetel) niet terugkeren in de Tweede Kamer. Daarmee heeft zich een ware odyssee van lijsttrekkers voltrokken, die misschien nog niet ten einde is. Nadat Gert-Jan Segers van de ChristenUnie en Mark Rutte van de VVD hun afscheid pontificaal hadden aangekondigd, konden anderen niet achterblijven en legden ook Sigrid Kaag, Wopke Hoekstra, Jesse Klaver en Attje Kuiken hun lijsttrekkerschap/fractievoorzitterschap neer.
Derhalve gaan we met veel nieuwe gezichten de verkiezingen in november tegemoet. Dat kan zeer verfrissend zijn, maar het betekent ook weinig politieke ervaring, weinig historisch besef en veel uitglijders van amateurs die het vak nog moeten leren. Eerlijk gezegd verheug ik me daarop. In elk geval zal het niet saai worden. Of dat ook het beste is voor het land, is een tweede.
Over de auteur
Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Naar mijn idee worden dit de grappigste verkiezingen in jaren. Het zal u ook zijn opgevallen, maar dit keer is bijna alles in de Nederlandse politiek omgekeerd. Zo wordt het linkse progressieve blok aangevoerd door Frans Timmermans, een oude (62) witte man met een witte baard en met een oer-Hollandse naam van een vervlogen ambacht. Ooit behoorden timmerlui tot de stoottroepen van de socialistische beweging, maar dat is lang geleden. De schrijver Frederik van Eeden (1860-1932), die een zwak had voor timmeren en timmerlui, kreeg van zijn collega Herman Heijermans te horen dat hij zich niet zo moest aanstellen, want zelf behoorde Van Eeden niet tot de proletarische klasse, maar was hij ‘een dilettant-arbeider’. De neiging om anderen de socialistische maat te nemen, zat er al vroeg in.
Daarentegen wordt het rechtse conservatieve blok aangevoerd door Dilan Yeşilgöz, een jongere (46), modieus geklede vrouw met een Turks-Koerdische migratieachtergrond. In elk normaal land zou dat omgekeerd zijn. Daar zou de oude man die conservatieven leiden en de Turks-Koerdische vrouw de progressieven. Maar niet in Nederland, ik kan niet wachten tot ze met elkaar in debat gaan.
In ons politieke landschap is alles omgekeerd. Hier verdedigt de stedeling het klimaat, de natuur en het landschap, terwijl de koeien van boeren en buitenlui de grond zo vol schijten met CO2 dat zelfs de laatste paardebloem het kopje erbij neer heeft gelegd. Er moet iets gebeuren, maar het liefst zo laat mogelijk. De boer die verwijst naar de wetenschap als de toekomstige oplossing aller dingen, dat is sowieso grappig. Ze zijn de weg kwijt, ook letterlijk. De afgelopen tijd heb ik verschillende malen een boze boer op een tractor door de Amsterdamse binnenstad zien stoempen, waarvan er een zichzelf vastreed in de Negen Straatjes en daarvan de omstanders de schuld gaf.
De omgekeerde wereld is ook Lilian Marijnissen, die de oude Timmermans ‘oude politiek’ verweet. Ooit is de SP opgericht, omdat de CPN in de ideologische strijd tussen de Sovjet-Unie en China niet voor het China van Mao wilde kiezen. Daarna is de SP in handen gevallen van de familie-Marijnissen, die, als nepotistische autocraten, de macht stevig in handen heeft tot op de dag van vandaag. Als ergens oude politiek hoogtij viert, dan is het wel bij de SP, waar – laten we eerlijk zijn – het ondergraven van de PvdA als het vehikel van een grote linkse beweging is begonnen. Ik weet nog goed dat pappie-Marijnissen in 2006 opriep om ‘strategisch te stemmen’, dat wil zeggen op de SP en vooral niet op de PvdA, want dat was de grootste vijand. Een stem op de SP zou een kabinet-Balkenende onmogelijk maken. Van die strategie is uiteraard niets terechtgekomen. Ik bedoel: zou Lilian Marijnissen in de gaten hebben dat haar partij juist de beste mensen kwijtraakt, omdat ze daar veel te lang zit? Bij de SP werd ze, na vier nederlagen, herkozen met 94 procent van de stemmen. In Noord-Korea doen ze het in dat opzicht nauwelijks beter.
Van de lang zittende fractievoorzitters zijn nu alleen nog Lilian Marijnissen en Geert Wilders over. Ook Wilders gedraagt zich opeens alsof hij in een omgekeerde wereld is terechtgekomen. Normaal spreekt hij op een afgemeten toon alsof hij zo’n ouderwets telegram voorleest, waarbij hij zijn woorden vergezeld laat gaan door klappen op de tamboerijn of, als het er helemaal op aan komt, door een paukenslag. Maar sinds het kabinet is gevallen, heeft hij veel weg van de vos die passie preekt. Plotseling klinkt zijn stem zoetgevooisd. Lieve VVD, in het verleden zijn er weleens meningsverschillen tussen ons geweest, maar dit keer kunnen jullie op ons rekenen. Ik doe graag mee en ga echt niet aan de kant staan.
Wat we ook veel gaan horen, is dat het land geregeerd moet worden. Alleen jammer dat niemand precies weet hoe.
Source: Volkskrant